Касьцёл Сьвятога Юрыя і кляштар бэрнардынаў (Дуброўна)

(Перанакіравана з «Кляштар бэрнардынаў (Дуброўна)»)
Помнік сакральнай архітэктуры
Касьцёл Сьвятога Юрыя і кляштар бэрнардынаў
Кляштар бэрнардынаў
Кляштар бэрнардынаў
Краіна Беларусь
Места Дуброўна
Каардынаты 54°34′17.84″ пн. ш. 30°40′45.88″ у. д. / 54.5716222° пн. ш. 30.6794111° у. д. / 54.5716222; 30.6794111Каардынаты: 54°34′17.84″ пн. ш. 30°40′45.88″ у. д. / 54.5716222° пн. ш. 30.6794111° у. д. / 54.5716222; 30.6794111
Ордэнская прыналежнасьць Бэрнардыны
Архітэктурны стыль Барока
Заснавальнік Мікалай Глябовіч
Дата заснаваньня 1630
Статус Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь
Касьцёл Сьвятога Юрыя і кляштар бэрнардынаў на мапе Беларусі
Касьцёл Сьвятога Юрыя і кляштар бэрнардынаў
Касьцёл Сьвятога Юрыя і кляштар бэрнардынаў
Касьцёл Сьвятога Юрыя і кляштар бэрнардынаў
Commons-logo.svg Касьцёл Сьвятога Юрыя і кляштар бэрнардынаў на Вікісховішчы

Касьцёл Сьвятога Юрыя і кляштар бэрнардынаў — помнік архітэктуры пачатку XIX стагодзьдзя ў Дуброўне. Знаходзіцца ў заходняй частцы места, на ўзвышаным беразе ракі Задубровенкі пад адрасам вуліца Аршанская, 3. Твор архітэктуры барока. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Комплекс Дубровенскага бэрнардынскага кляштару складаўся з касьцёла і кляштарнага корпуса. Па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады зруйнавалі касьцёл (захаваліся падмуркі).

ГісторыяРэдагаваць

 
Касьцёл і кляштар, каля 1760 г.
 
Касьцёл (налева). 1840 г.

Вялікае Княства ЛітоўскаеРэдагаваць

Кляштар бэрнардынаў у Дуброўне заснаваў у 1630 годзе Мікалай Глябовіч. У 1641—1716 гадох з фундацыі Юрыя Глябовіча праводзілася рэканструкцыя касьцёла і кляштару.

Пад уладай Расейскай імпэрыіРэдагаваць

Па першым падзеле Рэчы Паспалітай (1772 год), калі Дуброўна апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл і кляштар працягвалі дзейнічаць. За падскарбіем каронным Ксавэрыем Любамірскім у канцы XVII ст. кляштар згарэў (ацалеў касьцёл). У 1809 годзе з фундацыі Францішка Ксавэрыя Любамірскага збудавалі новыя мураваныя кляштарныя будынкі. Па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) расейскія ўлады гвалтоўна ліквідавалі кляштар, касьцёл працягваў дзейнічаць як парафіяльны.

Найноўшы часРэдагаваць

Да 1930 году савецкія ўлады зачынілі касьцёл. Кляштарныя будынкі займалі адміністрацыйна-грамадзкія ўстановы. Па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады зьнішчылі касьцёл.

АрхітэктураРэдагаваць

Драўляны касьцёлРэдагаваць

Драўляны касьцёл — твор традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры. Гэта быў прастакутны зруб пад 2-схільным дахам. Абапал галоўнага фасада ўзвышаліся дзьве 3-ярусныя чацьверыковыя вежы з купальнымі завяршэньнямі і трыкутным франтонам пасярэдзіне.

Мураваны касьцёлРэдагаваць

Мураваны касьцёл — помнік архітэктуры барока. Гэта была бязьвежавая базыліка зь фігурным франтонам.

КляштарРэдагаваць

У кляштары выявіўся сынтэз традыцыйных прыёмаў мясцовага дойлідзтва і рысаў барока. Гэта 2-павярховы будынак з сутарэньнямі, які складаецца з двух узаемна пэрпэндыкулярных карпусоў: больш доўгага восьсю захад — усход і кароткага, арыентаванага на поўнач. Сьцены атынкаваныя. Дах двухсхільны. Архітэктура будынка ляканічная. Адзінымі элемэнтамі дэкору выступаюць тонкія пілястры, нескладаны карніз і паяскі. Тарцовыя сьцены завяршаюцца фігурнымі барокавымі франтонамі зь люкарнамі.

Плян паверхаў галерэйна-калідорны. Цэнтральны вузел (месца злучэньня карпусоў) фармуюць вітыя ўсходы. Перакрыцьце першага паверху скляпеністае, другога — бэлькавае[1].

ГалерэяРэдагаваць

Гістарычныя здымкіРэдагаваць

Сучасныя здымкіРэдагаваць

КрыніцыРэдагаваць

  1. ^ Якімовіч Ю. Кляштар бернардзінцаў // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць. — Менск, 1985. С. 261.

ЛітаратураРэдагаваць

  • Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Менск: Беларус. энцыкл., 1993. — 620 с.: іл. ISBN 5-85700-078-5. — С. 205.
  • Бруцкі А. Чорная помста магната // Белорусская нива. 18 студзеня 2008. С. 2.
  • Кулагін А. Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. Кулагін; фатограф А. Дыбоўскі. — 2-е выд. — Менск: БелЭн, 2008. — 488 с.: іл. ISBN 978-985-11-0395-5.
  • Марачова Т. Бернардзінскі кляштар // Дняпроўская праўда (Дуброўна). 22 скавіка 2008. С. 8.
  • Якімовіч Ю. Кляштар бернардзінцаў // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць. — Менск, 1985. — С. 261.
  • Живописная Россия: Отечество наше в его земельном, историческом, племенном, экономическом и бытовом значении. Под общ. ред. П. П. Семёнова. Том 3. Литовское полесье, Белоруское полесье. — СПб., М., 1882 г., 490 с. — Рэпрынтнае выд., Мн.: БелЭн, 1994 г. ISBN 5-85700-165-X. — С. 414—416.
  • Слюнькова И. Н. Монастыри восточной и западной традиций: Наследие архитектуры Беларуси / Рос. акад. архитектуры и строит. наук. — М.: Прогресс-Традиция, 2002. — 600 с.: ил. ISBN 5-89826-093-5. — С. 217, 264.

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць

  Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь, шыфр  213Г000453