Ясельда

рака ў Беларусі

Я́сельда — рака ў Беларусі, левы прыток Прыпяці. Цячэ ў Берасьцейскай вобласьці. Даўжыня 250 км, вадазбор 7790 км². Сярэдні выдатак вады ў вусьці 35,8 м³/с. Агульны спад ракі 37,5 м. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,15 ‰.

Рака
Ясельда
Yaselda river spring flood.jpg
Агульныя зьвесткі
Выток каля в. Клепачы
Вусьце Прыпяць
Краіны басэйну Беларусь
Вобласьці Берасьцейская вобласьць
Даўжыня 242 км
Сярэднегадавы сьцёк 16 м³/с
Плошча басэйну 5430 км²
Месцазнаходжаньне
Ясельда на мапе

ПрытокіРэдагаваць

На рацэРэдагаваць

НазваРэдагаваць

Іншыя назвы — Яцольда, Ясольда, Ацольда. Магчыма паходзіць ад агульнаіндаэўрапейскага *альда (рака). Таксама верагодна заходнебалцкае паходжаньне назвы.

Агульныя зьвесткіРэдагаваць

Пачынаецца на вышыні 168,6 м над узроўнем мора, за 4 км на поўнач ад вёскі Клепачоў Пружанскага раёну, у вярхоўі цячэ Прыбускай раўнінай, далей нізінай Прыпяцкага Палесься (Бярозаўскім, Дарагічынскім і Пінскім раёнамі) праз Спораўскае возера. Вусьце каля вёскі Качановічаў Пінскага раёну.

Злучаецца праз Агінскі канал з Шчарай (вадазбор Нёмана), а празь Піну Дняпроўска-Бужанскім каналам з ракой Мухаўцом (вадазбор Заходняга Бугу).

Веснавое разводзьдзе ў канцы сакавіка, доўжыцца да 1-й паловы траўня. Сярэдняя вышыня над межанным узроўнем ад 1,4 м у вярхоўі да 2,6 м у ніжняй плыні, найбольшая адпаведна 1,7 і 3,1 м. Замярзае рака ў пачатку сьнежня, крыгалом у канцы сакавіка. Веснавы ледаход працягваецца 2—3 дзён. Выдатак вады каля вёскі Сініна Пінскага раёну (53 км ад вусьця) найбольшы 573 м/с (1958), найменшы 1,36 м³/с (1956).

Даліна невыразная, месцамі трапэцападобная; яе шырыня 2—4 км, найбольшая 6—8 км. Абалона двухбаковая, у сярэдняй плыні шырынёй 0,8—1,2 км, у ніжняй 1,5—6 км. Рэчышча ад вытоку на працягу 39,1 км, а таксама на тэрыторыі Бярозаўскага раёну ад вёскі Сяльцу да вёскі Стрыгіні на працягу 15 км каналізаванае[1].

На неканалізаваных дзялянках рэчышча зьвілістае й моцназьвілістае, яго шырыня 10—40 м, найбольшая 80 м (каля вёскі Купяцічаў Пінскага раёна).

Літаратурныя ўзгадкіРэдагаваць

КрыніцыРэдагаваць

  1. ^ Блакітная кніга Беларусі. Энцыкл. — Менск, 1994. С. 124.

ЛітаратураРэдагаваць

  • Блакітная кніга Беларусі: энцыкл. / Рэдкал.: Н. А. Дзісько, М. М. Курловіч, Я. В. Малашэвіч і інш.; Маст. В. Г. Загародні. — Менск: БелЭн, 1994. — 415 с. ISBN 5-85700-133-1. С. 124.