Друске́нікі, Друзге́нікі (лет. Druskininkai) — места ў Летуве, на рацэ Нёмане пры ўтоку ў яго Ратнічанкі. Адміністрацыйны цэнтр Друскеніцкага самакіраваньня Аліцкага павету. Насельніцтва на 2018 год — 12 441 чалавек. Знаходзяцца за 129 км ад Вільні, за 42 км ад Горадні. Чыгуначная станцыя.

Друскенікі
лет. Druskininkai
Возера ў парку
Возера ў парку
Coat of arms of Druskininkai (Lithuania).svg Flag of Druskininkai.png
Герб Друскенікаў Сьцяг Друскенікаў
Першыя згадкі: 1563
Горад з: 1793
Краіна: Летува
Павет: Аліцкі
Раён: Друскеніцкае самакіраваньне
Мэр: Рычардас Малінаўскас[d]
Плошча: 22 км²
Насельніцтва (2017)
колькасьць: 12 803 чал.
шчыльнасьць: 581,95 чал./км²
Часавы пас: UTC+2
летні час: UTC+3
Паштовы індэкс: LT-66001
Геаграфічныя каардынаты: 54°1′ пн. ш. 23°58′ у. д. / 54.017° пн. ш. 23.967° у. д. / 54.017; 23.967Каардынаты: 54°1′ пн. ш. 23°58′ у. д. / 54.017° пн. ш. 23.967° у. д. / 54.017; 23.967
Друскенікі на мапе Летувы
Друскенікі
Друскенікі
Друскенікі
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы
www.druskininkai.lt

Друскенікі — даўняе мястэчка гістарычнай Гарадзеншчыны (частка Троччыны). У наш час бальнеагразевы і кліматычны курорт, тут дзейнічае Парк Грутас — музэй савецкага мінулага.

НазваРэдагаваць

 
Дарожны паказальнік у Горадні з традыцыйнай беларускай назвай места — Друскенікі

Тапонім Друскенікі мае сугучнасьць зь летувіскім словам druska — соль[1]. Паводле адной з вэрсіяў, аналягічную з Друскенікамі этымалёгію мае назва места Трускаўцу на Галіччыне.

У беларускай мове побач з Друскенікамі існуе іншая форма назвы — Друзгенікі[2].

ГісторыяРэдагаваць

Вялікае Княства ЛітоўскаеРэдагаваць

Першы пісьмовы ўпамін пра Друскенікі (Друскеники) датуецца 1563 годам і зьмяшчаецца ў мэтрыцы Вялікага Княства Літоўскага. Тым часам археалягічныя дасьледаваньні выявілі на месцы сучаснага места існаваньне прускіх паселішчаў. Відаць, тут існаваў прускі горад, які згарэў у 1308 годзе, па чым навакольле абязьлюдзела. З 1413 году мястэчка Друскенікі знаходзілася ў складзе Гарадзенскага павету Троцкага ваяводзтва[3].

У 1794 годзе кароль і вялікі князь Станіслаў Аўгуст Панятоўскі надаў Друскенікам статус курорту, а каралеўскі доктар пацьвердзіў лекавыя ўласьцівасьці мясцовых мінэральных крыніцаў.

Пад уладай Расейскай імпэрыіРэдагаваць

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Друскенікі апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі. У 1837 годзе на загад маскоўскага гаспадара Мікалая І тут пачалося будаваньне курортавых пабудоваў. Неўзабаве курорт атрымаў вялікую папулярнасьць.

У 1878—1879 гадох у Друскеніках збудавалі 150 жылых будынкаў для разьмяшчэньня наведвальнікаў курорту. У 1865 годзе тут узьвялі царкву-мураўёўку.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе Друскенікі занялі нямецкія войскі.

Найноўшы часРэдагаваць

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Друскенікі абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР[4]. У 1920 годзе Друскенікі апынуліся ў складзе Сярэдняй Літвы, у 1922 годзе — у складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе сталі цэнтрам гміны Гарадзенскага павету Беластоцкага ваяводзтва. У 1934 годзе празь места прайшла чыгунка (адгалінаваньне ад станцыі Парэчча).

З пачаткам Другой сусьветнай вайны ў верасьні 1939 году Друскенікі акупавалі войскі Трэцяга Райху, але неўзабаве места перадалі СССР згодна з пактам Молатава-Рыбэнтропа. У лістападзе 1939 году Друскенікі ўвайшлі ў склад БССР, дзе ў 1940 годзе сталі цэнтар сельскага і пасялковага саветаў Парэцкага раёну Беластоцкай вобласьці.

1—2 кастрычніка 1940 году ўлады СССР перадалі Друскенікі Летувіскай ССР. У 1941—1944 году места зноў знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. У 1990 годзе Друскенікі ўтварылі асобную адміністрацыйную адзінку, якой кіруе беспасярэдне летувіскі ўрад. У 1990-я гады ўлады Летувы залучылі Друскенікі ў афіцыйны этнаграфічны рэгіён Дзукія.

НасельніцтваРэдагаваць

ДэмаграфіяРэдагаваць

  • XIX стагодзьдзе: 1.01.1878 год — 417 чал. (196 муж. і 221 жан.)[5]
  • XX стагодзьдзе: 1997 год — 21,8 тыс. чал.[6]
  • XXI стагодзьдзе: 2018 год — 12 441 чал.

Турыстычная інфармацыяРэдагаваць

 
Парк культуры і адпачынку

ІнфраструктураРэдагаваць

У Друскеніках працуе каля 10 санаторыяў (у тым ліку санаторыя «Беларусь»), пансыянаты, бальнеагразелячэбніца, пітная галерэя, аэрасалярыі, каскадныя купальні і іншае[6]. Дзейнічаюць 4 музэі (у тым ліку музэй Мікалоюса Чурлёніса). У цэнтры места парк культуры і адпачынку, побач ляндшафтавы заказьнік.

СлавутасьціРэдагаваць

 
Царква Гаўрылы Заблудаўскага
  • Забудова драўляная курортавая: вілы Амэга, Імпэрыял, Керсноўскіх, Маўр, Маркевічаў.
  • Касьцёл Маці Божай Шкаплернай (1912—1931)
  • Касьцёл Сьвятога Барталамея ў Ротніцы (1910)
  • Магіла Яна Чачота ў Ротніцы
  • Могілкі хрысьціянскія
  • Царква ў Гонар Абраза Багародзіцы Усіх Смуткуючых радасьць (1856, мураўёўка)

Страчаная спадчынаРэдагаваць

  • Сынагога (XIX ст.)
  • Царква Сьвятога Гаўрылы Заблудаўскага на могілках (1895)

ГалерэяРэдагаваць

Месты-сябрыРэдагаваць

КрыніцыРэдагаваць

  1. ^ Астроўцаў С. За каралём Панятоўскім, за Ажэшкай і Пілсудзкім — у Друскенікі, Радыё Свабода, 23 кастрычніка 2014 г.
  2. ^ Дубавец С. Друкенікі ў любым, Радыё Свабода, 6 сакавіка 2001 г.
  3. ^ Вялікі гістарычны атлас Беларусі. У 4 т. Т. 2. — Мінск, 2013. С. 87.
  4. ^ 150 пытанняў і адказаў з гісторыі Беларусі / Уклад. Іван Саверчанка, Зьміцер Санько. — Вільня: Наша Будучыня, 2002. — 238 с. ISBN 9986-9229-6-1.
  5. ^ Słownik geograficzny... T. II. — Warszawa, 1881. S. 167.
  6. ^ а б БЭ. Т. 6. — Менск, 1998. С. 222.

ЛітаратураРэдагаваць

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць

  Друскенікісховішча мультымэдыйных матэрыялаў