Капаткевічы

мястэчка ў Беларусі

Капатке́вічы[2] — мястэчка ў Беларусі, на рацэ Пцічы. Цэнтар сельсавету Петрыкаўскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва на 2018 год — 2876 чалавек[1]. Знаходзяцца за 35 км на паўночны ўсход ад Петрыкава, за 18 км ад чыгуначнай станцыі Пціч (лінія Каленкавічы — Лунінец). Аўтамабільныя дарогі злучаюць мястэчка з Рудабелкай і Петрыкавым, а таксама магістральлю Гомель — Берасьце.

Капаткевічы
трансьліт. Kapatkievičy
Coat of Arms of Kapatkievičy.png Flag of Kapatkievičy.png
Герб Капаткевічаў Сьцяг Капаткевічаў


Краіна: Беларусь
Вобласьць: Гомельская
Раён: Петрыкаўскі
Сельсавет: Капаткевіцкі
Вышыня: 118 м н. у. м.
Насельніцтва: 2876 чал. (2018)[1]
Часавы пас: UTC+3
Тэлефонны код: +375 2350
Паштовы індэкс: 247920
Нумарны знак: 3
Геаграфічныя каардынаты: 52°18′48″ пн. ш. 28°49′3″ у. д. / 52.31333° пн. ш. 28.8175° у. д. / 52.31333; 28.8175Каардынаты: 52°18′48″ пн. ш. 28°49′3″ у. д. / 52.31333° пн. ш. 28.8175° у. д. / 52.31333; 28.8175
Капаткевічы на мапе Беларусі ±
Капаткевічы
Капаткевічы
Капаткевічы
Капаткевічы
Капаткевічы
Капаткевічы
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы

Капаткевічы — даўняе мястэчка гістарычнай Мазыршчыны (частка Меншчыны), на ўсходзе Палесься.

ГісторыяРэдагаваць

Вялікае Княства ЛітоўскаеРэдагаваць

Выяўленыя археолягамі могільнікі (адпаведна — 17 і 15 насыпаў за 1 км на поўдзень і 2 км на захад ад мястэчка) сьведчаць пра засяленьне гэтай мясьцовасьці ў далёкай старажытнасьці. Упершыню Капаткевічы ўпамінаюцца ў сярэдзіне XVI стагодзьдзя як сяло ў Мазырскім павеце Менскага ваяводзтва. На мапе 1560 году паселішча значыцца як валодваньне вялікіх князёў.

У 1568 годзе, паводле мэтрыкі вялікага князя Жыгімонта Аўгуста, Капаткевічы перайшлі да Д. Руцкага. Пазьней мястэчкам валодалі Яленскія. Пад 1693 годам упамінаецца тутэйшая царква Покрыва Багародзіцы.

Пад уладай Расейскай імпэрыіРэдагаваць

 
Крыж. Д. Струкаў, 1864—67 гг.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Капаткевічы апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, дзе сталі цэнтрам воласьці Мазырскага павету. На 1795 год у мястэчку было 55 двароў (на 1816 год 31 двор у мястэчку Капаткевічы, 75 — у сяле Капаткевічы), у 1796 годзе пачаў дзейнічаць касьцёл.

 
Касьцёл Сьвятога Аўгустына, 1914 г.

Па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня ў 1863 годзе расейскія ўлады канфіскавалі маёнтак Капаткевічы ў Яленскіх і ў 1868 годзе падаравалі яго царскаму генэралу Цылаву. У 1864 годзе з мэтаю маскалізацыі краю тут адкрылі народую вучэльню. На 1886 год у Капаткевічах было 8 двароў, дзейнічалі царква, касьцёл сьвятога Аўгустына і юдэйскі малітоўны дом, працавалі школа, млын і 3 крамы. Паводле вынікаў перапісу 1897 году, у мястэчку Капаткевічы было 285 двароў, у вёсцы — 97; існавалі царква, касьцёл, 2 юдэйскія малітоўныя дамы, народная вучэльня, паштова-тэлеграфная кантора, аптэка, 13 крамаў, вятрак, карчма; побач знаходзіліся 2 вёскі: Малыя і Старыя Капаткевічы. У Першую сусьветную вайну зь лета да 2 сьнежня 1918 году паселішча займалі нямецкія войскі

Найноўшы часРэдагаваць

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Капаткевічы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР. У 1924—1931 і 1935—1962 гадох Капаткевічы былі цэнтрам раёну, у 1931—1935 і з 1962 году — у Петрыкаўскім раёне. У 1930-я гады тут працавалі шорная, кравецкая і шавецкая майстэрні. 27 верасьня 1938 году паселішча атрымала афіцыйны статус пасёлку гарадзкога тыпу. У Другую сусьветную вайну з 1 жніўня 1941 да 30 чэрвеня 1944 году мястэчка знаходзілася пад нямецкай акупацыяй.

23 чэрвеня 2003 году ў Капаткевічах адбылася ўрачыстая кансэкрацыя касьцёла пад тытулам сьвятога Аўгустына[3].

НасельніцтваРэдагаваць

ДэмаграфіяРэдагаваць

  • XIX стагодзьдзе: 1858 год — 1062 чал.; 1883 год — 1,5 тыс. чал.[4]; 1897 год — 2081 чал. у мястэчку Капаткевічах, 644 чал. у сяле Капаткевічах
  • XX стагодзьдзе: 1972 год — 2,6 тыс. чал.; 1997 год — 4,4 тыс. чал.[5]; 1998 год — 3,6 тыс. чал.[6]
  • XXI стагодзьдзе: 2004 год — 3,9 тыс. чал.[7]; 2006 год — 3,8 тыс. чал.[8]; 2007 год — 3,7 тыс. чал.; 2008 год — 3,6 тыс. чал.; 2009 год — 3415 чал.[9] (перапіс); 2016 год — 2960 чал.[10]; 2017 год — 2880 чал.[11]; 2018 год — 2876 чал.[1]

РэлігіяРэдагаваць

У Капаткевічах дзейнічаюць царква Покрыва Багародзіцы (па 1990 годзе) і касьцёл сьвятога Аўгустына (з 1998 году).

АдукацыяРэдагаваць

У Капаткевічах працуюць сярэдняя і музычная школа, 2 дашкольныя ўстановы.

МэдыцынаРэдагаваць

Мэдычнае абслугоўваньне насельніцтва ажыцьцяўляе лякарня.

КультураРэдагаваць

Дзейнічаюць кінатэатар, клюб, 2 бібліятэкі.

ЭканомікаРэдагаваць

Прадпрыемствы харчовай прамысловасьці. Дрэваапрацоўка.

Турыстычная інфармацыяРэдагаваць

СлавутасьціРэдагаваць

  • Могілкі юдэйскія

Страчаная спадчынаРэдагаваць

  • Касьцёл Сьвятога Аўгустына (XVIII ст.)
  • Царква Покрыва Багародзіцы (XVII ст.)
  • Сынагога (XIX ст.)

АсобыРэдагаваць

КрыніцыРэдагаваць

  1. ^ а б в Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа(рас.) Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь
  2. ^ Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4. (pdf) С. 247
  3. ^ Капаткевічы — парафія святога Аўгустына, Catholic.by
  4. ^ Jelski A. Kopatkiewicze // Słownik geograficzny... T. IV. — Warszawa, 1893. S. 374.
  5. ^ Самахвалаў І. Капаткевічы // ЭГБ. Т. 4. — Менск, 1997. С. 96.
  6. ^ БЭ. Т. 8. — Менск, 1999. С. 20.
  7. ^ Гарады і вёскі Беларусі. Энцыкл. Т. 1. Кн. 1. — Менск, 2004.
  8. ^ Туристская энциклопедия Беларуси. — Менск, 2007.
  9. ^ Перепись населения — 2009. Гомельская область(рас.) Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь
  10. ^ Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа(рас.) Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь
  11. ^ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа(рас.) Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь

ЛітаратураРэдагаваць

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць

  Капаткевічысховішча мультымэдыйных матэрыялаў