Ісьляндыя
Lýðveldið Ísland
Сьцяг Ісьляндыі Герб Ісьляндыі
(Сьцяг) (Герб)
Дзяржаўны гімн
«Lofsöngur»
Месцазнаходжаньне Ісьляндыі
Афіцыйная мова Ісьляндзкая
Сталіца Рэйк’явік
Найбуйнейшы горад Рэйк’явік
Форма кіраваньня Рэспубліка
Гудні Ёўганэсан
Б’ярні Бэнэдыктсан
Плошча
 • агульная
 • адсотак вады
106-е месца ў сьвеце
102 775 км²
2,7%
Насельніцтва
 • агульнае (2016)
 • шчыльнасьць
179-е месца ў сьвеце
335 878[1]
3,2/км²
СУП
 • агульны (2017)
 • на душу насельніцтва
142-е месца ў сьвеце
$17 мільярдаў
$63 000
Валюта Ісьляндзкая крона (ISK)
Часавы пас GMT
Незалежнасьць
канстытуцыя
каралеўства
— ад Даніі

5 студзеня 1874
1 сьнежня 1918
17 чэрвеня 1944
Аўтамабільны знак IS
Дамэн верхняга ўзроўню .is
Тэлефонны код +354

Ісьля́ндыя ці Рэспу́бліка Ісьля́ндыя (па-ісьляндзку: Ísland ці Lýðveldið Ísland) — астраўная краіна на поўначы Атлянтычнага акіяна, паміж Грэнляндыяй, Нарвэгіяй, Ірляндыяй, Шатляндыяй і Фарэрскімі выспамі.

Зьмест

ГісторыяРэдагаваць

  • Ісьляндыя была адкрытая і заселеная вікінгамі ў другой палове 9 стагодзьдзя. Магчыма, раней там сяліліся ірляндзкія манахі. У 930 годзе вікінгі ўпершыню правялі агульны сход — Альтынг. У 1000 годзе агульнапрынятай рэлігіяй на высьпе стала хрысьціянства.
  • З 13 стагодзьдзя — пад уладаю Нарвэгіі, затым — Даніі.
  • З 1918 — асобная дзяржава пад уладаю дацкіх манархаў.
  • У 1944 годзе Ісьляндыя была абвешчаная незалежнай рэспублікай.

Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзелРэдагаваць

Асноўны артыкул: Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Ісьляндыі
 
Адміністрацыйны падзел Ісьляндыі

Ісьляндыя падзяляецца на 8 рэгіёнаў (па-ісьляндзку: landsvæði):

  1. Хёвудборгаршвайдыд (Höfuðborgarsvæðið; адміністрацыйны цэнтар — Рэйк’явік)
  2. Судурнэс (Suðurnes; Кефлавік)
  3. Вэстурлянд (Vesturland; Боргарнэс)
  4. Вэстфірдыр (Vestfirðir; Ісаф'ёрдур)
  5. Нордурлянд Вэстра (Norðurland Vestra; Блёндуоўс)
  6. Нордурлянд Эйстра (Norðurland Eystra; Акюрэйры)
  7. Ёйстурлянд (Austurland; Эгільсстадыр)
  8. Судурлянд (Suðurland; Сэльфос)

ПалітыкаРэдагаваць

Ісьляндыя — парлямэнцка-прэзыдэнцкая рэспубліка. Члены парлямэнту, які называецца Альтынг (па-ісьляндзку: Alþingi) абіраюцца прамым галасаваньнем кожныя 4 гады. На чале ўраду стаіць прэм’ер, якога прызначае прэзыдэнт. Прэзыдэнцкія выбары адбываюцца праз 4 гады.

ДэмаграфіяРэдагаваць

Аддаленасьць Ісьляндыі ад рэшты мацерыка ўскладняла засяленьне выспы. Сёньняшняя Ісьляндыя — маланаселеная краіна з этнічна аднародным насельніцтвам. Дзякуючы багатай вуснай і пісьмовай традыцыі шмат сямей можа назваць сваіх продкаў у многіх пакаленьнях.

Насельніцтва карыстаецца ісьляндзкай мовай, адной са скандынаўскіх моваў. Афіцыйнай канфэсіяй у краіне зьяўляецца лютэранства (каля 73% насельніцтва адносяць сябе да лютэранаў).

Глядзіце таксамаРэдагаваць

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць

  Вікіпэдыя мае партал

  Ісьляндыясховішча мультымэдыйных матэрыялаў

КрыніцыРэдагаваць

  1. ^ Iceland(анг.) The World Factbook (ацэнка)