Абменны курс

цана грашовай адзінкі адной краіны, выражаная ў грашовых адзінках іншай краіны або міжнароднай валютнай адзінцы

Абме́нны курс[1] (валютны курс) — цана грашовай адзінкі адной краіны, выражаная ў грашовых адзінках іншай краіны або міжнароднай валютнай адзінцы (эўра і спэцыяльныя правы запазычваньня).

Служыць каэфіцыентам пераліку адной валюты ў другую пры абмене імі. Патрэбны для ўзаемнага абмену валютамі пры гандлі таварамі, паслугамі і руху капіталу. Выкарыстоўваецца для параўнаньня цэнаў на краёвым і міжнародным рынках, паказьнікаў разьвіцьця краінаў і пераацэнкі рахункаў у замежнай валюце. Галоўныя і найбольшыя банкі краінаў праводзяць расцэнку для яго афіцыйнага ўсталяваньня. Пры прамой расцэнцы замежную грашовую адзінку выражаюць у пэўнай колькасьці айчыннай грашовай адзінкі. У Брытаніі існуе адваротная расцэнка, пры якой фунт стэрлінгаў выражаецца ў пэўнай колькасьці замежнай грашовай адзінкі. Для ўстойлівасьці абменнага курсу дзяржава можа прадпрымаць валютную інтэрвэнцыю[2].

ВідыРэдагаваць

  • Зьменлівы. Вагаецца пад уплывам попыту і прапановы звыш 1%. Дзейнічае ў большасьці краінаў сьвету.
  • Плавальны. Увязвае зьмяненьне з вартасьцю валюты іншай краіны і валютнага кошыка. Ад 1973 году ўведзены між дзяржавамі-ўдзельніцамі Міжнароднага валютнага фонду пасьля скасаваньня залатой вартасьці даляра ЗША. Галоўныя банкі краінаў Эўрапейскай валютнай сыстэмы ўзгадняюць адносныя ваганьні. Падвіды: вольны і кіраваны (праз валютную інтэрвэнцыю дзяржавы).
  • Фіксаваны. Афіцыйна ўсталёўвае суадносіны нацыянальнай валюты на падставе валютнага парытэту адносна даляра ЗША з ваганьнем да 1% вартасьці. Да 1973 году дзейнічаў між дзяржавамі-ўдзельніцамі МВФ[2].

БеларусьРэдагаваць

Асноўны артыкул: Беларускі рубель

20 жніўня 2001 году Нацыянальны банк Беларусі зацьвердзіў Пастанову № 208 «Аб парадку ўстанаўленьня афіцыйнага курсу беларускага рубля ў дачыненьні да замежных валютаў». У выніку яго сталі вызначаць у выглядзе сярэднеўзважанага пры гандлі на «Беларускай валютна-фондавай біржы» («БВФБ») па даляры ЗША, эўра і расейскім рублі. Ад 1 чэрвеня 2015 году гэтымі 3-ма валютамі на «БВФБ» сталі гандляваць шляхам безупыннага падвойнага аўкцыёну. У выніку банкі сталі падаваць заяўкі на куплю і продаж валюты цягам усяго гандлёвага дня. Задавольваць заяўкі пачалі па ходзе іх падачы пры супадзеньні заяўленых курсаў. Па кожнай валюце на біржы сталі заключаць мноства дамоваў па розных курсах. Нацбанк Беларусі выкарыстоўвае ўтвораны па выніках біржавога гандлю сярэднеўзважаны курс па 3-х валютах ў якасьці афіцыйнага курсу на наступны дзень. Курсы іншых валютаў разьлічваюцца паводле зьвестак галоўных банкаў дзяржаваў, а таксама ангельскага агенцтва «Ройтэрз» (Лёндан) і амэрыканскага «Блумбэрг» (Нью-Ёрк). Вызначаная расцэнка валюты набывае моц на наступны дзень і працягвае дзейнічаць да абнародаваньня наступнай расцэнкі[3]. Нацбанк Беларусі трымаецца плавальнага курсу беларускага рубля, які вызначаецца суадносінамі попыту на замежную валюту і яе прапановы на ўнутраным валютным рынку. Гнуткі абменны курс прызначаецца для паніжэньня ўплыву пры зьнешнім шоку на замежных рынках. Валютная інтэрвэнцыя дапускаецца пры рэзкім ваганьні курсу ў ходзе гандлю на «БВФБ», у тым ліку праз набыцьцё замежнай валюты для папаўненьня валютных запасаў пры ўстойлівым перавышэньні яе прапановы над попытам на ўнутраным валютным рынку[4]. 2 студзеня 2009 г. Нацбанк Беларусі перайшоў да прывязкі курса беларускага рубля да кошыка замежных валют, у склад якога роўнымі далямі ўлучылі амэрыканскі даляр, расейскі рубель і эўра. На 2020 год вага валютаў у кошыку складала 50% для расейскага рубля, 30% для даляра ЗША і 20% для эўра[5]. Нацыянальны банк Беларусі штодзённа ўсталёўваў афіцыйны курс беларускага рубля да спэцыяльных правах запазычваньня ў Міжнародным валютным фондзе (Вашынгтон, ЗША) і да 25 замежных валютаў:

Сярэднеўзважаны курс беларускага рубля за год[7]
Год Даляр ЗША Эўра* Расейскі рубель Украінская грыўна**
2019  2,0887  2,3342  0,032303  0,075205
2018  2,0402  2,4008  0,032417  0,071555
2017  1,9333  2,1833  0,033126  0,0694
2016***  1,9998  2,201  0,029845  0,074966
2015  16 253,61  17 827,81  262,37  679,1
2014  10 260,18  13 220,30  266,28  819,77
2013  8 971,06  11 833,72  278,4  1 094,33
2012  8 369,71  10 777,94  267,92  1 024,06
2011  5 605,84  8 050,5  177,31  573,1
2010  2 993,74  4 006,64  98,27  373,81
2009  2 803,27  3 983,41  89,48  338,71
2008  2 149,42  3 045,88  86,5  409,58
2007  2 148,89  2 958,91  83,68  421,73
2006  2 146,28  2 714,88  79,15  418,81
2005  2 155,13  2 684,29  76,12  417,3
2004  2 163,73  2 698,27  75,06  394,69
2003  2 074,9  2 352,59  67,61  377,99
2002  1 803,89 1 704,29  326,17
2001  1 419,82  633,88  48,31  276,42
2000****  799,77  437,11  31,69  176,18
1999  276 661  155 628  11 682  71 307
1998  43 596  24 751  6 657  35 010
1997  24 995  15 377  4,64 18 954,61
1996  13 608  9 106  2,53
1995  11 525  8 059  2,51 0,067
1994 4 652 2 606 1,49
*Нямецкая марка (1994—2001)
**Карбаванец (1995)
***Дэнамінацыя 1 ліпеня 2016 году ў 10 000 разоў.
****Дэнамінацыя 1 студзеня 2000 году ў 1000 разоў

На 2020 год Нацбанк Беларусі штомесяц ўсталёўваў курс беларускага рубля ў адносінах да 52 замежных валютаў:

КрыніцыРэдагаваць

  1. ^ Пытаньні, якія часта задаюцца (Што такое валютны курс і яго рэжымы) // Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь, 2020 г. Праверана 3 чэрвеня 2020 г.
  2. ^ а б Галіна Краўцова. Валютны курс // Беларуская энцыкляпэдыя ў 18 тамах / гал.рэд. Генадзь Пашкоў. — Менск: Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі, 1996. — Т. 3. — С. 497. — 511 с. — 10 000 ас. — ISBN 985-11-0068-4
  3. ^ Аб устанаўленьні абменных курсаў // Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь, 2020 г. Праверана 3 чэрвеня 2020 г.
  4. ^ Курсавая палітыка // Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь, 2020 г. Праверана 3 чэрвеня 2020 г.
  5. ^ Афіцыйны курс беларускага рубля ў адносінах да замежных валют і вартасьць кошыка замежных валют // Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь, 3 чэрвеня 2020 г. Праверана 3 чэрвеня 2020 г.
  6. ^ Афіцыйны курс беларускага рубля ў адносінах да замежных валют, які ўстанаўліваецца штодзённа // Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь, 3 чэрвеня 2020 г. Праверана 3 чэрвеня 2020 г.
  7. ^ Сярэднеўзважаны курс беларускага рубля ў адносінах да замежных валют на валютным рынку Рэспублiкi Беларусь за 2020 год (і іншыя з 1994-га) // Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь, 3 чэрвеня 2020 г. Праверана 3 чэрвеня 2020 г.
  8. ^ Афіцыйны курс беларускага рубля ў адносінах да замежных валют, які ўстанаўліваецца Нацыянальным банкам Рэспублікі Беларусь штомесячна, з 01.06.2020 // Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь, 1 чэрвеня 2020 г. Праверана 3 чэрвеня 2020 г.

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць