Мітрафан Доўнар-Запольскі

беларускі гісторык, этнограф, фальклярыст і літаратуразнавец

Мітрафа́н Ві́ктаравіч До́ўнар-Запо́льскі (14 чэрвеня 1867, места Рэчыца — 30 верасьня 1934, Масква) — беларускі гісторык, этнограф, фальклярыст і літаратуразнавец, адзін з заснавальнікаў нацыянальнай гістарыяграфіі. Доктар гістарычных навук (1905), прафэсар (1902). Правадзейны чалец Інбелкульту.

Мітрафан Доўнар-Запольскі
Mitrofan Dovnar-Zapol'skiy.jpg
Род дзейнасьці беларускі гісторык, этнограф, фальклярыст і літаратуразнавец
Дата нараджэньня 14 чэрвеня 1867
Месца нараджэньня Рэчыца, Рэчыцкі павет, Менская губэрня, Расейская імпэрыя
Дата сьмерці 30 верасьня 1934
Месца сьмерці Масква, СССР
Месца пахаваньня Данскія могілкі
Грамадзянства Расейская імпэрыя
Расейская імпэрыя
Месца вучобы гісторыка-філялягічны факультэт Кіеўскага ўнівэрсытэту і Імпэратарскі ўнівэрсытэт сьвятога Ўладзімера
Занятак гісторык і этнограф
Месца працы Маскоўскі дзяржаўны ўнівэрсытэт, Кіеўскі нацыянальны ўнівэрсытэт імя Тараса Шаўчэнкі, Кіеўскі нацыянальны эканамічны ўнівэрсытэт імя Вадзіма Гецьмана, Харкаўскі інстытут народнай гаспадаркі[d], Харкаўскі нацыянальны ўнівэрсытэт, Бакінскі дзяржаўны ўнівэрсытэт, Азербайджанскі тэхнічны ўніверсітэт[d], БДУ, Інстытут беларускай культуры і Маскоўская сельскагаспадарчая акадэмія імя Ціміразева
Дзеці Усевалад Доўнар-Запольскі
Узнагароды
ордэн сьвятога Ўладзімера IV ступені Medal In memory of coronation of Nikolay II медаль «У памяць 300-годдзя валадарання дома Раманавых»
Подпіс Mytrofan Dovnar-Zapolskyi Signatute 1918.png
Мітрафан Доўнар-Запольскі
Mitrofan Dovnar-Zapol'skiy.jpg
POL COA Pobog.svg
герб Побуг
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся 2 чэрвеня 1867
Рэчыца, Менская губэрня, Расейская імпэрыя
Памёр 30 верасьня 1934
Масква, СССР
Пахаваны Данскія могілкі
Род Доўнар-Запольскія
Дзеці Усевалад Доўнар-Запольскі
Рэлігія рыма-каталік
Дзейнасьць гісторык і этнограф
Подпіс Mytrofan Dovnar-Zapolskyi Signatute 1918.png

ЖыцьцяпісРэдагаваць

У 1894 скончыў Кіеўскі ўнівэрсытэт. Служыў у Маскоўскім архіве Міністэрства юстыцыі. Працаваў у Маскоўскім і Кіеўскім унівэрсытэтах. Супрацоўнічаў у газэтах «Белорусское слово», «Белорусское эхо», «Вольная Беларусь», быў чальцом камісіі БНР па арганізацыі Беларускага ўнівэрсытэту. Выкладаў у ВНУ Харкава і Баку. 3 1 кастрычніка 1925 і да 1 верасьня 1926 працаваў загаднікам катэдры гісторыі Беларусі ў Беларускім дзяржаўным унівэрсытэце. 3 восені 1926 у Маскве.

Не пазьбег завуаляванай формы рэпрэсіяў: выбраньне акадэміка АН СССР было заблякаванае, рукапіс кнігі «Гісторыя Беларусі» асуджаны як ідэйна-заганны, было паскоранае выйсьце на пэнсію. Перад сьмерцю працаваў у Навукова-дасьледчым інстытуце пушніна-футравай гаспадаркі Наркамату зьнешняга гандлю СССР.

Напісаў грунтоўныя працы па гісторыі Беларусі: «Беларускае мінулае» (1888), «Нарысы па гісторыі Беларусі (ад пачатку сьмерці Уладзімера Манамаха)», навукова-публіцыстычны нарыс «Асновы дзяржаўнасьці Беларусі». У 1926 завяршыў абагульненую працу «Гісторыя Беларусі», выдадзеную толькі ў 1994. На працягу 18801890 зрабіў вялікі ўнёсак у разьвіцьцё беларускай этнаграфічна-фальклярыстычнай навукі: зьбіраў і выдаваў фальклёр, вывучаў і апісваў сямейны побыт, сямейнае звычаёвае права, вясельныя абрады, распрацоўваў праграмы этнаграфічнага вывучэньня Беларусі. Аўтар манаграфічных дасьледаваньняў «В. М. Цяпінскі, перакладнік Эвангельля на беларускую мову». Выдаў Баркулабаўскі летапіс. Пісаў пра старажытныя беларускія архівы па-за межамі Беларусі.[1]

БібліяграфіяРэдагаваць

КрыніцыРэдагаваць

  1. ^ Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Мінска. Кн. 1. — Менск, 2001. С. 490—491

ЛітаратураРэдагаваць

  • Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Мінска. У 4 кн. Кн. 1-я. — Менск: БЕЛТА, 2001. — 576 с.: іл. ISBN 985-6302-33-1.
  • Doŭnar-Zapolski, Mitrafan // Zaprudnik J. Historical dictionary of Belarus. — Lamham. — London: Scarecrow Press, 1998. — 338 p. ISBN 0-8108-3449-9.
  • Улащик Н. Н.. Очерки по археографии и источниковедению истории Белоруссии феодального периода. — Москва: Наука, 1973. — С. 12, 120, 146, 239—243, 248—252, 254, 285. — 302 с. — 1650 ас.

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць