Ян Рустэ́м (па-польску: Jan Rustem, па-летувіску: Jonas Rustemas, па-армянску: Յան Ռուստամ; 1762, Стамбул — 21 чэрвеня [ст. ст. 9 чэрвеня] 1835, каля Дукштаў) — мастак армянскага, турэцкага або грэцкага паходжаньня, стваральнік віленскай мастацкай школы.

Ян Рустэм
Rustem-Autoportret-3.jpg
Аўтапартрэт, алей на палатне, Нацыянальны музэй ва Ўроцлаве
Дата нараджэньня 1762
Месца нараджэньня Стамбул
Дата сьмерці 21 чэрвеня 1835
Месца сьмерці каля Дукштаў
Месца пахаваньня Дукшцялі
Грамадзянства Рэч Паспалітая
Рэч Паспалітая
Рэч Паспалітая
Занятак мастак-партрэтыст
Жанры партрэт
Плынь пераходная ад клясыцызму да рамантызму

ЖыцьцяпісРэдагаваць

На запрашэньне Адама Чартарыйскага ў 1774 року прыехаў у Варшаву, дзе сярод ягоных настаўнікаў былі Ян Пётр Норблін і Марчэла Бачарэльлі. У 17881790 вучыўся ў Нямеччыне, дзе стаў вольным муляром.

Пасьля на непрацяглы час вярнуўся ў Варшаву, адкуль неўзабаве пераехаў у Вільню. У 17981832 выкладаў у Галоўнай віленскай школе(ru)1803 — Віленскі ўнівэрсытэт). У 1821 року атрымаў прафэсарскае званьне. Яго вучнямі былі між іншых: Ёсіф Аляшкевіч, Валенцій Ваньковіч, Ян Дамель, Міхаіл Кулеша, Напалеон Орда, Канут Русецкі, Іван Хруцкі, Тарас Шаўчэнка.

ТворчасьцьРэдагаваць

Маляваў пераважна партрэты, між іншым: Адама Казімера Чартарыйскага, Тамаша Зана, Андрэя Сьнядэцкага, Яна Сьнядэцкага, Яўхіма Лялевеля. Вядомыя таксама ягоныя гістарычныя сцэны і пэйзажы. Праектаваў дэкарацыі і касьцюмы для віленскага тэатру.

Творы захоўваюцца ў музэях Летувы, Нямеччыны, Польшчы.

ЛітаратураРэдагаваць

  • Stefania Krzysztofowicz-Kozakowska. Malarstwo Polskie w zbiorach za granicą. — Wydawnictwo Kluszczyński, 2003. — ISBN 83-88080-85-7
  • Od starożytności do współczesności - Malarstwo i rzeźba. — Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN S.A., 2006.
  • Rūta Janonienė. Jonas Rustemas. — Vilnius: Vilniaus dailės akademijos leidyklab, 1999. — 360 с. — ISBN 9986-571-49-9

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць

  Ян Рустэмсховішча мультымэдыйных матэрыялаў