Адкрыць галоўнае мэню

Віленскі Дольны, або Ніжні замак (па-летувіску: Lietuvos valdovų rūmai) — рэзыдэнцыя вялікіх князёў літоўскіх і каралёў польскіх у складзе комплексу віленскіх замкаў. Разьмешчаны на Катэдральнай плошчы, на ўсход ад сабору.

Віленскі дольны замак
Palace of the Grand Dukes of Lithuania 2019 2.jpg
Месцазнаходжаньне Вільня, Летува
Матэрыялы Камень, цэгла
Час выкарыстаньня Для абароны — з 10 да 17 стагодзьдзяў
Кіраваўся Вялікае Княства Літоўскае, Расейская імпэрыя
Каардынаты 54°41′9″ пн. ш. 25°17′21″ у. д. / 54.68583° пн. ш. 25.28917° у. д. / 54.68583; 25.28917Каардынаты: 54°41′9″ пн. ш. 25°17′21″ у. д. / 54.68583° пн. ш. 25.28917° у. д. / 54.68583; 25.28917
Віленскі дольны замак на мапе Летувы
Віленскі дольны замак
Віленскі дольны замак
Віленскі дольны замак

ГісторыяРэдагаваць

 
Горні і Дольны замкі ў Вільні. 1581
 
Краявід з Замкавай гары

Паўстаў у часы уладараньня Аляксандра Ягелончыка ў позьнегатычным стылі паміж катэдральным саборам і Горным замкам. Кароль Жыгімонт I Стары загадаў перабудаваць яго ў рэнэсансным стылі, будаўнічыя працы былі даручаны архітэктарам Барталамеа Берэці, Бэрнарзіна Дзанобі дэ Дж'яноцісу і Бэнэдыкту з Сандаміру.

У часы валадараньня Жыгімонта II Аўгуста ў 1544 г. было дабудавана рэнэсанснае крыло, якое стала звацца Новым палацам. Працамі кіраваў Джавані Чыні пры ўдзеле Джамарыі Москі і Філіпа Барталамеа да Ф'есоле. Выконваў ролю вялікакняскага палацу і рэзыдэнцыі каралёў Рэчы Паспалітай, фэдэратыўнай дзяржавы, якая складалася з Кароны Польскай і Вялікага Княства Літоўскага.

У 1610 годзе палац згарэў[1] і быў адноўлены пры Жыгімонце III Вазе ў стылі маньерызму. У 1624 годзе перабудаваны пад кіраўніцтвам Кастантэ Тэнкалы ў стылі раньняга барока.

Зьнішчаны падчас вайны Рэчы Паспалітай з Маскоўскай дзяржавай 1655—1661 гг. і больш не аднаўляўся. Пасьля далучэньня Вільні ў склад Расейскай імпэрыі ў выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) рэшткі палаца былі зьнішчаны ў 17991803 гг. па загадзе губэрнатара Івана Фрызеля. Цэгла з разабранага палаца была выкарыстана пры будаўніцтве дамоў. Захавалася толькі частка ўсходняга крыла, якая была набытая і перабудаваная ў жылы дом жыдоўскім купцом Абрамам Шлосбэргам. Пасьля задушэньня Лістападаўскага паўстаньня на месцы палацу была ўзьведзена крэпасьць.

АднаўленьнеРэдагаваць

 
Аднаўленьне палацу
 
Адзін з малюнкаў Францішка Смуглевіча, які быў выкарыстаны пры аднаўленьні замку

У 1987 г. на тэрыторыі замка былі праведзены архэалягічныя раскопкі. У 2001 г. Сэйм Летувіскай Рэспублікі вырашыў аднавіць замак у якасьці рэзыдэнцыі прэзыдэнта. Будаўнічыя працы пачаліся ў 2002 годзе, а 17 сакавіка 2004, прэм’ер-міністар Альгірдас Бразаўскас і мэр Вільні Артурас Зуокас урачыста заклалі першы камень у яго падмурак. 6 ліпеня 2009 году адбылося сымбалічнае адкрыцьцё замку, падчас сьвяткаваньня тысячагодзьдзя першага гістарычнага ўпамінаньня пра Літву]]. Кошт рэканструкцыі, які першапачаткова ацэньваўся крыху большым за 100 млн літаў, але перавысіў 176 млн.

АрхітэктураРэдагаваць

 
Мадэль замку

Замак у пэрыяд яго росквіту меў у пляне форму няправільнага пяцівугольніка, велічныя трохпавярховыя ўсходняя і паўднёвяя крылы выходзілі ва ўнутраны дворык аркадным Кружганкам. Усе будынкі былі завершаны рэнэсансным атыкам. Пасьля аднаўленьня палацу інтэр’ер ўсходняга крыла атрымаў гатычнае афармленьне, паўднёвае крыло — рэнэсанснае, а паўднёва-заходняе — раньняга барока.

КрыніцыРэдагаваць

  1. ^ Wilno. Przewodnik krajoznawczy Juljusza Kłosa Prof. Uniwersytetu St. Batorego. Wydanie trzecie poprawione, Wydawnictwo Wileńskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, Wilno 1937, s. 21.

ЛітаратураРэдагаваць

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць

  Ніжні замак (Вільня)сховішча мультымэдыйных матэрыялаў