Кофі Ата Анан (па-ангельску: Kofi Atta Annan; 8 красавіка 1938, Кумасі, Гана — 18 жніўня 2018, Бэрн, Швайцарыя) — ганскі дыплямат, сёмы Генэральны сакратар Арганізацыі Аб’яднаных Нацыяў (19972006).

Кофі Ата Анан
Kofi Annan.jpg
Генэральны сакратар ААН[1][2]
1 студзеня 1997 — 1 студзеня 2007
Папярэднік: Boutros Boutros-Ghali
Наступнік: Пан Гі Мун
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся: 8 красавіка 1938(1938-04-08)[3][4][5][6][7][8][9]
Кумасі, Гана[3][4]
Памёр: 18 жніўня 2018(2018-08-18)[10][11][12][6][7][8][9] (80 гадоў)
Бэрн[14]
Сужэнец: Ціці Аляк’я (разьведзены), Нэйн Марыя Анан
Дзеці: Кожа Анан і Ама Аман, Ніна Кранштат дэ Грот
Бацька: Гэнры Рэджыналд Анан
Маці: Роўз Эшан
Адукацыя: Унівэрсытэт навукі і тэхналёгіяў імя Кўамэ Нкрумы, Школа мэнэджмэнту імя Слоана Масачусэцкага тэхналягічнага інстытуту[13], Жэнэўскі інстытут міжнародных дачыненьняў і разьвіцьця[13], Школа Мфантсыпім, Масачусэцкі тэхналягічны інстытут, Жэнэўскі ўнівэрсытэт і Каледж Макалестэра

Сям’яРэдагаваць

Кофі — чацьвертае дзіця ў сям’і Гэнры Рэджынальда і Вікторыі Анан. Згодна аканскае традыцыі, яго назвалі па дні тыдня, калі ён нарадзіўся, і па ягоным становішчы ў сям’і: Кофі абазначае пятніцу, Анан — тое, што ён зьяўляецца чацьвертым дзіцём. Заўвага Ата паказвае на тое, што нарадзіліся блізьняты; сястра Кофі, Эфўа Ата, памерла ў 1991 годзе.

Сям’я Кофі займала высокае становішча ў ганскім грамадзтве — абодва ягоных дзеда й ягоны дзядзька былі пляменнымі правадырамі. Маці Кофі належала да племя Фантэ, бацька — часткова да Фантэ і часткова да Асантэ. Шмат гадоў бацька Кофі працаваў кіраўніком аддзелу распаўсюджваньня кампаніі па вытворчасьці какавы Lever Brothers.

У 1970-ых гадох Кофі ажаніўся зь нігэрыйкай Ціці Аляк’я, ад гэтага шлюбу ў Кофі засталося двое дзяцей: Кожа Анан і Ама Аман. Кофі забраў дзяцей да сябе. Цяпер ён жанаты з Нэйн Марыяй Анан, швэдзкай адвакаткай. Іхняя дачка, Ніна Кранштат дэ Грот, засталася ў Нэйн Марыі ад папярэдняга шлюбу.

АдукацыяРэдагаваць

На працягу тэрміна з 1954 да 1957 гадоў Кофі навучаўся ў элітнай школе Мфанцыпім, што ў Кэйп Коўсьце, Гана. Гэтая навучальная ўстанова, паводле словаў Кофі навучыла яго таму, што «калі хтосьці пакутуе, гэта датычыцца кожнага».

З 1958 Кофі навучаўся эканоміцы ў Каледжы навукі і тэхналёгіі, што ў Кумасі (цяпер ён завецца Унівэрсытэтам навукі й тэхналёгіі Ганы імя Кўаме Нкрума). Ён атрымаў грант фундацыі Гэнры Форда на заканчэньне адукацыі ў Каледжы Макэластара, што ў Сэнт-Поле, штат Мінэсота, ЗША. Пасьля Кофі навучаўся ў Інстытуце міжнародных дасьледваньняў, што ў Жэнэве, Швайцарыя й у Школе Кіраваньня пры Масачусэцкім інстытуце тэхналёгіяў, атрымаўшы ступень магістра ў 1972 годзе[15].

Кофі добра валодае ангельскай, францускай мовамі, рознымі аканскімі мовамі й іншымі афрыканскімі мовамі.

Пачатак кар’ерыРэдагаваць

Кофі пачаў працу ў Сксьветнай арганізацыі аховы здароўя пры ААН у Жэнэве у 1962 годзе. Першая пасада была Вярхоўны камісар па справах бежанцаў. З 1974 году да 1976 ён працаваў міністарам турызму Ганы. Затым ён вярнуўся на працу ў ААН, ужо ў якасьці памочніка Генэральнага сакратара па наступных пытаньнях: з 1987 да 1990 — каардынацыя кіраваньня і бясьпекі чалавечым рэсурсам, з 1990 да 1992 — плянаваньне праграмаў, кантраляваньне фінансаў ААН і з 1993 да 1994 па пытаньнях захаваньня міру.

Апасьля, з кастрычніка 1995 году, Кофі быў намесьнікам Генэральнага сакратара ААН, затым 5 месяцаў працаваў Спэцыяльным прадстаўніком Генэральнага сакратара ў былой Югаславіі, пасьля заканчэньня гэтых паўнамоцтваў, з 1996 году вярнуўся да працы намесьнікам Генэральнага сакратара ААН.

Генэральны сакратар ААНРэдагаваць

13 сьнежня 1996 году Рада Бясьпекі ААН абрала Кофі Генэральным сакратаром гэтае арганізацыі. Кофі зрабіўся, такім чынам, першым прадстаўніком Чорнае Афрыкі, што быў абраны на гэтую пасаду.

У другі раз Кофі быў абраны Генэральным сакратаром 29 чэрвеня 2001 году, што крыху незвычайна для ААН. Справа ў тым, што прадстаўнікі аднаго кантыненту ня могуць займаць гэтую пасаду больш чым два тэрміны запар, а папярэднік Кофі, Галі, гэтаксама быў з АфрыкіЭгіпту). Ёсьць меркаваньне, што такое патураньне Кофі атрымаў з-за сваёй эфэктыўнай дзейнасьці на гэтай пасадзе.

У 2001 годзе ён выдаў г. зв. «Заклік да дзеяньня» — праграму зь пяці пунктаў, накіраваную супраць ВІЧ/СНІД. У гэтай праграме Кофі прапанаваў стварыць глябальны Фонд СНІД і здароўя, сродкі зь якога накіроўваюцца на пераадоленьне пандэміі СНІД у краінах сьвету, у першую чаргу ў краінах Афрыкі.

10 сьнежня 2001 году Кофі й ААН сумесна атрымалі Нобэлеўскую прэмію міру за «працу дзеля лепей арганізаванага і болей мірнага сьвету».

У 2003 годзе Кофі забараніў ЗША і Вялікабрытаніі пачынаць вайну супраць Іраку без адпаведнага дазволу ААН. Пасьля ўваходу кааліцыйных войскаў на тэрыторыю Іраку Кофі назваў уварваньне незаконным.

КрыніцыРэдагаваць

  1. ^ United Nations Security Council Resolution 1358 — 2001.
  2. ^ United Nations Security Council Resolution 1090 — 1996.
  3. ^ а б в г Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Бэрлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #12296201X // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  4. ^ а б в г http://www.imdb.com/name/nm1108319/bio
  5. ^ а б SNAC — 2010.
  6. ^ а б в г Архіў Мунцынгера — 1913.
  7. ^ а б в г Энцыкляпэдыя Бракгаўза
  8. ^ а б в г Store norske leksikon — 1978.
  9. ^ а б в г Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: плятформа адкрытых зьвестак — 2011.
  10. ^ а б http://www.ccma.cat/324/mor-als-80-anys-kofi-annan-secretari-general-de-lonu-i-premi-nobel-de-la-pau/noticia/2871533/
  11. ^ а б https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2018/08/18/mort-de-kofi-annan-ancien-secretaire-general-de-l-onu-et-nobel-de-la-paix_5343801_3382.html
  12. ^ а б Kofi Annan Foundation Twitter // Twitter — 2018.
  13. ^ а б в г https://documents.wfp.org/stellent/groups/public/documents/webcontent/wfp095101.pdf
  14. ^ а б Former UN chief Kofi Annan dies // Aljazeera.com — 2018.
  15. ^ Нобелевская премия. Лауреаты. Иллюстрированная энциклопедия / пер. с англ. Л. Гуськовой. — М.: Эксмо, 2009. — С. 273. — ISBN 978-5-699-33125-3

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць

  Кофі Анансховішча мультымэдыйных матэрыялаў