Добруш

горад у Беларусі
Гэты артыкул пра горад. Калі вас цікавіць пасёлак, глядзіце Добруш.

До́бруш — места ў Беларусі, на рацэ Іпуці. Адміністрацыйны цэнтар Добрускага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва на 2018 год — 18 388 чалавек[1]. Знаходзіцца за 28 км на ўсход ад Гомелю. Чыгуначная станцыя на лініі Гомель — Унеча. Аўтамабільныя дарогі злучаюць места з Гомлем, Веткай, Церахоўкай, Навазыбкавым.

Добруш
трансьліт. Dobruš
Краязнаўчы музэй
Краязнаўчы музэй
Coat of Arms of Dobruš, Belarus.png Flag of Dobruš.png
Герб Добрушу Сьцяг Добрушу
Першыя згадкі: 1335
Горад з: 1927
Краіна: Беларусь
Вобласьць: Гомельская
Раён: Добрускі
Насельніцтва: 18 388 чал. (2018)[1]
Часавы пас: UTC+3
Тэлефонны код: +375 2333
Паштовыя індэксы: 247052 (247053, 247054, 247055, 247056)
Нумарны знак: 3
Геаграфічныя каардынаты: 52°25′ пн. ш. 31°19′ у. д. / 52.417° пн. ш. 31.317° у. д. / 52.417; 31.317Каардынаты: 52°25′ пн. ш. 31°19′ у. д. / 52.417° пн. ш. 31.317° у. д. / 52.417; 31.317
Добруш на мапе Беларусі ±
Добруш
Добруш
Добруш
Добруш
Добруш
Добруш
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы
http://www.dobrush.gomel-region.by/

ГісторыяРэдагаваць

Вялікае Княства ЛітоўскаеРэдагаваць

Першы пісьмовы ўспамін пра Добруш датуецца 1335 годам. Пад 1560 годам ён упамінаецца як вёска ў Гомельскім старостве[2]. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў вёска ўвайшла ў склад Рэчыцкага павету Менскага ваяводзтва.

У 1640-я гады ў Добрушы было 9 двароў і 3 службы.

Пад уладай Расейскай імпэрыіРэдагаваць

 
Паперня Паскевіча, 1895

У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772) Добруш апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі. У гэты час ён быў цэнтрам Добрускай эканоміі, што аб’ядноўвала 14 навакольных вёсак, і налічваў 87 двароў. Тут працавала сукнавальня, вадзяны млын, існавала карчма.

У 1775 годзе расейская імпэратрыца Кацярына II падаравала фэльдмаршалу П. Румянцаву-Задунайскаму, які збудаваў тут тканінна-ветразевую мануфактуру, пазьней мукамольную і ліцейную мануфактуры і цукровы завод. На 1777 год Добруш меў статус сяла ў Вылеўскай воласьці Беліцкага павету.

У 1834 годзе Добруш перайшоў да Паскевічаў, з 1852 году — у Гомельскім павеце. У 1870 годзе Паскевічы заснавалі ў сяле папяровую фабрыку, на якой пачала працаваць першая ў Беларусі электрычная станцыя. На 1886 год у Добрушы было 185 двароў, існавалі царква, школа, лякарня, гандлёвыя рады. У 1887 годзе адкрылася аднайменная чыгуначная станцыя Палескай чыгункі. Па гэтым Добруш атрымаў значны штуршок у разьвіцьці.

Найноўшы часРэдагаваць

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Добруш абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала сяло разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У 1926 годзе Добруш вярнуўся ў склад БССР, дзе атрымаў афіцыйны статус працоўнага пасёлку і стаў цэнтарам раёну. У 1927—1935 гады Добруш уваходзіў у склад іншых раёнаў. У жніўні 1927 году ён атрымаў статус места.

У Другую сусьветную вайну з жніўня 1941 да кастрычніка 1943 году Добруш знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй. У сакавіку 1963 году ён атрымаў афіцыйны статус гораду абласнога падпарадкаваньня.

У 2004 годзе ў Добрушы паставілі помнік Ф. Паскевічу, у ягоны гонар перайменавалі цэнтральную вуліцу. У 2007 годзе адкрыўся Добрускі краязнаўчы музэй.

НасельніцтваРэдагаваць

ДэмаграфіяРэдагаваць

  • XVIII стагодзьдзе: 1772 год — 587 чал.
  • XIX стагодзьдзе: 1886 год — больш за 1 тыс. чал.; 1900 год — 1057 чал.[3]
  • XX стагодзьдзе: 1901 год — 2,5 тыс. чал.; 1939 год — 13,8 тыс. чал.; 1970 год — 16,8 тыс. чал.; 1991 год — 20,1 тыс. чал.; 1997 год — 20 тыс. чал.[4]
  • XXI стагодзьдзе: 2006 год — 18,8 тыс. чал.; 2008 год — 18,7 тыс. чал.; 2009 год — 18 330 чал.[5] (перапіс); 2016 год — 18 380 чал.[6]; 2017 год — 18 760 чал.[7]; 2018 год — 18 388 чал.[1]

АдукацыяРэдагаваць

У Добрушы ёсьць ПТВ, гімназія, 4 сярэднія, спартовая школы, школа мастацтваў.

КультураРэдагаваць

Працуюць 2 дамы культуры, 3 бібліятэкі, цэнтар дзіцячай творчасьці.

Мас-мэдыяРэдагаваць

У месьце выдаецца раённая газэта «Добрускі край».

ЗабудоваРэдагаваць

У 1977 годзе зьявіўся праект дэталёвага пляну Добрушу. Сфармаваліся асобныя раёны. Асноўную, паўночную частку места агінае рака. Цэнтар забудаваны 2—9-павярховымі дамамі. У паўднёва-ўсходняй зоне знаходзіцца парцалянавы завод. На тэрыторыі паміж ракой і чыгункай месьціцца комплекс папяровай фабрыкі.

ЭканомікаРэдагаваць

Прадпрыемствы харчовай, цэлюлёзна-папяровай і будаўнічых матэрыялаў прамысловасьці.

  • ААТ «Добруская папяровая фабрыка „Герой працы“»
  • ЗАТ «Добрускі парцалянавы завод»
  • Добрускі хлебазавод.
  • Добруская філія «ААТ Малочныя прадукты»

Турыстычная інфармацыяРэдагаваць

 
Старая паперня

ІнфраструктураРэдагаваць

Дзейнічае Добрускі раённы краязнаўчы музэй. Спыніцца можна ў гасьцініцы «Добруш», працуе санаторыя-прафілякторыя «Сонечны»

СлавутасьціРэдагаваць

  • Дом працаўнікоў паперні (XIX/XX ст.)
  • Забудова гістарычная (канец ХІХ — пачатак ХХ стагодзьдзяў; фрагмэнты)
  • Музэй (1885)
  • Фабрыка папяровая (1882—1896)

У Добрушы знаходзіцца геалягічнае агаленьне крышталічных пародаў — помнік прыроды дзяржаўнага значэньня.

Страчаная спадчынаРэдагаваць

  • Царква (канец ХІХ ст.)

ГалерэяРэдагаваць

АсобыРэдагаваць

КрыніцыРэдагаваць

  1. ^ а б в Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа(рас.) Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь
  2. ^ ВКЛ. Энцыкл. Т. 1. — Менск, 2005. С. 592.
  3. ^ Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom XV, cz. 1: Abablewo — Januszowo. — Warszawa, 1900. S. 420
  4. ^ БЭ. Т. 6. — Менск, 1998. С. 173.
  5. ^ Перепись населения — 2009. Гомельская область(рас.) Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь
  6. ^ Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа(рас.) Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь
  7. ^ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа(рас.) Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь

ЛітаратураРэдагаваць

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць

  Добрушсховішча мультымэдыйных матэрыялаў