Лейпуны, Ляйпуны[1] (лет. Leipalingis) — мястэчка ў Летуве, на рацы Пасярэйцы. Цэнтар староства Друскеніцкага самакіраваньня Аліцкага павету. Насельніцтва на 2011 год — 1552 чалавекі. Знаходзяцца за 12 км на паўночны захад ад Друскенікаў.

Лейпуны
лет. Leipalingis
Агульны выгляд
Агульны выгляд
Leipalingis COA.svg
Герб Лейпуноў


Краіна: Летува
Павет: Аліцкі
Раён: Друскеніцкі
Насельніцтва: 1552 чал. (2011)
Часавы пас: UTC+2
летні час: UTC+3
Паштовы індэкс: LT-67027
Геаграфічныя каардынаты: 54°05′10″ пн. ш. 23°51′40″ у. д. / 54.08611° пн. ш. 23.86111° у. д. / 54.08611; 23.86111Каардынаты: 54°05′10″ пн. ш. 23°51′40″ у. д. / 54.08611° пн. ш. 23.86111° у. д. / 54.08611; 23.86111
Лейпуны на мапе Летувы
Лейпуны
Лейпуны
Лейпуны
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы

Лейпуны — даўняе мястэчка гістарычнай Гарадзеншчыны (частка Троччыны). Да нашага часу тут захаваліся палац Крушэўскіх і касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі, помнікі архітэктуры XVIII—XIX стагодзьдзяў.

НазваРэдагаваць

Тапонім Лейпуны, відаць, утварыўся ад яцьвяскай назвы дрэва ліпыleipa.

ГісторыяРэдагаваць

Вялікае Княства ЛітоўскаеРэдагаваць

Першы пісьмовы ўпамін пра Лейпуны датуецца 1504 годам. У гэты час вёска ўваходзіла ў склад Гарадзенскага павету Троцкага ваяводзтва.

У XVI ст. Лейпуны знаходзіліся ў валоданьні Сапегаў, якія збудавалі тут царкву (пазьней — касьцёл). Па Сапегах мястэчка перайшло да Масальскіх, у канцы XVIII ст. — да Плятэраў.

Пад уладай Расейскай імпэрыіРэдагаваць

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Лейпуны апынуліся ў складзе Прусіі, у 1807 годзе згодна з Тыльзіцкай мірнай дамовай — у складзе Расейскай імпэрыі, у Сейненскім павеце Аўгустоўскай губэрні.

У 1806—1826 гадох у Лейпунах збудавалі мураваны касьцёл. У 1807 годзе тут пачала працаваць школа, у 1906 годзе — бібліятэка. На 1827 год у Лейпунах было 43 будынкі. За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе мястэчка занялі нямецкія войскі.

Найноўшы часРэдагаваць

Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Лейпуны апынуліся ў складзе Летувы. За часамі Другой сусьветнай вайны з чэрвеня 1941 да 1944 году мястэчка знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Райху.

У 1990-я гады ўлады Летувы залучылі Лейпуны ў афіцыйны этнаграфічны рэгіён Дзукія.

НасельніцтваРэдагаваць

ДэмаграфіяРэдагаваць

  • XIX стагодзьдзе: 1827 год — 323 чал.[2]
  • XXI стагодзьдзе: 2011 год — 1552 чал.

Турыстычная інфармацыяРэдагаваць

СлавутасьціРэдагаваць

  • Касьцёл Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі (1806—1826)
  • Могілкі юдэйскія
  • Сядзіба Крушэўскіх (XVIII—XIX стагодзьдзі)

ГалерэяРэдагаваць

КрыніцыРэдагаваць

  1. ^ Вялікі гістарычны атлас Беларусі. У 4 т. Т. 2. — Мінск, 2013. С. 87.
  2. ^ Słownik geograficzny... T. VI. — Warszawa, 1885. S. 126.

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць

  Лейпунысховішча мультымэдыйных матэрыялаў