Царква Прачыстай Багародзіцы (Бусяж)

Помнік сакральнай архітэктуры
Царква Прачыстай Багародзіцы
Прачысьценская царква
Прачысьценская царква
Краіна Беларусь
Вёска Бусяж
Каардынаты 52°49′21.83″ пн. ш. 25°08′28.25″ у. д. / 52.8227306° пн. ш. 25.1411806° у. д. / 52.8227306; 25.1411806Каардынаты: 52°49′21.83″ пн. ш. 25°08′28.25″ у. д. / 52.8227306° пн. ш. 25.1411806° у. д. / 52.8227306; 25.1411806
Архітэктурны стыль барока
Статус Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь
Царква Прачыстай Багародзіцы на мапе Беларусі
Царква Прачыстай Багародзіцы
Царква Прачыстай Багародзіцы
Царква Прачыстай Багародзіцы
Commons-logo.svg Царква Прачыстай Багародзіцы на Вікісховішчы

Царква Прачыстай Багародзіцы[a] — помнік архітэктуры XVII ст. у Бусяжы. Знаходзіцца ў паўднёва-заходняй частцы гістарычнага мястэчка. Пры пабудове была ў юрысдыкцыі Сьвятога Пасаду, цяпер — у валоданьні Маскоўскага патрыярхату. Твор архітэктуры барока. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

ГісторыяРэдагаваць

Будававаньне царквы вялося ў 1773—1779[1] гадох.

Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795) царква працягвала дзейнічаць. Аднак па скасаваньні Берасьцейскай уніі ў 1839 годзе ўлады Расейскай імпэрыі гвалтоўна адабралі сьвятыню ў Сьвятога Пасаду і перадалі ў валоданьне Маскоўскага патрыярхату.

АрхітэктураРэдагаваць

Помнік архітэктуры позьняга барока. Гэта прастакутная ў пляне базыліка пад высокім двухсхільным дахам, тарцы якога закрываюць фігурныя франтоны. Над галоўным фасадам узвышаецца чацьверыковая вежачка-званіца з плястычным купалам. Да алтарнай сьцяны далучаецца пазьнейшая квадратная ў пляне апсыда. Нягледзячы на спрошчаны плянавальны разьвязак, архітэктура царквы мае плястычны характар — валюты, пілястры, тонкапрафіляваныя карнізы і разьвіты антаблемэнт, высока ўзьнятыя лучковыя аконныя праёмы, конхавыя нішы-эксэдры з скульптурамі эвангелістаў (не захаваліся).

У залю, перакрытую цыліндрычным скляпеньнем з распалубкамі, праз аркавы прасьвет адкрываюцца хоры[2]. У царкве захоўваўся шанаваны абраз 1797 году «Покрыва Багародзіцы».

ЗаўвагіРэдагаваць

  1. ^ Назва помніка архітэктуры прыводзіцца паводле беларускай гістарычнай традыцыі. Цяперашні афіцыйны тытул: «Царква Ўсьпеньня Прасьвятой Багародзіцы» або «Сьвята-Ўсьпенская царква» (рас. Церковь Успения Пресвятой Богородицы, Свято-Успенская церковь)

КрыніцыРэдагаваць

  1. ^ Кулагін А. Бусяжская царква // Архітэктура Беларусі. Энцыкл. — Менск, 1993. С. 95.
  2. ^ Кулагін А. Бусяжская царква // Архітэктура Беларусі. Энцыкл. — Менск, 1993. С. 96.

ЛітаратураРэдагаваць

  • Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Менск: Беларус. энцыкл., 1993. — 620 с.: іл. ISBN 5-85700-078-5.

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць

  Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь, шыфр  112Г000291

  Царква Прачыстай Багародзіцы (Бусяж)сховішча мультымэдыйных матэрыялаў