Адкрыць галоўнае мэню

Фа́ніпальместа ў Беларусі, каля ракі Вязенскай. Уваходзіць у склад Койданаўскага раёну Менскай вобласьці. Насельніцтва на 2018 год — 16 444 чалавекі[1]. Знаходзіцца за 15 км на паўночны ўсход ад Койданава і МКАД, за 22 км ад Менску, каля аўтамабільнай дарогі БерасьцеВорша; чыгуначная станцыя на лініі Менск — Баранавічы.

Фаніпаль
трансьліт. Fanipaĺ
Панарама места
Панарама места
Coat of Arms of Fanipal, Belarus.svg
Герб Фаніпалю
Першыя згадкі: 1856
Краіна: Беларусь
Вобласьць: Менская
Раён: Койданаўскі
Плошча: 4,75 км²
Насельніцтва (2018)
колькасьць: 16 444 чал.[1]
шчыльнасьць: 3461,89 чал./км²
Часавы пас: UTC+3
Тэлефонны код: +375 1716
Паштовы індэкс: 222750
Нумарны знак: 5
Геаграфічныя каардынаты: 53°45′ пн. ш. 27°20′ у. д. / 53.75° пн. ш. 27.333° у. д. / 53.75; 27.333Каардынаты: 53°45′ пн. ш. 27°20′ у. д. / 53.75° пн. ш. 27.333° у. д. / 53.75; 27.333
Фаніпаль на мапе Беларусі ±
Фаніпаль
Фаніпаль
Фаніпаль
Фаніпаль
Фаніпаль
Фаніпаль
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы
http://fanipol.net/be/

НазваРэдагаваць

На думку географа Вадзіма Жучкевіча, у аснове тапоніму Фаніпаль жаночае імя Фаня (Фэонія або Яўхімія) у спалучэньні з фармантам -поль (поле)[2]. Таксама існуе легенда, што паселішча атрымала сваю назву ў гонар дачок мясцовага зямяніна — Фані і Полі.

ГісторыяРэдагаваць

Першы пісьмовы ўпамін пра Фаніпаль як фальварак зямянаў Энэльфэльта і Багдашэўскага датуецца 1856 годам. У 1871 годзе тут адкрыўся чыгуначны прыпынак Чэчын, які пазьней ператварылі ў станцыю Токараўскую (Токараўку[3]), названую ў гонар менскага губэрнатара Токарава — заснавальніка Маскоўска-Берасьцейскай чыгункі. 9 жніўня 1876 году чыгуначная станцыя пачала называцца Фаніпаль.

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Фаніпаль абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад Беларускай ССР.

У 1965 годзе ў Фаніпале пабудавалі першы завод — гэта адзіны ў Беларусі завод жалезабэтонных маставых канструкцыяў. 29 красавіка 1984 году Фаніпаль атрымаў афіцыйны статус пасёлку гарадзкога тыпу, а 22 чэрвеня 1999 году — статус гораду раённага падпаракаваньня. 20 лістапада 2006 году афіцыйна зацьвердзілі герб места.

НасельніцтваРэдагаваць

ДэмаграфіяРэдагаваць

  • XX стагодзьдзе: 2000 год — 13,2 тыс. чал.
  • XXI стагодзьдзе: 2002 год — 11,6 тыс. чал.[4]; 2006 год — 12,1 тыс. чал.; 2009 год — 12 718 чал.[5] (перапіс); 2010 год — 12,7 тыс. чал.; 2015 год — 14 223 чал.[6]; 2016 год — 15 198 чал.[7]; 2017 год — 15 922 чал.[8]; 2018 год — 16 444 чал.[1]

РэлігіяРэдагаваць

У Фаніпалі дзейнічаюць царква (з 2005 году), каталіцкая капліца (з 2006 году вядзецца будаваньне касьцёла), царква хрысьціянаў веры эвангельскай «Благадаць».

АдукацыяРэдагаваць

На 2011 год у гімназіі і сярэдняй школе Фаніпалю навучаліся 1400 вучняў у звычайных, профільных, гімназічных і ліцэйскіх клясах. У месьце ёсьць 4 дашкольныя ўстановы, якія наведваюць каля 500 дзяцей, а таксама музычная школа, дзе 218 дзяцей навучаюцца па спэцыяльнасьцях: фартэпіяна, баян, акардэон, цымбалы, скрыпка, віялянчэль, кляса духавых інструмэнтаў.

КультураРэдагаваць

Жыхары места могуць карыстацца бібліятэкай зь вялікім фондам кніжак, які рэгулярна папаўняецца. У цяперашні час яе паслугамі карыстаюцца 2115 чытачоў, зь іх 895 — навучэнцы.

Адміністрацыйны падзелРэдагаваць

Фаніпаль падзяляецца на 5 мікрараёнаў: Моладзевы, Паўночны, Цэнтральны, Заводзкі і Паўднёвы.

ЭканомікаРэдагаваць

На 2011 год працаўладкаваньне ў Фаніпалі мелі 7800 чалавек, частка якіх з сталіцы. З 7,2 тыс. працоўных жыхароў большасьць (звыш 60%) у асноўным працавала ў сталіцы[9].

Прадпрыемствы: рамонтна-мэханічныя, жалезабэтонных канструкцыяў.

ТранспартРэдагаваць

Аўтамабільныя шляхі злучаюць Фаніпаль зь Менскам і Койданавам. За 17 км знаходзіцца Менская кальцавая аўтамабільная дарога. Таксама ў месьце ёсьць чыгуначная станцыя, што стаіць на электрыфікаванай лініі Беларускай чыгункі паміж Берасьцем і Менскам.

Нумар Маршрут
М1 E30 Берасьце (Казловічы) — ФаніпальМенскграніца Расейскай Фэдэрацыі (Рэдзькі)
Р1 МенскФаніпальКойданаў

ГалерэяРэдагаваць

КрыніцыРэдагаваць

  1. ^ а б в Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа(рас.) Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь
  2. ^ Краткий топонимический словарь Белоруссии / В.А. Жучкевич. — Менск: Изд-во БГУ, 1974. — 448 с. С. 388.
  3. ^ Jelski A. Fanipol // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom II: Derenek — Gżack. — Warszawa, 1881. S. 373
  4. ^ БЭ. Т. 16. — Менск, 2003. С. 317.
  5. ^ Перепись населения — 2009. Минская область(рас.) Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь
  6. ^ Численность населения на 1 января 2015 г. и среднегодовая численность населения за 2014 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа(рас.) Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь
  7. ^ Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа(рас.) Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь
  8. ^ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа(рас.) Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь
  9. ^ Міндалёва І. Нюансы «горада мары» // Мясцовае самакіраваньне. — 24 сакавіка 2011. — № 11 (249). — С. 1-2.

ЛітаратураРэдагаваць

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць

  Фаніпальсховішча мультымэдыйных матэрыялаў