Адкрыць галоўнае мэню

Казіме́р Севяры́навіч Мале́віч (23 лютага [ст. ст. 11 лютага] 1879[1][2] (паводле іншых зьвестак — 1878[3]), Кіеў — 15 траўня 1935, Ленінград) — мастак-авангардыст, адзін з заснавальнікаў супрэматызму — кірунка ў абстрактным мастацтве.

Казімер Малевіч
Self-Portrait (1908 or 1910-1911) (Kazimir Malevich).jpg
Аўтапартрэт
Імя пры нараджэньні Казімер Севярынавіч Малевіч
Дата нараджэньня 23 лютага 1879
Месца нараджэньня
Кіеў
Дата сьмерці 15 траўня 1935
Месца сьмерці
Ленінград, СССР
Прычына сьмерці рак падкарэньніцы
Адукацыя Кіеўская мастацкая школа, студыя Фядора Рэрбэрга (Масква)
Занятак авангардызм,
футурызм,
кубізм,
супрэматызм,
імпрэсіянізм
Жанры настаўнік, сцэнаграфія[d], пэдагог[d], жывапіс і тэорыя
Плынь кубізм, футурызм, супрэматызм

Зьмест

БіяграфіяРэдагаваць

Казімер Малевіч нарадзіўся 23 лютага [ст. ст. 11 лютага] 1879 году у Кіеве[1] (паводле іншых зьвестак — на Капыльшчыне[4]), ва ўкраінскай шляхецкай сям’і[5]; паводле іншых зьвестак — у сям’і беларускага этнографа і фальклярыста Севярына Малевіча[6] (са словаў мастацтвазнаўца Сяргея Харэўскага, радавы маёнтак ягоных бацькоў — Малева знаходзіўся пад Нясьвіжам[7]). Пачатковую мастацкую адукацыю ён атрымаў у Кіеўскай мастацкай школе Н. І. Мурашка. Кар’еру мастака Малевіч пачаў з імпрэсіянізму. Пазьней Малевіч стаў адным з актыўных удзельнікаў футурыстычных выстаў.

Казімер Малевіч тройчы (у 1905, 1906 і 1907 гадах) паступаў у Маскоўскае вучылішча скульптуры і жывапісу і тройчы правальваўся на экзамэнах. Як лічаць дасьледчыкі, з прычыны недастатковай падрыхтоўкі ў галіне акадэмічнага малюнка. Яму дазволілі наведваць лекцыі на правах вольнаслухача.

 
Адна з прац раньняга Малевіча

У 1919-22 гадах Казімер Малевіч выкладаў у Народнай мастацкай школе «новага рэвалюцыйнага ўзору» ў Віцебску, адзін са стваральнікаў арганізацыі «Сьцьвярджальнікі новага мастацтва». У 20-я гады ўдзельнічаў у афармленьні спэктакляў У. У. Маякоўскага «Містэрыя Буф». З 1923 па 1927 год — дырэктар Ленінградзкага дзяржаўнага інстытуту мастацкай культуры[8]. Быў чальцом «Аб’яднаньня сучасных архітэктараў» (АСА).

Малевіч быў пасьлядоўным прапагандыстам уласнай тэорыі. Вакол яго з часам утварылася група аднадумцаў (Зацьвярдзіцелі новага мастацтва).

Малевіч удзельнічаў у выставах з эпатажнымі назвамі: «Званковы валет», «Асьліны хвост», «Футурызм 0,10». На выставе «Трамвай В» супраць нумароў 21-25, якія заканчвалі сьпіс яго работ, у каталёгу было пазначана: «Зьмест карцін аўтару невядомы».

Самы знакаміты маляўнічы твор Малевіча — Чорны квадрат.

Аўтар кніг «Ад кубізму і футурызму да супрэматызму», «Супрэматызм», «Бог ня скінуты: Мастацтва, царква, фабрыка».

Паводле завяшчаньня, пасьля сьмерці цела Малевіча было крэміравана ў супрэматычнай дамавіне, зробленай па ўласным эскізе Малевіча. Урна з прахам была пахаваная пад любімым дубам мастака ў Нямчынаўцы. Над магілай быў усталяваны кубічны бэтонавы манумэнт з намаляваным чорным квадратам. У гады вайны магіла была згубленая.

ФільмаграфіяРэдагаваць

 
Чорны квадрат. Казімер Малевіч. 1915.

Дзяржаўным Расейскім музэем і студыяй «Квадрат фільм» зьняты фільм «Казімер Малевіч. Ператварэньне».

У цяперашні час магіла Малевіча знойдзеная энтузіястамі. На месцы магілы ўсталяваны невялікі манумэнт. Магіла знаходзіцца недалёка ад Савецкага праспэкту ў Нямчынаўцы, на ўсход ад сажалкі.

СкладаньніРэдагаваць

  • Малевич К. По лестнице познания: Из неопубликованных стихотворений / Вступ. сл. Г.Айги (1991, тираж 1000 экз.)
  • Малевич К. Лень как действительная истина человечества. С прилож. ст. Ф. Ф. Ингольда «Реабилитация праздности» / Предисл. и примеч. А. С. Шатских (1994, серия «Библиотека Сергея Кудрявцева», тираж 25 именных и 125 нумерованных экз.)
  • Малевич К. Собрание сочинений в 5 томах. Т. 1. Статьи, манифесты, теоретические сочинения и др. работы. 1913—1929 / Общ. ред., вступ. ст., сост., подг. текстов и комм. А. С. Шатских; раздел «Статьи в газете „Анархия“ (1918)» — публ., сост., подг. текста А. Д. Сарабьянова (1995, тираж 2750 экз.)
  • Малевич К. Собрание сочинений в 5 томах. Т. 2. Статьи и теоретические сочинения, опубликованные в Германии, Польше и на Украине. 1924—1930 / Сост., предисл., ред. переводов, комм. Л.Демосфеновой; науч. ред. А. С. Шатских (1998, тираж 1500 экз., доп. тираж 500 экз.)
  • Малевич К. Собрание сочинений в 5 томах. Т. 3. Супрематизм. Мир как беспредметность, или Вечный покой. С прилож. писем К.Малевича к М. О. Гершензону. 1918—1924 / Сост., публ., вступ. ст., подг. текста, комм. и примеч. А. С. Шатских (2000, тираж 1500 экз.)
  • Малевич К. Собрание сочинений в 5 томах. Т. 4. Трактаты и лекции первой половины 1920-х годов. С приложением переписки К. С. Малевича и Эль Лисицкого / Сост., публ., вступ. ст., подг. текста, комм. и примеч. А. С. Шатских (2003, тираж 1500 экз.)
  • Малевич К. Собрание сочинеий в пяти томах. Т 5. Произведения разных лет: Статьи. Трактаты. Манифесты и декларации. Проекты лекций, Записки и заметки. Поэзия. 2004.

Вядомыя карціныРэдагаваць

КнігапісРэдагаваць

ВыслоўіРэдагаваць

«Толькі нудныя і бездапаможныя мастакі прыкрываюць сваё мастацтва шчырасьцю. У мастацтве патрэбная ісьціна, а ня шчырасьць».

КрыніцыРэдагаваць

  1. ^ а б Запись о рождении в метрической книге римско-католического костёла св. Александра в Киеве, 1879 год // ЦГИАК Украины, ф. 1268, оп. 1, д. 26, л. 13об—14.(рас.)
  2. ^ Д. Горбачев. Малевич и Украина. — Киев, 2006. — 456 с.
  3. ^ Шатских А. С. Казимир Малевич. — М.: «Слово», 1996. — 96 с.
  4. ^ Адам Мальдзіс. Казімер Малевіч нарэшце атрымаў беларускую «прапіску» // Голас Радзімы №.27 (3053), чацвер, 19 ліпеня, 2007
  5. ^ Родословие и предки К. С. Малевича // Малевич о себе. Современники о Малевиче. Авторы-составители И. А. Вакар, Т. Н. Михиенко. Т. 1. Москва, 2004. С. 372—385.
  6. ^ Анастасія Зелянкова. Беларус, які падмануў сьвет // Салідарнасьць, 04.11.2008
  7. ^ Мастацкае жыцьцё Беларусі пачатку 20 стагодзьдзя: пошук нацыянальнай самасьвядомасьці // Радыё Свабода, 11 лістапада 2004
  8. ^ Малевич Казимир Северинович (1878—1935 гг.) // www.arthistory.ru

ЛітаратураРэдагаваць

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць