Барут (Парут), Барута — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

Baruth
Паходжаньне
Мова(-ы) германскія
Утворанае ад Baro + суфікс з элемэнтам -т- (-t-)
Іншыя формы
Варыянт(ы) Барута, Парут
Зьвязаныя артыкулы
якія пачынаюцца з «Барут»

Паходжаньне

рэдагаваць
Асноўны артыкул: Імёны ліцьвінаў

Барут (Baruthus) — імя германскага паходжаньня[1]. Іменная аснова -бар- (-бор-) (імёны ліцьвінаў Барвід, Барвін, Вісбар; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) паходзіць ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)[2].

Імя Барут гістарычна бытавала ў Польшчы: Paulo dicto Baruth (1296 год), Henrico Baruth (1347 год), Zifrido Baruth (1423 год), Sigmund Baruth (1470—1480 гады)[3].

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: Скомондъ и Бороуть (Галіцка-Валынскі летапіс)[4]; Борута Микулич Мстиславец (1512 год)[5]; terrarum desertarum in districtu Nowogrodensi… Boruthyewsczyna… Boruthiewsczyna (2 ліпеня 1519 году)[6]; Ян, Борутинъ зять[7], Шимко Борутичъ[8], Немера Борутичъ[9], Станиславъ Борута[10] (1528 год); земяне Ганязскіи… Борута Жаконскій (1536 год)[11]; на бояр господаръскихъ судеревскихъ… а Миколая Борутевича (22 чэрвеня 1538 году)[12]; Boruta Klimasz (1558 год)[13]; Станиславъ сынъ Яна Борутича… Станиславъ Борута[14], Войтехъ Борута… Себестыянъ Борута[15], Павелъ Борутичъ… Себестыянъ Борутичъ… Михалъ Борутичъ[16] (1567 год); Стасюкъ Барутовичъ (24 красавіка 1580 году)[17]; Jakub Parota (29 кастрычніка 1698 году)[18].

Носьбіты

рэдагаваць

Прыдомкам Барута карыстаўся літоўскі княскі род Чартарыйскіх гербу Любіч[20].

Баруты — путныя баяры маёнтку Койданава, вядомыя з XVII стагодзьдзя[21].

Баруты — парафіяне Катэдральнага касьцёла ў Менску на 1851—1857 гады[22].

Баруты-Клімашэўскія[23] і Баруты-Цераховічы[24] — літоўскія шляхецкія роды.

Парутовічы (Porutowicz) гербу Радван — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў Цельшаў[25].

На гістарычнай Ашмяншчыне існуе вёска Баруцішкі.

  1. ^ Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. S. 25.
  2. ^ Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. — Менск, 2019. С. 16.
  3. ^ Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 105.
  4. ^ ПСРЛ. Т. 2. — СПб., 1845. С. 182.
  5. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 8 (1499—1514). — Vilnius, 1995. P. 163.
  6. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 11 (1518—1523). — Vilnius, 1997. P. 92.
  7. ^ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 113.
  8. ^ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 126.
  9. ^ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 131.
  10. ^ Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. — Менск, 2003. С. 146.
  11. ^ Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 1. — Вильна, 1867. С. 23.
  12. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 8 (1499—1514). — Vilnius, 1995. P. 159.
  13. ^ Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 430.
  14. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 902.
  15. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 950—951.
  16. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1164.
  17. ^ Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 213.
  18. ^ Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 433.
  19. ^ Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. С. 66.
  20. ^ Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. S. 19.
  21. ^ Калечыц В. Зямяне і баяры маёнтка Койданаў Менскага павета ў XVI―XVIII стст. // Герольд Litherland. № 22, 2021. С. 57.
  22. ^ Яўген Анішчанка, Минский кафедральный костел. Список прихожан 1851—1857, Архіў гісторыка Анішчанкі, 29 студзеня 2016 г.
  23. ^ Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К, Згуртаваньне беларускай шляхты
  24. ^ Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ц, Згуртаваньне беларускай шляхты
  25. ^ Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 4. — Rzeszów, 2001. S. 386.