Аляксей Сапуноў

Аляксе́й Парфе́навіч Сапуно́ў (27 сакавіка (15 сакавіка паводле ст.ст.) 1851, мястэчка Ўсьвяты, цяпер Пскоўская вобласьць — 2 кастрычніка 1924) — беларускі гісторык, археограф, краязнавец, дасьледнік помнікаў старажытнай культуры. Стацкі саветнік. Прафэсар (1913).

Аляксей Сапуноў
Alexey Sapunov.jpg
Аляксей Сапуноў (1910 год)
Дата нараджэньня 15 (27) сакавіка 1851
Месца нараджэньня мястэчка Ўсьвяты, цяпер Пскоўская вобласьць, Расейская імпэрыя
Дата сьмерці 2 кастрычніка 1924(1924-10-02) (73 гады)
Месца сьмерці Віцебск, БССР, СССР
Грамадзянства Расейская імпэрыя
Расейская імпэрыя
Месца вучобы Санкт-Пецярбурскі дзяржаўны ўнівэрсытэт
Занятак краязнавец і палітык
Навуковая сфэра гісторыя, краязнаўства, археалёгія
Месца працы Віцебская мужчынская гімназія, Маскоўскі дзяржаўны ўнівэрсытэт, Віцебскі губернскі статыстычны камітэт[d], Віцебская губернская вучоная архіўная камісія[d], Віцебскае аддзяленьне Маскоўскага археалягічнага інстытуту і Віцебскі дзяржаўны ўнівэрсытэт
Узнагароды
Ордэн сьвятога Станіслава

Скончыў Віцебскую гімназію, у 1878 гістарычна-філялягічны факультэт Пецярбурскага ўнівэрсытэту. Працаваў выкладнікам у Віцебскай гімназіі, Маскоўскім унівэрсытэце, сакратаром Віцебскага губэрнскага статыстычнага камітэту. У 1893 удзельнічаў у стварэньні Віцебскага царкоўна-археалягічнага музэю, у 1909 Віцебскай навуковай архіўнай камісіі. Адзін з ініцыятараў адкрыцьця Віцебскага аддзяленьня Маскоўскага археалягічнага інстытуту, у якім у 19111922 выкладаў. Дэпутат III Дзяржаўнай Думы ад Віцебскай губэрні. Уваходзіў у фракцыю «Саюз 17 кастрычніка». У 19231924 чытаў курс беларусазнаўства ў Віцебскім вышэйшым пэдагагічным інстытуце.

Дасьледаваў гісторыю, літаратуру, археалёгію, археаграфію, архітэктуру, фальклёр Беларусі. Выявіў і зрабіў палеаграфічныя апісаньні рукапісных помнікаў. Асноўная ягоная праца — зборнік дакумэнтаў XIXIX стст. «Віцебская даўніна», выдадзены ў 18831888. У ім зьмешчаныя ўрыўкі зь летапісаў, граматы віцебскіх і полацкіх князёў і іншыя.

БібліяграфіяРэдагаваць

ЛітаратураРэдагаваць

  • Д. Васілеўскі. «Навуковая спадчына, пакінутая А. П. Сапуновым» / Ігнат Шыпіла // Савецкая Беларусь : газэта. — Менск: 14 кастрычніка 1924.
  • Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Мінска. У 4 кн. Кн. 1-я. — Менск: БЕЛТА, 2001. — 576 с.: іл. ISBN 985-6302-33-1.
  • Шишанов В. А. Новые сведения о даче А. П. Сапунова «Алексеевка» // Архіўная спадчына Віцебшчыны як крыніца вывучэння гісторыі краю: Матэрыялы архіўных чытанняў, прысвечаных 150-годдзю з дня нараджэння А. П. Сапунова. 6—7 чэрвеня 2002 г., Віцебск / Склад В. У. Скалабан і інш. Мн: БелНДІДАС, 2002. С. 109—110. [1]
  • Шишанов, В. А. К истории экземпляра Статута ВКЛ 1588 г. из библиотеки А. П. Сапунова / В. А. Шишанов // Віцебскія старажытнасці: матэрыялы навук. канф., прысвеч. 50-годдзю знаходкі берасцаной граматы ў Віцебску і 150-годдзю з дня нараджэння А. Р. Брадоўскага, 22 - 23 кастрыч. 2009 г., Віцебск / рэдкал. Г. У. Савіцкі [і інш.]. - Мінск: Медысонт, 2010. - С. 263 - 267.[2]