Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (Віцебск)

Помнік сакральнай архітэктуры
Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла
Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла
Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла
Краіна Беларусь
Места Віцебск
Дата заснаваньня XVII ст.
Дата скасаваньня 1945
Commons-logo.svg Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла на Вікісховішчы

Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла — помнік архітэктуры XVIII ст. у Віцебску. Знаходзілася ў Задзьвіньні, на рагу Ніжне-Пятроўскай і Папярочна-Пятроўскай вуліцаў[a]. Твор архітэктуры віленскага барока. У 1950-я гады савецкія ўлады зруйнавалі царкву.

ГісторыяРэдагаваць

Вялікае Княства ЛітоўскаеРэдагаваць

Драўляная Пятроўская царква на Задзьвіньні ўпамінаецца пад 1618 годам. Гэтая царква стаяла на тэрыторыі Рускага пасаду, дзе ёй належала некалькі пляцаў.

 
За мостам, 1883

Пад 1713 годам упамінаецца мураваная капліца, якая стаяла на месцы старажытнай Пятроўскай царквы. Існуюць зьвесткі, што непадалёк існавалі 2 мураваныя філіяльныя царквы: Срэценская і Міхайлаўская (на месцы правіянцкіх магазынаў).

Пад уладай Расейскай імпэрыіРэдагаваць

Па першым падзеле Рэчы Паспалітай (1772 год) царква працягвала дзейнічаць. У 1780 годзе з блаславеньня Іраклія Лісоўскага на месцы старой царквы збудавалі новую мураваную царкву[1]. У 1799 годзе ў царкву перавялі манахаў базылянскага манастыра.

У 1839 годзе ўлады Расейскай імпэрыі гвалтоўна адабралі царкву ў Сьвятога Пасаду і перадалі яе Маскоўскаму патрыярхату. У 1886 годзе побач збудавалі царкву Раства Багародзіцы.

Найноўшы часРэдагаваць

У 1930-я гады савецкія ўлады зачынілі царкву. У Другую сусьветную вайну царква атрымала нязначныя пашкоджаньні. У 1950-я гады савецкія ўлады зруйнавалі помнік архітэктуры.

Існуюць зьвесткі, што помнік захаваўся да нашага часу ў перабудаваным да непазнавальнасьці выглядзе.

АрхітэктураРэдагаваць

Помнік архітэктуры віленскага барока. Гэта была 3-нэфавая 2-вежавая базыліка з паўкруглай апсыдай. Над галоўным фасадам узвышаліся 2-ярусныя вежы зь фігурным франтонам паміж імі. Бакавыя фасады рытмічна падзяляліся 16 вялікімі аконнымі праёмамі.

Інтэр’ер царквы ўпрыгожвалі росьпісы. У 1945 годзе яшчэ захоўваліся 18 кампазыцыяў, разьмешчаных на бакавых сьценах і не перакінутых празь пілёны арках галоўнага нэфа.

ГалерэяРэдагаваць

ЗаўвагіРэдагаваць

  1. ^ на рагу цяперашніх вуліц Камсамольскай і Зяньковай

КрыніцыРэдагаваць

  1. ^ Віцьбіч Ю. Нататкі краязнаўца // «ARCHE» №4, 2009. С. 111.

ЛітаратураРэдагаваць

  • Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Віцебска: у 2-х кн. Кн. 1-я. — Менск: БелЭн, 2002. — 648 с.: іл. ISBN 985-11-0246-6.

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць

  Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (Віцебск)сховішча мультымэдыйных матэрыялаў