Ма́рыс Я́нсанс (Mariss Jansons) (14 студзеня 1943 — 30 лістапада 2019) — латыскі і расейскі дырыгент.

Марыс Янсанс
Mariss jansons.jpg
Дата нараджэньня 14 студзеня 1943(1943-01-14)[1][2][3][4][5]
Месца нараджэньня Рыга, Райхскамісарыят Остлянд, Трэці Райх
Дата сьмерці 1 сьнежня 2019(2019-12-01)[6][7][8][9][10][11][12][13] (76 гадоў)
Месца сьмерці Санкт-Пецярбург, Расея[14][13]
Прычына сьмерці хвароба
Месца пахаваньня Літаратарскія масткі
Грамадзянства СССР,
Латвія
Альма-матэр Санкт-Пецярбурская кансэрваторыя і Венскі ўнівэрсытэт музыкі і выканальніцкага мастацтва
Прафэсія Дырыгент
Жанры клясычная музыка
Інструмэнты фартэпіяна і арган[d]
Лэйблы EMI
Бацька Арвідс Янсанс[d][13]
Узнагароды

БіяграфіяРэдагаваць

Сын дырыжoра Арвіда Янсанса. Яго матуля, сьпявачка Іраіда Янсонэ, габрэйка з паходжаньня, нарадзіла яго ў Рызе.

У 1956 годзе Марыс паступіў у Ленінградзкую Кансэрваторыю, дзе навучаўся йгры на фартэпіяна й дырыґаваньня. У 1969 працягваў навучаньне ў Вене ў Ганса Свароўскага і ў Зальцбургу ў Гэрбэрта фон Караяна.

У 1973 Марыс Янсанс быў прызначаны другім дырыжoрам Ленінградзкага Філярманічнага аркестру (сёньня Санкт-Пецярбурскі Філярманічны аркестар). Ад 1979 да 2000 быў галоўным дырыжoрам Філярманічнага аркестра ў Осла, Нарвэгія.

У красавіку 1996 году ў Осьлё Марыс Янсанс ледзь не памёр ад інфаркту міякарда падчас прадстаўленьня опэры Багема Джакама Пуччыні. Акрамя нарвэскага аркестру ў розны час кіраваў таксама Лёнданскім сымфанічным аркестрам, Пітсбурскім сымфанічным аркестрам і Сымфанічным аркестрам Баварскага Радыё.

Ад 1 верасьня 2004 году Марыс Янсанс зьяўляецца шостым па ліку галоўным дырыжoрам Каралеўскага аркестра Канцэртгебаў у Амстэрдаме, ягоным папярэднікам быў Рыкарда Шайі.

У 2006 дырыгаваў навагоднім канцэртам у Вене. У канцэртным сэзоне 2005-2006 дырыґаваў цыклем канцэртаў, прысьвечаных стагодзьдзю Шастаковіча.

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць

  1. ^ SNAC — 2010.
  2. ^ Encyclopædia Britannica
  3. ^ Discogs — 2000.
  4. ^ Архіў Мунцынгера — 1913.
  5. ^ Энцыкляпэдыя Бракгаўза
  6. ^ https://www.deutschlandfunkkultur.de/zum-tod-von-mariss-jansons-ein-dirigent-von-weltruhm.1013.de.html?dram:article_id=464753
  7. ^ https://www.concertgebouworkest.nl/nl/conductor-emeritus-mariss-jansons-1943-2019
  8. ^ https://www.mensenlinq.nl/mensenlinqads/full/Persgroep/20191202/80429321.jpg
  9. ^ https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50630050
  10. ^ https://www.nytimes.com/2019/12/02/arts/music/mariss-jansons-dead.html
  11. ^ https://www.nrc.nl/nieuws/2019/12/01/mariss-jansons-bezielde-perfectionistische-klankpolijster-a3982264
  12. ^ https://www.br-so.com/orchestra/maestro-mariss-jansons/
  13. ^ а б в https://www.francemusique.fr/personne/mariss-jansons
  14. ^ https://www.lemonde.fr/culture/article/2019/12/01/le-chef-d-orchestre-letton-mariss-jansons-est-mort_6021241_3246.html