Мантыгерд (Мунтыгерд, Мундыгерд) — мужчынскае імя.

Mundgerd
Паходжаньне
Мова(-ы) германскія
Утворанае ад Mund + Gerd
Іншыя формы
Варыянт(ы) Мунтыгерд, Мундыгерд
Зьвязаныя імёны Гірдзімонт
Зьвязаныя артыкулы
якія пачынаюцца з «Мантыгерд»

Паходжаньне рэдагаваць

Асноўны артыкул: Імёны ліцьвінаў

Мундгерд (Mundgerd[1], Mundgærðr[2][3], Mundgerdr) і Гардмунд або Гертмунд (Gardmund[4][5], Gertmund[6]) — імёны германскага паходжаньня[7]. Іменная аснова -мунд- (-мунт-, -монт-) (імёны ліцьвінаў Валімонт, Жыгімонт, Скірмунт; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Sciremunt) паходзіць ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'[8] або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'[9], а аснова -гард- (-герд-, -герт-) (імёны ліцьвінаў Альгерд, Вісігерд, Тэўтыгерд; германскія імёны Algardus, Wisgeard, Teutgerdis) — ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')[10]. Такім парадкам, імя Мантыгерд азначае «гарлівасьць аховы» (тое ж, што і імя Гердымонт)[11].

Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн[12] і амэрыканскі лінгвіст Альфрэд Зэн[13].

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: от намесника от полочького от Монтигирда (1394—1396 гады)[14]; Muntighert[15] (1396 або 1397 год[16]); unser hawptman Muntigirde (23 студзеня 1397 году)[17]; mit unserm namezdnyken Muntigirden (30 студзеня 1397 году)[18]; Montegherden of ghesad unde is nene namestnek mer (1399 год)[19]; Hannus Montigerdonis (18 студзеня 1401 году)[20]; Olechno filius olim Montigerdi (16 лютага 1410 году)[21]; cum Petro Mondigerd[22], Petrus Mondiger[23], Petrum Mondygerd[24] (2 кастрычніка 1413 году); панъ Петрашъ Монътикгирдовичъ (Петраш Монтикгирдович[25]; 15 чэрвеня 1424 году[26], 1440—1492 гады[27]); Petraschius Montegardowicz (22 чэрвеня 1431 году)[28]; Petrasy Montigerdowicz[29], Petrassy Montigerdowicz[30] (1 верасьня 1431 году); пе[ча]т[ь] Петьрашова Мондкірдовича[31] (27 лютага 1434 году); Монътикгирду в Белици два чоловеки (1440—1492 гады)[32]; Montigerd, patri praefati Petri (14 студзеня 1447 году)[33]; od ziem panow Mongierdowiczow (27 ліпеня 1553 году)[34]; ręką mą podpisał Rafał Mundygierd Łoyba (28 сакавіка 1669 году)[35]; Andrzey Mondygierd Loyba (10 ліпеня і 9 жніўня 1670 году)[36]; Andrzey Michał Mondygierd Łoyba (30 жніўня 1680 году)[37]; Kazimierz Michał Montygierd Łoyba (8 чэрвеня 1698 году)[38].

Носьбіты рэдагаваць

Мантыгерды (Montygierd) гербу Вадвічлітоўскі шляхецкі род з Троцкага павету[40].

Мантыгерды-Лойбы — літоўскі шляхецкі род[41].

Глядзіце таксама рэдагаваць

Крыніцы рэдагаваць

  1. ^ Mundgerd, Nordic Names
  2. ^ Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Institutet för språk och folkminnen, 2007.
  3. ^ Mundgærðr, Nordic Names
  4. ^ History of Christian Names. Vol. 2. — London, 1878. P. 241.
  5. ^ A dictionary of English and Welsh surnames. — London, 1901. P. 309.
  6. ^ Wichert L. Personale Mythen des Nationalsozialismus: Die Gestaltung des Einzelnen in literarischen Entwürfen. — Wilhelm Fink, 2018. S. 117.
  7. ^ Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. S. 54.
  8. ^ Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.
  9. ^ Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. — Менск, 2019. С. 18.
  10. ^ Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. — Менск, 2019. С. 17.
  11. ^ Дайліда А. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: ад стварэння да Крэўскай уніі / Рэц. С. Тарасаў. — Менск, 2019. С. 24.
  12. ^ Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.
  13. ^ Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.
  14. ^ Полоцкие грамоты XIII — начала XVI в. Т. 1. — М., 2015. С. 101—102.
  15. ^ Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. С. 160.
  16. ^ Полоцкие грамоты XIII — начала XVI в. Т. 1. — М., 2015. С. 104.
  17. ^ Hansisches Urkundenbuch. Bd. 5. — Liepzig, 1899. S. 132.
  18. ^ Полоцкие грамоты XIII — начала XVI в. Т. 1. — М., 2015. С. 107.
  19. ^ Полоцкие грамоты XIII — начала XVI в. Т. 2. — М., 2015. С. 413.
  20. ^ Akta unji Polski z Litwą, 1385—1791. — Kraków, 1932. S. 38.
  21. ^ Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji Wilenskiej. T. 1, z. 1: 1387—1468. — Kraków, 1932. S. 78.
  22. ^ Akta unji Polski z Litwą, 1385—1791. — Kraków, 1932. S. 54.
  23. ^ Akta unji Polski z Litwą, 1385—1791. — Kraków, 1932. S. 57.
  24. ^ Akta unji Polski z Litwą, 1385—1791. — Kraków, 1932. S. 69.
  25. ^ Пятраўскас Р. Літоўская знаць у канцы XIV—XV ст.. — 2-е выд. — Смаленск, 2014. С. 267.
  26. ^ Вырок по делу между Лавришевским монастырем и людьми в.к.л. Витовта (1424), Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae
  27. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 32.
  28. ^ Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. S. 273.
  29. ^ Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. С. 136.
  30. ^ Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. С. 135.
  31. ^ Akta unji Polski z Litwą, 1385—1791. — Kraków, 1932. S. 100.
  32. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 3 (1440—1498). — Vilnius, 1998. P. 55.
  33. ^ Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 407.
  34. ^ Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 120—122.
  35. ^ Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 278.
  36. ^ Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. С. 411, 413.
  37. ^ Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. С. 459.
  38. ^ Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 431.
  39. ^ Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1876. С. 48.
  40. ^ Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 358.
  41. ^ Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л, Згуртаваньне беларускай шляхты

Літаратура рэдагаваць