Гайна

рака ў Беларусі
Рака
Гайна
Гайна
Гайна каля в. Гасьцілавічаў
Агульныя зьвесткі
Выток каля в. Гайны
Вусьце Бярэзіна
Краіны басэйну Беларусь
Даўжыня 100 км
Сярэднегадавы сьцёк 11,7 м³/с
Плошча басэйну 1 670 км²
Нахіл воднай паверхні 1,01 ‰
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы

Га́йна — рака ў Беларусі, правы прыток ракі Бярэзіны (басэйн Дняпра). Цячэ ў Менскай вобласьці. Даўжыня 100 км. Плошча вадазбору 1 670 км². Выдатак вады ў вусьці 11,7 м³/с. Агульны спад ракі 100,7 м. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,01 .

Асноўныя прытокіРэдагаваць

На рацэРэдагаваць

Агульныя зьвесткіРэдагаваць

Пачынаецца з крыніцаў на захад ад вёскі Гайны Лагойскага раёну, цячэ ў Смалявіцкім і Барысаўскім раёнах, дзе за 1 км ад вёскі Весялова ўпадае ў Бярэзіну. У вярхоўі цячэ Менскім узвышшам, у ніжняй плыні — Верхнебярэзінскай нізінай.

Даліна трапэцападобная, ніжэй за ўток Цны невыразная, шырыня яе ад 0,8—1,2 км у верхняй плыні да 2,5—3 км у нізкай. Абалона да вёскі Сьвідна адсутнічае, на астатняй працягласьці двухбаковая, шырынёй 1—1,5 км. Рэчышча ў вярхоўі каналізаванае на 9 км (ад вёскі Гайны да вёскі Кузевічаў), на астатнім працягу зьвілістае. Шырыня ракі ў межань у вярхоўі 2—4 м, ніжэй 10—16 м, у вусьцевай частцы да 20 м. Берагі стромкія, часта абрывістыя, вышынёй 1—4 м.

Найвышэйшы ўзровень разводзьдзя ў канцы сакавіка — пачатку красавіка, сярэдняя вышыня над межанным узроўнем 0,9—1,6 м, найбольшая 2,1 м. Рака замярзае ў сярэдзіне сьнежня, крыгалом у сярэдзіне сакавіка. Суднаходзтва за 30 км ад вусьця ў высокую ваду. На рацэ плаціна і невялікае вадасховішча (у межах Лагойску)[1].

КрыніцыРэдагаваць

  1. ^ Блакітная кніга Беларусі. Энцыкл. — Менск, 1994. С. 119

ЛітаратураРэдагаваць

  • Блакітная кніга Беларусі: энцыкл. / Рэдкал.: Н. А. Дзісько, М. М. Курловіч, Я. В. Малашэвіч і інш.; Маст. В. Г. Загародні. — Менск: БелЭн, 1994. — 415 с. ISBN 5-85700-133-1. С. 119
  • Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
  • Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.