Царква Ўзьвіжаньня Сьвятога Крыжа (Магілёў)

Помнік сакральнай архітэктуры
Царква Ўзьвіжаньня Сьвятога Крыжа
Узьвіжанская царква (налева). Аўтэнтычны выгляд
Узьвіжанская царква (налева). Аўтэнтычны выгляд
Краіна Беларусь
Места Магілёў
Каардынаты 53°53′46″ пн. ш. 30°19′29″ у. д. / 53.89611° пн. ш. 30.32472° у. д. / 53.89611; 30.32472Каардынаты: 53°53′46″ пн. ш. 30°19′29″ у. д. / 53.89611° пн. ш. 30.32472° у. д. / 53.89611; 30.32472
Эпархія Магілёўская і Мсьціслаўская япархія 
Архітэктурны стыль барокавая архітэктура[d], псэўдарускі стыль і барока
Статус Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь
Царква Ўзьвіжаньня Сьвятога Крыжа на мапе Беларусі
Царква Ўзьвіжаньня Сьвятога Крыжа
Царква Ўзьвіжаньня Сьвятога Крыжа
Царква Ўзьвіжаньня Сьвятога Крыжа
Commons-logo.svg Царква Ўзьвіжаньня Сьвятога Крыжа на Вікісховішчы

Царква Ўзьвіжаньня Сьвятога Крыжа — помнік архітэктуры XVII—XIX стагодзьдзяў у Магілёве. Знаходзіцца на правым беразе ракі Дубравенкі, каля Быхаўскага Рынку, на гістарычнай Глебабарысаўскай вуліцы[a]. Дзейнічае. Твор архітэктуры барока і клясыцызму, які пацярпеў ад маскоўскай перабудовы. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Утварае адзіны комплекс з царквой-мураўёўкай Сьвятых Барыса і Глеба.

ГісторыяРэдагаваць

 
Царква па маскоўскай перабудове

Будынак узьвялі ў XVII ст. як жылы дом[1]. У пачатку XIX ст. яго перабудавалі пад царкву.

У 2-й палове XIX ст. улады Расейскай імпэрыі перабудавалі царкву ў маскоўскім стылі.

АрхітэктураРэдагаваць

Помнік архітэктуры барока і клясыцызму. Першапачаткова гэта быў 1-павярховы квадратны ў пляне будынак, падзелены сьцяной на 2 рознавялікія памяшканьні. Меў рысы дэкору, уласьцівыя XVII ст.: атынкаваныя фасады дэкараваў расьлінны арнамэнт, які нагадваў беларускія матывы, паўднёвую сьцяну ўпрыгожвалі фрэскі, пэрымэнтар будынка апярэзваўся шырокім карнізам. У пачатку XIX ст. палову ўсходняй сьцяны перарабілі ў 3-гранную апсыду, да заходняй сьцяны прыбудавалі 2-ярусную званіцу з шатровым дахам і купалам складай формы, першы ярус яе мае выгляд тамбуру, у другім разьмяшчаюцца званы. На вільчыку паставілі вялікі купал.

У 2-й палове XIX ст. вялікі купал замянілі на драўляны барабан (васьмярык на чацьверыку) з купалам-цыбулінай, над званіцай таксама паставілі купал-цыбуліну над высокім шатровым дахам.

ГалерэяРэдагаваць

Гістарычныя здымкіРэдагаваць

ЗаўвагіРэдагаваць

  1. ^ Цяперашні афіцыйны адрас — завулак Брусава

КрыніцыРэдагаваць

  1. ^ Лаўрэцкі Г. Магілёўскія Барысаглебскія цэрквы // Архітэктура Беларусі. Энцыкл. — Менск, 1993. С. 291.

ЛітаратураРэдагаваць

  • Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Менск: Беларус. энцыкл., 1993. — 620 с.: іл. ISBN 5-85700-078-5.
  • Кулагін А. Праваслаўныя храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік. — Менск: Беларуская Энцыкляпэдыя, 2007.— 653 с.: іл. ISBN 978-985-11-0389-4.

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць

  Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь, шыфр  512Г000011

  Царква Ўзьвіжаньня Сьвятога Крыжа (Магілёў)сховішча мультымэдыйных матэрыялаў