Томас Вэнцлава

То́мас Вэнцлава (Вя́нцлава; па-летувіску: Tomas Venclova; 11 верасьня 1937, Клайпеда, Летува) — літоўскі паэт, публіцыст, перакладчык.

Томас Вэнцлава
20070320 Tomas Venclova by Kubik 01.JPG
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся 11 верасьня 1937(1937-09-11)[1] (85 гадоў)
Бацькі Антанас Вэнцлава[1]
Літаратурная дзейнасьць
Род дзейнасьці паэт, перакладнік, прафэсар унівэрсытэту, пісьменьнік, гісторык літаратуры
Гады творчасьці 1957цяпер
Мова польская мова, расейская мова[1], ангельская мова[1] і летувіская мова[1]
Узнагароды
Вялікі крыж ордэна «За заслугі перад Польшчай» Commander of the Cross of the Order of Merit of the Republic of Poland кавалер Вялікага крыжа ордэна «За заслугі перад Летувой» камандор ордэна Вітаўта Вялікага камандор ордэна Вялікага князя Гедыміна афіцэр ордэна Крыжа Віціса залаты мэдаль «За заслугі ў культуры Gloria Artis» Віленіцкая прэмія[d] (1990) ганаровы доктар унівэрсытэту Марыі Кюры-Складоўскай[d] (1991) Летувіская нацыянальная прэмія[d] (2000) ганаровы доктар Ягелонскага ўнівэрсытэту[d] (2000) Q20503606? (2005) Балтыйская зорка[d] (кастрычнік 2008) ганаровы доктар Унівэрсытэту Вітаўта Вялікага[d] (24 лютага 2010) ганаровы доктар Гданьскага ўнівэрсытэту[d] (2010) Lithuanian Diplomacy Star ганаровы грамадзянін Вільні[d] (13 траўня 2013) прэмія Пэтраркі[d] (2014) Бэрлінская прэмія[d] (2015) HOMER - The European Medal of Poetry and Art[d] (2017)

Біяграфічныя зьвесткіРэдагаваць

Сын летувіскага пісьменьніка Антанаса Вэнцлавы. Скончыў Віленскі ўнівэрсытэт. У пачатку 1968 году ён разам з расейскімі дысыдэнтамі падпісаў пратэст у сувязі са справай дысыдэнтаў Аляксандра Гінзбурга і Юрыя Галанскова, у сямідзясятыя гады актыўна ўдзельнічаў у дысыдэнцкай дзейнасьці — напісаў адкрыты ліст ЦК Кампартыі Летувы, меў дачыненьне да стварэньня ў 1976 годзе літоўскай Хельсынскай групы. У 1977 годзе з-за перасьледу з боку савецкай улады эміграваў у ЗША. Быў пазбаўлены грамадзянства СССР. У 2018 прафэсар-эмэрыт Ельскага ўнівэрсытэту вяртаецца ў Вільню пасьля саракагадовай эміграцыі[3][4]. У 1950-я — 1960-я гады ня раз бываў у БССР. Наведаў Беларусь зноў у красавіку 2019, дзе прыняў удзел у прэзэнтацыі першага кніжнага выданьня яго вершаў па-беларуску і ў другім фэстывалі інтэлектуальнай кнігі «Прадмова». Усклаў кветкі ў мэмарыяле памяці ахвяр сталінскага тэрору ва ўрочышчы Курапаты.

Беларускія перакладыРэдагаваць

КрыніцыРэдагаваць

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць