Касьцёл Сьвятога Вінцэнта і кляштар місіянэраў (Сьмілавічы)

Помнік сакральнай архітэктуры
Касьцёл Сьвятога Вінцэнта і кляштар місіянэраў
Касьцёл Сьвятога Вінцэнта і кляштар місіянэраў
Касьцёл Сьвятога Вінцэнта і кляштар місіянэраў
Краіна Беларусь
Мястэчка Сьмілавічы
Каардынаты 53°45′9.04″ пн. ш. 28°0′31.26″ у. д. / 53.7525111° пн. ш. 28.0086833° у. д. / 53.7525111; 28.0086833Каардынаты: 53°45′9.04″ пн. ш. 28°0′31.26″ у. д. / 53.7525111° пн. ш. 28.0086833° у. д. / 53.7525111; 28.0086833
Касьцёл Сьвятога Вінцэнта і кляштар місіянэраў на мапе Беларусі
Касьцёл Сьвятога Вінцэнта і кляштар місіянэраў
Касьцёл Сьвятога Вінцэнта і кляштар місіянэраў
Касьцёл Сьвятога Вінцэнта і кляштар місіянэраў

Касьцёл Сьвятога Вінцэнта і кляштар місіянэраў — помнікі архітэктуры XVIII ст. у Сьмілавічах. Знаходзіўся на ўскрайку мястэчка пры гасьцінцы МенскІгумен. Твор архітэктуры віленскага барока.

Комплекс складаўся з касьцёла і кляштарнага корпуса, аточаных мурам з дзьвюма аркавымі брамамі. У 1930-я гады савецкія ўлады зруйнавалі помнік.

ГісторыяРэдагаваць

Вялікае Княства ЛітоўскаеРэдагаваць

У 1747 годзе Марцыбэла Завішанка з Агінскіх фундавала ў Сьмілавічах кляштар. Яна разьмясьціла ксяндзоў з аб’яднаньня місіянэраў пры драўляным касьцёле і пакінула грошы на ўзвядзеньне мураваных будынкаў.

Будаваньне мураванага комплексу вялося ў 1767—1791 гадох. У 1774 годзе скончылася ўзьвядзеньне кляштарнага корпусу. У 1785 годзе адбылася кансэкрацыя новазбудаванага касьцёла пад тытулам Сьвятога Вінцэнта. Пры кляштары дзейнічалі місіянэрская школа.

Пад уладай Расейскай імпэрыіРэдагаваць

 
Абмеры кляштару, 1853 г.

Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год) касьцёл і кляштар працягвалі дзейнічаць. Аднак па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) 19 ліпеня 1832 году ўлады Расейскай імпэрыі ліквідавалі кляштар. У 1841 годзе палову кляштару займала брація Маскоўскага патрыярхату, другую — станавы прыстаў. Касьцёл працягваў дзейнічаць як парафіяльны.

Па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня (1863—1864) 29 сьнежня 1866 году расейскія ўлады гвалтоўна зачынілі касьцёл і 22 студзеня 1867 году перарабілі яго пад царкву Сьвятой Тройцы Маскоўскага патрыярхату. Аднак неўзабаве праз адсутнасьць фінансаваньня будынак прыйшоў у заняпад.

Найноўшы часРэдагаваць

У 1920-я гады савецкія ўлады зачынілі царкву. У 1930-я гады яны зруйнавалі помнік.

АрхітэктураРэдагаваць

 
Касьцёл і кляштар, каля 1900 г.

КасьцёлРэдагаваць

Касьцёл — 3-нэфавая 2-вежавая базыліка. Яруснасьць аб'ёмнай кампазыцыі манумэнтальнага будынка стваралі 2-схільны дах цэнтральнага і больш нізкія бакавыя 1-схільныя дахі. Высокая роўніца галоўнага фасада завяршалася магутным тонкапрафіляваным антаблемэнтам. Над галоўным фасадам узвышаліся 2-ярусныя чацьверыковыя вежы, паміж якімі месьціўся фігурны шчыт з выгнутым прафіляваным карнізам. Фасад шчыльна падзяляўся высокімі пілястрамі, якія аздаблялі бакавыя аркавыя нішы-эксэдры, лучковыя і цэнтральны аркавыя аконныя праёмы і 3 аркавыя ўваходы. Бакавыя фасады рытмічна падзяляліся высокімі аконнымі праёмамі зь пілястрамі ў прасьценках.

Інтэр'ер упрыгожвалі 6 ілюзіяністычных алтароў з абразамі і скульптурамі[1]. У касьцёле зьберагаліся творы іканапісу XVIII ст.; у тым ліку абраз Сьвятога Вінцэнта работы мастака С. Чаховіча.

КляштарРэдагаваць

Кляштарны корпус — П-падобны ў пляне 2-павярховы будынак, які выходзіў на вуліцу бакавымі 3-павярховымі рызалітамі з фігурнымі барокавымі франтонамі. Знаходзіўся з правага боку ад касьцёла.

ГалерэяРэдагаваць

КрыніцыРэдагаваць

  1. ^ Ярашэвіч А. Смілавіцкі кляштар місіянераў // ВКЛ. Энцыкл. Т. 2. — Менск, 2005. С. 604.

ЛітаратураРэдагаваць

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць