Олда (Ольда, Оўда), Голда (Голдзь), Аўда — мужчынскае імя.

Aldo (Olda)
Паходжаньне
Мова(-ы) германскія
Іншыя формы
Варыянт(ы) Ольда, Оўда, Голда, Голдзь, Аўда
Зьвязаныя імёны Алдыка, Альдона, Аўтаўт, Гаўтар
Зьвязаныя артыкулы
якія пачынаюцца з «Олда»

Паходжаньне рэдагаваць

Асноўны артыкул: Імёны ліцьвінаў

Алда, Галда або Олда (Aldo, Haldo, Olda) — імя германскага паходжаньня[1][2]. Іменная аснова алд- (алт-) паходзіць ад гоцкага alds 'стары'[3] (з значэньнем мудрасьці[4]). Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Алдыка (Олдыка, Аўдзіка, Гольдзіка), Альдона (Алдунь), Аўтаўт. Адзначаліся германскія імёны Aldiko, Aldonis (Aldun), Altold. Апроч таго, існуе іменная аснова аўд- (од-, от-), якая паходзіць ад гоцкага audags 'шчасьце, асалода'[5], германскага *auð 'багацьце, спор'[6].

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Olda (Olt, Holt, Olto, Holto), Awdan, Aldegundis (Aldegunda), Aldir (< Aldheri), Oltman, Aldmirus (Oldmirus), Oldrzych (Holdrzych), Aldwigus[7].

У Прусіі бытавалі імёны: Aldegut[a] (1363 год)[9], Autor[b][11], Aldewisse[c] (1409 год)[13]. У 1604 годзе ў Каралявецкім унівэрсытэце навучаўся Johannes Aldus, Mimelensis Borussus, у 1608 годзе — Matthias Altt, Soldaviensis Borussus, у 1622 годзе — Georgius Aldt, Soldaviensis Borussus, у 1641 годзе — Christophorus Altus, Elbingensis Borussus, у 1642 годзе — Fridericus Aldus, Memelensis Prussus[14].

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: двор ихъ отчиньи извечныи на имя Овдово… двор у Белици Овдово (9 траўня 1498 году)[15]; с ыменья его Овдовского… тое именье на Овдове (13 ліпеня 1503 году)[16]; Auda (1504 год)[17]; тры земли у волости Стоклишъскои… Овъдовъщыну (10 лютага 1561 году)[18]; з ыменья Олдова въ повете Лидскомъ[19], з ыменей своихъ въ повете Новогородскомъ лежачихъ, з Овдовичъ[20] (1567 год); въ маетности своей Ольдове въ повете Лидскомъ лежачой… кгрунту дворного Ольдовского… церкви Ольдовское… Ольдова (1635 год)[21]; iegomość pan Kazimierz Krzysztoph na Oldowie y Dziedzielowiczach Tryzna (28 сакавіка 1669 году)[22]; отецъ Клеменсъ на Ольдове и Лебеде Тризна (30 чэрвеня 1678 году)[23]; domek Adama Hołdziewicza (1690 год)[24]; Hołdowicze (1744 год)[25]; xiędzem Bonawenturą Hołdowiczem — exprowincyalem, gwardianem (17 верасьня 1754 году)[26][d].

Носьбіты рэдагаваць

  • Адам Голдзевіч — віленскі мешчанін, які ўпамінаецца ў 1690 годзе

У актах Вялікага Княства Літоўскага ўпамінаўся маёнтак Голдаў (таксама Олдаў) у Лідзкім павеце[36].

У 1600 годзе ўпамінаецца маёнтак Ольдавічы ў Наваградзкім ваяводзтве[37].

На 1882—1909 гады існавалі маёнтак і вёска (сядзіба і фальварак) Голдавічы на гістарычнай Наваградчыне каля Ляхавічаў[38][39].

На гістарычнай Лідчыне існуе старажытная вёска Голдава (Олдава).

Заўвагі рэдагаваць

  1. ^ Адзначалася старажытнае германскае імя Aldguda[8]
  2. ^ Адзначалася старажытнае германскае імя Althar[10]
  3. ^ Адзначалася старажытнае германскае імя Haldowis[12]
  4. ^ Таксама:
    • Альдзен (адзначалася старажытнае германскае імя Aldina[27], Aldin[28]): на 1906 год існавала вёска Альдзенішкі (Ольдзенішкі) у Дзьвінскім павеце Віцебскай губэрні[29], у гістарычнай Прусіі існуе вёска Аўдынішкі;
    • Аўдат (адзначаліся старажытныя германскія імёны Altad і Audat[30]): у 1589 годзе ўпамінаўся ўпіцкі зямянін Урбан Станіслававіч Аўдатовіч[31];
    • Алтар (адзначалася старажытнае германскае імя Althar, Aldar[10]): Миколай Олтаръ Матысовичъ (1567 год)[32], на 1904 год існавала сядзіба Альдорына (Альдарына) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні[33];
    • Эльдарад (адзначаліся старажытныя германскія імёны Aldrad і Elderad[34]): на 1906 год існаваў засьценак Эльдарады ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні[35]

Крыніцы рэдагаваць

  1. ^ Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 56.
  2. ^ Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 31.
  3. ^ Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 30.
  4. ^ Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. S. 8.
  5. ^ Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 43.
  6. ^ Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 72.
  7. ^ Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 4, 190.
  8. ^ Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 30.
  9. ^ Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. S. 11.
  10. ^ а б Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 61.
  11. ^ Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. S. 15.
  12. ^ Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 64.
  13. ^ Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. S. 12.
  14. ^ Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. S. 163, 181, 262, 421, 431.
  15. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 6 (1494—1506). — Vilnius, 2007. P. 178—179.
  16. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 6 (1494—1506). — Vilnius, 2007. P. 305.
  17. ^ Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 142.
  18. ^ Lietuvos Metrika. Knyga 37 (1552—1561). — Vilnius, 2011. P. 428.
  19. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 440.
  20. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 458.
  21. ^ Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 8. — Вильна, 1875. С. 117—118.
  22. ^ Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. Т. 11. — Вильна, 1880. С. 192.
  23. ^ Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. Т. 11. — Вильна, 1880. С. 222.
  24. ^ Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 45.
  25. ^ Diecezja Wileńska, 1744, Pawet, 20 лютага 2011 г.
  26. ^ Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 241.
  27. ^ Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 57.
  28. ^ Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 223.
  29. ^ Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 116.
  30. ^ Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 61, 196.
  31. ^ Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 139.
  32. ^ Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 940.
  33. ^ Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 337.
  34. ^ Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 62, 834.
  35. ^ Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 363.
  36. ^ Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 203.
  37. ^ Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. С. 275.
  38. ^ Słownik geograficzny... T. III. — Warszawa, 1882. S. 103—104.
  39. ^ Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 38.