Адкрыць галоўнае мэню
Плязмавая дэкаратыўная лямпа

Агрэга́тны ста́н — стан рэчыва, які характарызуецца вызначанымі якаснымі ўласьцівасьцямі — здольнасьцю ці няздольнасьцю захоўваць аб’ём і форму, наяўнасьцю ці адсутнасьцю дальняга і бліжняга парадку й іншымі. Зьмяненьне агрэгатнага стану суправаджаецца скачкападобным зьмяненьнем свабоднай энэргіі, энтрапіі, шчыльнасьці й іншых асноўных фізычных уласьцівасьцяў. Агрэгатны стан — вынік фазавага пераходу.

У сучаснай фізыцы вылучаюць наступныя агрэгатныя станы: цьвёрдае цела, вадкасьць, газ і плязма (раней ім адпавядалі 4 стыхіі (першаэлемэнты): Зямля, Вада, Паветра, Агонь.

Цьвёрды і вадкі станы рэчыва адносяцца да кандэнсаваных станаў — атамы альбо малекулы рэчыва ў іх знаходзяцца настолькі шчыльна адзіна да аднаго, што яны няздольныя рухацца свабодна.

Зьмяненьне агрэгатнага стану — тэрмадынамічныя працэсы, якія зьяўляюцца фазавымі пераходамі. Выдзяляюць наступныя іх разнавіднасьці: зь цьвёрдага ў вадкі — плаўленьне; з вадкага ў газападобны — выпарэньне і кіпеньне; зь цьвёрдага ў газападобны — сублімацыя; з газападобнага ў вадкі ці цьвёрды — кандэнсацыя. Адметнай асаблівасьцю зьяўляецца адсутнасьць рэзкай граніцы пераходу да плазмавага стану.

Паняцьце агрэгатнага стану дастаткова ўмоўнае — існуюць аморфныя целы, якія захоўваюць структуру вадкасьці і валодаюць невялікай цякучасьцю; высокаэлястычныя станы некаторых палімэраў, якія ўяўляюць нешта сярэдняе паміж шклоабразным і вадкім станам, вадкія крышталы і іншыя. Таксама існуюць плыўныя пераходы паміж некаторымі агрэгатнымі станамі. Зь іншага боку, варта адзначыць наяўнасьць некалькіх розных станаў цьвёрдых целаў, накшталт графіта, алмаза і вугля, якія адносяцца да аднаго агрэгатнага стану (алятрапія). Для апісаньня розных агрэгатных станаў у фізыцы часьцей выкарыстоўваецца больш шырокае паняцьце фазы.

Глядзіце таксамаРэдагаваць