Валё́ны (саманазва: Walons) — раманскі этнас у Бэльгіі, які насяляе паўднёвыя правінцыі краіны (фэдэральны суб’ект Валёнія і галоўным чынам места Брусэль).

Валёны
Godfrey of Bouillon, holding a pollaxe. (Manta Castle, Cuneo, Italy).jpgPeter Minuit portrait New Amsterdam 1600s light.jpgDavid Beck - Louis De Geer d.ä. 1587-1657.jpg

Adolphe Sax.jpgJules Bordet signed.jpgJean Rey World Economic Forum 1975.jpg
Elio Di Rupo PES-Kongress 2014.jpgMichel Preud'homme.JPGEden Hazard at Samsung (cropped).jpg


1-ы рад: Готфрыд БульёнскіПэтэр МінёйтЛюі дэ Гэер
2-і рад: Адольф СаксЖуль БардэЖан Рэй

3-і рад: Эліё ды РупаМішэль ПрудомЭдэн Азар
Колькасьць 5,2 млн. чалавек
Рэгіёны пражываньня Бэльгія Бэльгія
4 100 000 чал.,
Аргентына Аргентына
450 000 чал.,
ЗША ЗША
400 000 чал.,
Бразылія Бразылія
120 000 чал.
Мовы француская,
валёнская,
нямецкая
Рэлігія хрысьціянства (каталіцтва)
Блізкія этнасы французы

Колькасьць складае каля 3,5 млн чалавек. Грамады валёнаў існуюць таксама ў Францыі і ЗША. Размаўляюць на францускай і валёнскай мовах. Вернікі належаць да каталіцкай канфэсіі.

Валёны зьяўляюцца нашчадкамі раманізаванага дараманскага кельцкага насельніцтва — бэльгаў, якія зазналі на сабе таксама і пазьнейшы германскі (франкаўскі) уплыў. Блізкім народам сучасных валёнаў зьяўляюцца французы. У ХVIХIХ стагодзьдзях большасьць валёнаў сьвядома перайшла на стандартную францускую мову, з прычыны ейнага большага прэстыжу, але захавала пры гэтым выдатную этнічную самасьвядомасьць, абумоўленую пражываньнем на тэрыторыі іншай дзяржавы. Як і француская мова, валёнская належыць да дыялектаў ойль, асабліва ў мінулыя часы акрэсьлівалася тэрмінам патуа (зьняважлівы тэрмін, які выкарыстоўваўся носьбітамі францускае мовы ў дачыненьні да іншых роднасных моваў). Прыкладна з гэтага ж часу дзякуючы эканамічным пераўтварэньням валёны пачынаюць імкліва засяляць сумежны з Валёніяй поўдзень Фляндрыі й Брусэль, што спрычынілася да перавагі валёнаў у гэтых рэгіёнах.

Пры непасрэдным удзеле валёнаў у сталіцы Бэльгіі горадзе Брусэль у ХIХХХ стагодзьдзяў сфармаваўся яшчэ адзін франкамоўны субэтнас — брусэльцы.

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць