Антон Сеўчанка

Анто́н Нікі́фаравіч Се́ўчанка (Нічы́паравіч) (22 лютага 1903, сяло Дзяніскавічы Гомельская вобласьць26 верасьня 1978) — беларускі фізык, акадэмік АН Беларусі, Герой Сацыялістычнай Працы, на працягу 15 гадоў — рэктар Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту. Заслужаны дзяяч навукі БССР (1967). Ганаровы доктар Енскага ўнівэрсытэту (Нямеччына). Дэпутат Вярхоўнага Савету СССР 5-га скліканьня. У 1955-1959 гг. і 1963-1975 гг. дэпутат Вярхоўнага Савету БССР.

Антон Сеўчанка
Sevchenko.jpg
Дата нараджэньня 22 лютага 1903(1903-02-22)
Месца нараджэньня Дзяніскавічы (Гомельская вобласьць), Рагачоўскі павет, Магілёўская губэрня, Расейская імпэрыя
Дата сьмерці 26 верасьня 1978(1978-09-26) (75 гадоў)
Месца сьмерці Менск, СССР
Месца пахаваньня Усходнія могілкі
Грамадзянства Расейская імпэрыя
Расейская імпэрыя
Месца вучобы БДУ
Занятак фізык
Навуковая сфэра фізыка
Месца працы Фізычны інстытут імя Пятра Лебедзева РАН, Дзяржаўны аптычны інстытут[d], Інстытут фізыкі, БДУ і Інстытут прыкладных фізічных праблем імя А.Н. Сеўчанкі[d]
Навуковая ступень доктар фізыка-матэматычных навук
Вучні Георгій Паўлавіч Гурыновіч[d], Канстанцін Мікалаевіч Салаўёў[d] і Леанід Валодзька
Узнагароды
Ордэн Леніна
Ордэн Леніна
Ордэн «Знак Пашаны»
Герой Сацыялістычнай Працы

БіяграфіяРэдагаваць

У 1926—1929 працаваў настаўнікам. У 1932 скончыў Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт. У 1934—1953 працаваў у Дзяржаўным аптычным інстытуце ў Ленінградзе. У 1953 годзе абраны акадэмікам АН БССР[1]. З 1953 — загадчык сэктара фізыкі і матэматыкі АН БССР. З 1954 — дырэктар Інстытуту фізыкі і матэматыкі АН БССР. З 1953 — прафэсар, а з 1957 па 1972 — рэктар Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту[2]. Пад яго кіраўніцтвам унівэрсытэт зьведаў бурнае разьвіцьцё, быў пабудаваны галоўны корпус. 1972—1978 — дырэктар Інстытуту прыкладных праблем БДУ, гэты інстытут зараз носіць яго імя.

У 1993 годзе Вучоным саветам БДУ было прынятае рашэньне аб увядзеньні ва ўнівэрсытэце прэміі імя Сеўчанкі ў галіне дакладных і прыродазнаўчых навук[3].

Навуковая дзейнасьцьРэдагаваць

Аўтар больш за 230 навуковых прац. Асноўныя навуковыя працы А. Н. Сеўчанкі датычацца спэктраскапіі і люмінесцэнцыі арганічных і неарганічных рэчываў, малекулярнай спэктраскапіі, квантавай электронікі, спэктраскапіі паўправаднікоў. Правёў дасьледаваньні па тушэньні люмінесцэнцыі, законах згасаньня, вымярэньні сярэдняй працягласьці сьвячэньня арганічных і неарганічных злучэньняў, па вывучэньні спэктраў, паглынаньня і палярызацыі ўранілавых крышталяў, раствораў, шкла.

КрыніцыРэдагаваць

Папярэднік
Канстанцін Лукашоў
Рэктар Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
1957—1972
Наступнік
Усевалад Сікорскі