Шырын Акінэр (па-ангельску: Shirin Akiner; 16 чэрвеня 1943, Дака, Брытанская Індыя — 6 красавіка 2019) — брытанская лінгвістка, дасьледніца Цэнтральнай Азіі і Беларусі.

Шырын Акінэр
Shirin Akiner
Дата нараджэньня 16 чэрвеня 1943
Месца нараджэньня Сьцяг краіны або тэрыторыі Дака
Дата сьмерці 06 красавіка 2019 (75 гадоў)
Месца сьмерці Вялікабрытанія
Грамадзянства Банглядэш[1]
Банглядэш
Банглядэш
Месца вучобы Лёнданскі ўнівэрсытэт
Занятак навуковец
Навуковая сфэра гісторыя, літаратура
Месца працы Школа ўсходніх і афрыканскіх дасьледаваньняў
Вядомы як дасьледніца кітабаў беларускіх татараў
Навуковая ступень доктар філязофіі

ЖыцьцяпісРэдагаваць

Шырын нарадзілася ў ў Брытанскай Індыі ў сям’і пакістанскага даплямата і валійкі. Скончыла Лёнданскі ўнівэрсытэт па спэцыяльнасьці «славянская філялёгія, турэцкая мова і літаратура». З 1974 выкладала ў Школе ўсходніх і афрыканскіх дасьледаваньняў Лёнданскага ўнівэрсытэту.

У 1980 року атрымала доктарскае званьне ва Унівэрсытэцкім коледжы Лёндану як дасьледніца спадчыны беларускіх татараў, абараніўшы дысэртацыю «Рэлігійная лексіка татарска-беларускага кітаба са збораў Брытанскай бібліятэкі»[2][3].

Першы муж загінуў у ДТЗ неўзабаве па нараджэньні іхняга сына Мэтына. У 1973 Шырын выйшла за Дэйвіда Мітчэла[4].

Памерла 6 красавіка 2019 року.

ДзейнасьцьРэдагаваць

Шырын Акінэр ўклала шмат навуковых працаў па Ўзбэкістане і Казахстане, уваходзіла ў склад рэдкалегіі «Часопісу цэнтральнаазіяцкіх і каўкаскіх дасьледаваньняў».

Займалася таксама вывучэньнем сучаснай беларускай літаратуры, у тым ліку польскіх беларусаў, друкавалася ў «Journal of Belarusian Studies», падтрымлівала шчыльныя стасункі зь беларускай грамадой Вялікабрытаніі. У 1982 року ў Беластоку выйшла ейная праца «Сучасныя беларускія пісьменьнікі ў Польшчы»; у 1984 у Лёндане выдала ва ўласным перакладзе на ангельскую мову кнігу «Мініятуры» Сакрата Яновіча[3].

Выбраныя творыРэдагаваць

  • Religious Language of a Belarusian Tatar Kitab: A Cultural Monument of Islam in Europe, 457 pp. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, 2009
  • Violence in Andijan, 13 May 2005: An Independent Assessment, 51pp. Johns Hopkins University, Uppsala University (Sweden), 2005. ISBN 91-85031-08-9.
  • The Caspian:Politics, Energy, Security, 405pp. RoutledgeCurzon (UK), 2004. ISBN 0-7007-0501-5.
  • Tajikistan: Disintegration or Reconciliation?, 95pp. Royal Institute of International Affairs (London), 2001. ISBN 1-86203-061-8.
  • The Formation of Kazakh Identity; From Tribe to Nation-State, 83pp. Royal Institute of International Affairs, 1995. ISBN 1-899658-03-3.
  • Resistance and Reform in Tibet edited by Robert Barnett and Shirin Akiner : C.Hurst 1994, Indiana University Press.

Прэміі і ўзнагародыРэдагаваць

У 2006 року Каралеўскае азіяцкае таварыства(en) ўзнагародзіла д-ра Акінэр памятным мэдалём сэра Пэрсі Сайкса за ўнёсак у вывучэньне Азіі[5].

У 2008 року стала Ганаровым стыпэндыятам Асацыяцыі Anciens Коледжу абароны НАТО[5].

У 2013 року атрымала прэмію Чынгіза Айтматава за шматгадовае вывучэньне Цэнтральнай Азіі[3].

КрыніцыРэдагаваць

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць