Кызы́л (па-тувінску: Кызыл) — места сталіца часткі Расеі, Тува. Галоўнае места Тувы, дзе знаходзіцца ўрад. Насельніцтва складае 114 181 асобаў, большасьць зь іх тувінцы.

Кызыл
рас. Кызыл
Tuva Kyzyl Center of Asia 200107260179.jpg
Blason de Kyzyl.png Flag of Kyzyl (Tuva).png
Герб Кызылу Сьцяг Кызылу
Дата заснаваньня: 1914
Мясцовая назва: тув. Кызыл
Краіна: Расея
Суб’ект фэдэрацыі: Тува
Кіраўнік: Karim Bailak-oolovich Sagaan-ool[d]
Плошча: 97,41 км²
Насельніцтва
колькасьць: 114 181 чал. (2015)
шчыльнасьць: 1172,17 чал./км² (2015)
этнічны склад: тувінцы
нацыянальны склад: тувінцы, расейцы, хакасы (2013)
Часавы пас: UTC+7
Тэлефонны код: 39422
Паштовы індэкс: 667001–667011
Нумарны знак: 17
Геаграфічныя каардынаты: 51°42′ пн. ш. 92°34′ у. д. / 51.7° пн. ш. 92.567° у. д. / 51.7; 92.567Каардынаты: 51°42′ пн. ш. 92°34′ у. д. / 51.7° пн. ш. 92.567° у. д. / 51.7; 92.567
Кызыл на мапе Расеі
Кызыл
Кызыл
Кызыл
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы
http://mkyzyl.ru/

РазьмяшчэньнеРэдагаваць

 
Краявід Кызылу

Места знаходзіцца ў сярэдзіне Тувы на месцы злучэньня рэк Вялікі Енісей і Малы Енісей, што ўтвараюць разам раку Верхні Енісей.

Надвор’еРэдагаваць

Места Кызыл прыраўнены да местаў халодных, паўночных местаў. Надвор’е сухое. Зімою холадна і мала сьнега (10—20 см), вецер слабы. Сярэдняя тэмпэратупа −28,6 °C (маразы да−52,2 °C). Вясна кароткая. У траўні пачынпаецца рэзкае пацяпленьне. Лета цёплае, сухое. Бываюць частыя засухі, бо да мора далёка. Восень кароткая, пачынаецца ў верасьні. У кастрычніку пачынаюцца зіма з маразамі.

МінулаеРэдагаваць

Мястэчка было заснаванае ў 1914 годзе пад назваю Белаца́рск; у 1918 годзе было перайменаванае ў Хембельдзір, а ў 1926 годзе — у Кызыл (тув. чырвоны).

НасельніцтваРэдагаваць

Паводле перапісу Тувы 2002 году, са 104 105 жыхароў места, тувінцы склалі 58,27 % (60 663 чалавекі), расейцы — 36,54 % (38 036 чалавек), хакасы — 0,70 %, комі — 0,61 %, украінцы — 0,52 %, кіргізы — 0,39 %, татары — 0,38 %, армяне — 0,37 %, бураты — 0,28 %, іншыя — 1,96 %[1].

НавукаРэдагаваць

У месьце маецца Вышэйшая навучальная ўстанова Тувы.

КрыніцыРэдагаваць

  1. ^ Данные Всероссийской переписи населения 2002 года: таблица 34u-Tuva. М.: Федеральная служба государственной статистики, 2004. (2002zip, см. прим.)

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць

  Кызылсховішча мультымэдыйных матэрыялаў