Ян Гэвэліюс (лац. Johannes Hevelius, ням. Johann Hewelcke, польск. Jan Heweliusz, іншыя формы прозьвішча: Hewel, Hewelke, Höfelcke, Hövellius, Höwelcke; 28 студзеня 1611 — 28 студзеня 1687) — гданьскі[a] астраном, матэматык і канструктар навуковых інструмэнтаў.[5] У якасьці астранома ён набыў вядомасьць «стваральніка месяцавай тапалёгіі». Яму ж належыць і стварэньне 10 новых сузор’яў, сем зь якіх уваходзяць у лік сучасных сузор’яў.[6]

Ян Гэвэліюс
Johannes Hevelius
Johannes Hevelius(close-up).jpg
Гэвэліюс на карціне Даніэля Шульца
Дата нараджэньня 28 студзеня 1611(1611-01-28)[1][2][3][…]
Месца нараджэньня
Дата сьмерці 28 студзеня 1687(1687-01-28)[1][2][3][…] (76 гадоў)
Месца сьмерці
Месца вучобы Лейдэнскі ўнівэрсытэт
Занятак астраном, прадпрымальнік, картограф
Навуковая сфэра Астраномія, броварства, юрыспрудэнцыя
Вядомы як стваральнік месяцавай тапаграфіі
Вучні Ґотфрыд Кірх[d]
Узнагароды

Крыніцы і заўвагіРэдагаваць

  1. ^ а б MacTutor History of Mathematics archive
  2. ^ а б Johannes Hevelius // Энцыкляпэдыя Бракгаўза (ням.)
  3. ^ а б Bibliothèque nationale de France Jan Heweliusz // data.bnf.fr (фр.): плятформа адкрытых зьвестак — 2011.
  4. ^ а б Гевелий Ян // Большая советская энциклопедия (рас.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  5. ^ Bolesław Orłowski Słownik polskich pionierów techniki. — Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1984. — С. 78. — ISBN 83-216-0339-4
  6. ^ Ridpath, Ian Star Tales(анг.)
Заўвагі
  1. ^ Дагэтуль няма дакладнага вызначэньня, да каго належыў Гэвэліюс. Вядома, што ён нарадзіўся ў нямецкамоўнай лютэранскай сям’і, падданай Каралеўства Польскага. Сам Гэвэліюс называў сябе «абывацелем польскага сьвету» (па-лацінску: civis Orbis Poloniae). Адныя крыніцы сьведчаць пра Гэвэліюса як паляка: Іншыя — як пра немца: