Ян Гэвэліюс (лац. Johannes Hevelius, ням. Johann Hewelcke, польск. Jan Heweliusz, іншыя формы прозьвішча: Hewel, Hewelke, Höfelcke, Hövellius, Höwelcke; 28 студзеня 1611 — 28 студзеня 1687) — гданьскі[a] астраном, матэматык і канструктар навуковых інструмэнтаў.[9] У якасьці астранома ён набыў вядомасьць «стваральніка месяцавай тапалёгіі». Яму ж належыць і стварэньне 10 новых сузор’яў, сем зь якіх уваходзяць у лік сучасных сузор’яў.[10]

Ян Гэвэліюс
Johannes Hevelius
Johannes Hevelius(close-up).jpg
Нарадзіўся 28 студзеня 1611(1611-01-28)[1][2][3][4][5][6][7]
Гданьск, Гданьскі павет, Паморскае ваяводзтва[d], Велікапольская правінцыя, Карона Каралеўства Польскага, Рэч Паспалітая[8]
Памёр 28 студзеня 1687(1687-01-28)[1][2][3][4][5][6][7] (76 гадоў)
Гданьск, Гданьскі павет, Паморскае ваяводзтва[d], Велікапольская правінцыя, Карона Каралеўства Польскага, Рэч Паспалітая[8]
Навуковая сфэра Астраномія, броварства, юрыспрудэнцыя
Альма-матэр Лейдэнскі ўнівэрсытэт
Вучні Ґотфрыд Кірх
Вядомы як стваральнік месяцавай тапаграфіі
Узнагароды і прэміі

Крыніцы і заўвагіРэдагаваць

  1. ^ а б MacTutor History of Mathematics archive
  2. ^ а б SNAC — 2010.
  3. ^ а б Find a Grave — 1995.
  4. ^ а б Энцыкляпэдыя Бракгаўза
  5. ^ а б Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: плятформа адкрытых зьвестак — 2011.
  6. ^ а б Gran Enciclopèdia CatalanaGrup Enciclopèdia Catalana, 1968.
  7. ^ а б Internetowy Polski Słownik Biograficzny
  8. ^ а б в г Гевелий Ян // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  9. ^ Bolesław Orłowski Słownik polskich pionierów techniki. — Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1984. — С. 78. — ISBN 83-216-0339-4
  10. ^ Ridpath, Ian Star Tales(анг.)
Заўвагі
  1. ^ Дагэтуль няма дакладнага вызначэньня, да каго належыў Гэвэліюс. Вядома, што ён нарадзіўся ў нямецкамоўнай лютэранскай сям’і, падданай Каралеўства Польскага. Сам Гэвэліюс называў сябе «абывацелем польскага сьвету» (па-лацінску: civis Orbis Poloniae). Адныя крыніцы сьведчаць пра Гэвэліюса як паляка: Іншыя — як пра немца:

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць

  Ян Гэвэліюссховішча мультымэдыйных матэрыялаў