Эдвард Лір (таксама Эдуард Лір, па-ангельску: Edward Lear; 12 мая 1812 — 29 студзеня 1888) — ангельскі мастак і паэт, адзін з заснавальнікаў «паэзіі бяссэнсіцы» (англ.: nonsensical poetry), аўтар шматлікіх папулярных абсурдысцкіх лімэрыкаў.

Эдвард Лір
Edward Lear 1866.jpg
Дата нараджэньня 12 траўня 1812(1812-05-12)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13]
Месца нараджэньня Хайгейт[d], Вялікабрытанія
Дата сьмерці 29 студзеня 1888(1888-01-29)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][12][13] (75 гадоў)
Месца сьмерці Сан-Рэма, Імпэрыя, Лігурыя, Італія[1]
Грамадзянства Вялікабрытанія[d]
Занятак пісьменьнік, паэт, ілюстратар, маляр, навэліст, landscape painter, навуковы ілюстратар, арнітолаг і комік
Подпіс Edward Lear signatur (cropped).jpg

ЖыцьцяпісРэдагаваць

Эдвард Лір нарадзіўся 12 мая 1812 году ў лёнданскім прадмесьці Хайгейт. Ён быў 20-м дзіцем у сям’і, і яго выхаваньнем займалася старэйшая сястра Эн. Калі Эдварду было 15 гадоў, ён разам зь сястрой абгрунтаваўся ў асобным доме. Будучы таленавітым мастаком, Лір пачаў працаваць кніжным ілюстратарам. Ва ўзросьце 19 гадоў ён выпусьціў сваю першую кнігу «Ілюстрацыі сямейства Псітацыдаў, або Папугаяў» (Illustrations of the Family of Psittacidae, or Parrots, 1830).

Зь дзяцінства ў Ліра было слабое здароўе — ён пакутаваў ад падучай хваробы, астмай, а ў сталым узросьце да гэтага дадалася яшчэ й частковая страта зроку.

Ў 1846 годзе Лір выпусьціў «Кнігу нонсэнс» («A Book of Nonsense» — перакладаецца таксама як «Кніга глупства» або «Кніга бязглуздая»), якая ўключае пацешныя лімэрыкі. Неўзабаве гэты жанр набыў значную папулярнасьць.

Стыль і сюжэты нонсэнс Ліра аказалі ўплыў на творчасьць яго сучасьніка — Льюіса Кэрала, на францускіх сюррэалістаў, рускіх ОБЭРИУітаў (прыхільнікам Ліра быў Данііл Хармс).

Паэт памёр 29 студзеня 1888 г.. Згадваецца ў песьні Beatles «Paperback writer» (1966).

Сачыненьні і ілюстрацыіРэдагаваць

  • Illustrations of the Family of the Psittacidæ (1832)
  • Tortoises, Terrapins, and Turtles by J.E. Gray
  • Views in Rome and its Environs (1841)
  • Gleanings from the Menagerie at Knowsley Hall (1846)
  • Illustrated Excursions in Italy (1846)
  • A Book of Nonsense (1846)
  • Journal of a Landscape Painter in Greece and Albania (1851)
  • Journal of a Landscape Painter in Souther Albania (1852)
  • Book of Nonsense and More Nonsense (1862)
  • Views in the Seven Ionian Isles (1863)
  • Journal of a Landscape Painter in Corsica (1870)
  • Nonsense Songs and Stories (1871)
  • More Nonsense Songs, Pictures, etc. (1872)
  • Laughable Lyrics (1877)
  • Nonsense Alphabets
  • Nonsense Botany (1888)
  • Tennyson's Poems, illustrated by Lear (1889)
  • Facsimile of a Nonsense Alphabet (1849, не друкавалася да 1926)

Беларускія перакладыРэдагаваць

«Кнігу бязглузду» на беларускую пераклаў Макс Шчур.

КрыніцыРэдагаваць

  1. ^ а б в Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Бэрлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118779095 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. ^ а б Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: плятформа адкрытых зьвестак — 2011.
  3. ^ а б Edward Lear
  4. ^ а б Edward Lear — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
  5. ^ а б SNAC — 2010.
  6. ^ а б Find a Grave — 1995.
  7. ^ а б International Music Score Library Project — 2006.
  8. ^ а б Інтэрнэт-база зьвестак фантастыкі — 1995.
  9. ^ а б Discogs — 2000.
  10. ^ а б BD Gest'
  11. ^ Энцыкляпэдыя Бракгаўза
  12. ^ а б Grove Art Online / J. Turner[Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 1998. — ISBN 978-1-884446-05-4
  13. ^ а б Архіў прыгожых мастацтваў — 2003.

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць