Ніколаз Чалакашвілі

Ніколаз Чолакашвілі (Нікіфар Ірбах, па-грузінску: ნიკოლოზ ჩოლოყაშვილი (ნიკიფორე ირბახი); 1585—1658) — грузінскі першадрукар, стваральнік першага друкаванага тэксту на грузінскай мове (Лярэтанская літанія, 1629).

Ніколаз Чалакашвілі
Castelli. Nicoforo Irbachi.jpg
Дата нараджэньня 1585
Дата сьмерці 1658
Занятак лексыкограф, мовазнаўца, дыплямат, каліграф

БіяграфіяРэдагаваць

Ад бацькоў атрымаў імя Ніколаз. Паходзіў з знакамітага кахэцінскага тавадзкага роду Ірубакідзэ—Чалакашвілі. Бацька, Аман Ірубакідзэ-Чалакашвілі, быў знакамітым грузінскім вайскоўцам, маці Барбарэ — дачкаю арагвійскага эрыстава. У 1596 року Ніколаз быў накіраваны ў Рым, дзе навучаўся ў грэцкай школе і вярнуўся ў Грузію ў 1608 року. Перад вяртаньнем, яшчэ ў Рыме, ён прыняў пострыг пад іменем «Нікіфар». Пасьля разрабаваньня краіны ў 1614 року войскамі іранскага шага Абаса I Нікіфар перасяліўся ў Ерусалім, дзе 13 гадоў быў інакам у грузінскім Крыжовым манастыры (1614—1626).

У 1626—1629 роках знаходзіўся з дыпляматычнай місіяй у Эўропе. Вярнуўшыся ў Грузію, быў пастаўлены ігуменам катэдры Мэтэхі. Пры ўварваньні ў 1632 року ў Грузію цара Растома з іранскім войскам Нікіфар быў амбасадарам цара Тэймураза на сустрэчы з турэцкім султанам і прасіў пра вайсковую дапамогу, а пасьля цараваньня Растома (1633) жыў пры двары князя Адышы (Самэгрэла) Лявана II Дадыяні.

З 1643 па 1649 рок зноўку ў Ерусаліме, ігумен Крыжовага манастыра. У 1649 року вярнуўся з Ерусаліма і пасяліўся ў Заходняй Грузіі. Апошнія гады жыцьця Ірбах ізноўку пражыў пры двары Лявана Дадыяні. Быў дабраславёны на пасаду Каталікоса-Патрыярха Заходняй Грузіі, аднак пасьля раптоўнай сьмерці ў 1657 року Дадыяні трапіў пад гнаньне з боку новага князя Адышы — Ваміка Ліпартыяні. Нікіфар быў зьняволены ў вежу, дзе памёр у 1658 року.

ПамяцьРэдагаваць

Імем Нікіфара Ірбаха названая вуліца ў Тбілісі.

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць