Арандасьпіс (Arandaspis) — вымерлы род бяссківічных рыбападобных, які існаваў цягам арэніскага веку ардовікскага пэрыяду. Назва роду перакладаецца як "шчыт з Аранды".[1] Зьяўляецца найстарэйшым зь вядомых навуцы хрыбетных і першым зь бяссківічных са знойдзеным поўным шкілетам.[2]

Арандасьпіс
Arandaspis prionotolepis.jpg
Клясыфікацыя
Царства Жывёлы
Падцарства Эўмэтазоі
Разьдзел Білятэральныя
Падразьдзел Другаснаротыя
Тып Хордавыя
Надкляса Бяссківічныя
Кляса Птэрасьпідаморфы
Атрад Арандасьпісападобныя
Сямейства Арандасьпісавыя
Род Арандасьпіс
Бінамінальная намэнклятура
Arandaspis

АдкрыцьцёРэдагаваць

У 1959 року побач зь мястэчкам Эліс-Спрынгс у Аўстраліі сярод пясчаных адкладаў старажытнага неглыбокага мора былі выяўленыя галаўны шчыт ды пласьціны прадстаўніка гетэрастракаў, даўжыня якога дасягала 12-14 сантымэтраў. Знаходка была нарачоная арандасьпісам у гонар мясцовага племяні абарыгенаў аранда. У далейшым у Аўстраліі было назьбірана чатыры калекцыі рэштак гэтага рыбападобнага.[3]

МарфалёгіяРэдагаваць

Цела арандасьпісаў было выцягнутым ды цяжкім. Меўся толькі адзін плаўнік у хваставой частцы цела. Імаверна, арандасьпіс ня быў здольны да добрага плаваньня і перамяшчаўся ў вадзе пры дапамозе хвалістых рухаў цела з боку на бок, рыхтых сучасныя апалонікі.[4] Арандасьпіс валодаў двума танкакосьцевымі своеасаблівымі шчытамі даўжыней 5-6 сантымэтраў. Дольны зь іх быў значна мацнейшым за горны. Гэта выконвала апорныя ды абарончыя функцыі, але разам з тым галава не была абароненай нічым.

БіялёгіяРэдагаваць

Арандасьпіс харчаваўся больш дробнымі арганізмамі. Ягоны рот быў скіраваны ўдол, таму існуе меркаваньне, што ён вёў калядонны лад жыцьця й гэткім чынам зьбіраў дэтрыт. Не зважаючы на прыналежнасьць да бяссківічных, уважаецца, што арандасьпіс мог валодаць, падобна іншым гетэрастракам, парай адмысловых пласьцінаў, якімі ён мог рушыць як вуснамі, падбіраючы арганічныя рэшткі з дна.

КрыніцыРэдагаваць

  1. ^ [1]
  2. ^ Я познаю мир: История жизни на Земле / Отв. Пинталь Т. Ю. — М.: Изд-во АСТ, 2004. — 512 с. — isbn = 5-17-024940-3
  3. ^ The Paleobiology Database
  4. ^ [The Marshall Illustrated Encyclopedia of Dinosaurs and Prehistoric Animals / Ed. Palmer D. — London : Marshall Editions, 1999. — 23 p. isbn 1-84028-152-9]

ЛітаратураРэдагаваць

  • Richie A., Gilbert-Thompson G. First Ordovician vertebrates from the Southern Hemisphere. — 1977.

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць