Розьніца паміж вэрсіямі «Тэлеграф»

9 байтаў выдалена ,  11 гадоў таму
артаграфія
д (робат дадаў: sq:Telegrafi)
(артаграфія)
'''Тэлегра́ф''' ([[грэцкая {{мова-el|па-грэцку]]: ''tele''}}“далёка”«далёка» + ''grapho'' — “пішу”«пішу») — прыстасаваньне для перадачы інфармацыі, пераважна тэкставай на вялікія адлегласьці.
 
== Аптычны тэлеграф ==
[[ВыяваФайл:OptischerTelegraf.jpg|міні|133пкс|thumb|Аптычны тэлеграф]]
 
У [[1792]] годзе ў [[Францыя|Францыі]] [[Клод Шап]] стварыў сыстэму перадачы бачнай інфармацыі, якая атрымала назву “Аптычны«Аптычны тэлеграф”тэлеграф». У звыклым выглядзе гэта быў ланцуг аднолькавых будынкаў, з разьмешчанымі на дахах тычкамі з рухомымі папярочкамі, якія будаваліся ў межах бачнасьці адно ад другога. Тычкі з рухомымі папярочкамі — сэмафор — кіраваліся пры дапамозе тросаў апэратарамі ў будынках. Шап стварыў табліцу кодаў, дзе кожнай літары алфавітаальфабэту адпавядала вызначаная фігура, якая ўтваралася сэмафорам у залежнасьці ад становішча папярочак адносна тычкі. Сыстэма ШаппаШапа дазваляла перадаваць паведамленьні на хуткасьці два словы за хвіліну і хутка распаўсюдзілася па [[Эўропа|Эўропе]]. У [[Швэцыя|Швэцыі]] ланцуг станцыйстанцыяў аптычнага тэлеграфа дзейнічаў да [[1880]] годагоду.
[[Выява:OptischerTelegraf.jpg|міні|133пкс|thumb|Аптычны тэлеграф]]
 
У [[1792]] годзе ў [[Францыя|Францыі]] [[Клод Шап]] стварыў сыстэму перадачы бачнай інфармацыі, якая атрымала назву “Аптычны тэлеграф”. У звыклым выглядзе гэта быў ланцуг аднолькавых будынкаў, з разьмешчанымі на дахах тычкамі з рухомымі папярочкамі, якія будаваліся ў межах бачнасьці адно ад другога. Тычкі з рухомымі папярочкамі — сэмафор — кіраваліся пры дапамозе тросаў апэратарамі ў будынках. Шап стварыў табліцу кодаў, дзе кожнай літары алфавіта адпавядала вызначаная фігура, якая ўтваралася сэмафорам у залежнасьці ад становішча папярочак адносна тычкі. Сыстэма Шаппа дазваляла перадаваць паведамленьні на хуткасьці два словы за хвіліну і хутка распаўсюдзілася па [[Эўропа|Эўропе]]. У [[Швэцыя|Швэцыі]] ланцуг станцый аптычнага тэлеграфа дзейнічаў да [[1880]] года.
 
== Электрычны тэлеграф ==
Адна зь першых спроб стварыць сродак сувязі з выкарыстаньнем электрычнасьці адносіцца да другой паловы [[XVIII стагодзьдзе|XVIII стагодзьдзя]], калі Лесаж у [[1774]] годзе пабудаваў у [[ЖэневаЖэнэва|ЖэневеЖэнэве]] электрастатычны тэлеграф. У [[1798]] годзе [[Гішпанія|гішпанскі]] вынаходнік [[Фрасіска дэ Сальва]] стварыў уласную канструкцыю электрастатычнага тэлеграфа. Потым, у [[1809]] годзе [[ГерманіяНямеччына|нямецкі]] вучоны [[Самуіл Томас Земерынг]] пабудаваў электрахімічны тэлеграф.
 
Першы электрамагнітны тэлеграф стварыў [[Расея|расейскі]] вучоны [[Павел Шылінг]] у [[1832]] годзе. Ён распрацаваў код, у якім кожнай літары алфавітаальфабэту адпавядала камбінацыя сымбаляў, якая магла праяўляцца чорнымі і белымі кругамі на тэлеграфным апараце. Пазьней электрамагнітны тэлеграф быў пабудаваны ў ГерманііНямеччыне [[Карл Гаўс|Карлям Гаўсам]] і [[Вільгельм Вэбер|Вільгельмам Вэберам]] ([[1833]] год), у Вялікабрытаніі — Кукам і Ўітсанам ([[1837]] год), а ў [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]] электрамагнітны тэлеграф быў запатэнтаваны Морзэ ў [[1837]] годзе. Тэлеграфныя апараты Шылінга, Гаўса-Вэбера, Кука-УітсанаЎітсана адносяцца да электрамагнітных апаратаў стрэлачнага тыпа, а апарат Морзэ да электрамэханічных. Вялікай заслугай Морзэ зьяўляецца вынаходніцтва тэлеграфнага кода, дзе літары алфавітаальфабэту прадстаўлены камбінацыяй кропак і цірыпрацяжнікаў ([[код Морзэ]]). Камэрцыйнае выкарыстаньне электрычнага тэлеграфа было пачата ў [[Лёндан]]е ў [[1837]] годзе.
Адна зь першых спроб стварыць сродак сувязі з выкарыстаньнем электрычнасьці адносіцца да другой паловы [[XVIII стагодзьдзе|XVIII стагодзьдзя]], калі Лесаж у [[1774]] годзе пабудаваў у [[Жэнева|Жэневе]] электрастатычны тэлеграф. У [[1798]] годзе [[Гішпанія|гішпанскі]] вынаходнік [[Фрасіска дэ Сальва]] стварыў уласную канструкцыю электрастатычнага тэлеграфа. Потым, у [[1809]] годзе [[Германія|нямецкі]] вучоны [[Самуіл Томас Земерынг]] пабудаваў электрахімічны тэлеграф.
 
Першы электрамагнітны тэлеграф стварыў [[Расея|расейскі]] вучоны [[Павел Шылінг]] у [[1832]] годзе. Ён распрацаваў код, у якім кожнай літары алфавіта адпавядала камбінацыя сымбаляў, якая магла праяўляцца чорнымі і белымі кругамі на тэлеграфным апараце. Пазьней электрамагнітны тэлеграф быў пабудаваны ў Германіі [[Карл Гаўс|Карлям Гаўсам]] і [[Вільгельм Вэбер|Вільгельмам Вэберам]] ([[1833]] год), у Вялікабрытаніі — Кукам і Ўітсанам ([[1837]] год), а ў [[ЗША]] электрамагнітны тэлеграф быў запатэнтаваны Морзэ ў [[1837]] годзе. Тэлеграфныя апараты Шылінга, Гаўса-Вэбера, Кука-Уітсана адносяцца да электрамагнітных апаратаў стрэлачнага тыпа, а апарат Морзэ да электрамэханічных. Вялікай заслугай Морзэ зьяўляецца вынаходніцтва тэлеграфнага кода, дзе літары алфавіта прадстаўлены камбінацыяй кропак і ціры ([[код Морзэ]]). Камэрцыйнае выкарыстаньне электрычнага тэлеграфа было пачата ў [[Лёндан]]е ў [[1837]] годзе.
 
== Фотатэлеграф ==
У [[1843]] годзе брытанскі фізык [[Аляксандар Бэйн]] запатэнтаваў сваю канструкцыю электрычнага тэлеграфа, якая дазваляла перадаваць выявы па дроце. Апарат Бэйна лічыцца першай факс-машынай. У [[1855]] годзе італьянскі вынаходнік [[Джавані Казэлі]] стварыў аналягічную прыладу, якоеякую назваў “пантэлеграф”«пантэлеграф» і прапанаваў яго для камэрцыйнага выкарыстаньня.
 
У [[1843]] годзе брытанскі фізык [[Аляксандар Бэйн]] запатэнтаваў сваю канструкцыю электрычнага тэлеграфа, якая дазваляла перадаваць выявы па дроце. Апарат Бэйна лічыцца першай факс-машынай. У [[1855]] годзе італьянскі вынаходнік [[Джавані Казэлі]] стварыў аналягічную прыладу, якое назваў “пантэлеграф” і прапанаваў яго для камэрцыйнага выкарыстаньня.
 
== Бяздротавы тэлеграф ==
[[7 траўня]] [[1895]] годагоду расейскі навукоўца [[Аляксандар Папоў]] на паседжаньні Расейскага Фізыкафізыка-Хімічнагахімічнага Таварыстватаварыства прадэманстраваў прыладу, якую ён назваў “навальніцаадметчык”«навальніцаадметчык», які рэгістраваў [[электрамагнітныя хвалі]]. Гэта прылада лічыцца першым радыёпрыймальнікам. У [[1897]] годзе пры дапамозе апаратаў бяздротавай тэлеграфіі Папоў ажыцьцявіў прыём і перадачу паведамленьняў паміж берагам і вайсковым караблём. У [[1899]] годзе Папоў мадэрнізаваў свой апарат, цяпер прыём сыгналаў (кодам Морзэ), ажыцьцяўляўся на слухаўкі апэратара.
 
У [[1896]] годзе ў Вялікабрытаніі італьянец (маці ірляндка) [[ГуліермаГільерма Марконі]] падаў патэнт “аб«аб удасканаленьнях апарата бяздротавай сувязі”сувязі». У [[1901]] годзе Марконі здолеў атрымаць першы сынгал бяздротавага тэлеграфа праз [[Атлянтычны акіян]].
[[7 траўня]] [[1895]] года расейскі навукоўца [[Аляксандар Папоў]] на паседжаньні Расейскага Фізыка-Хімічнага Таварыства прадэманстраваў прыладу, якую ён назваў “навальніцаадметчык”, які рэгістраваў [[электрамагнітныя хвалі]]. Гэта прылада лічыцца першым радыёпрыймальнікам. У [[1897]] годзе пры дапамозе апаратаў бяздротавай тэлеграфіі Папоў ажыцьцявіў прыём і перадачу паведамленьняў паміж берагам і вайсковым караблём. У [[1899]] годзе Папоў мадэрнізаваў свой апарат, цяпер прыём сыгналаў (кодам Морзэ), ажыцьцяўляўся на слухаўкі апэратара.
 
У [[1896]] годзе ў Вялікабрытаніі італьянец (маці ірляндка) [[Гуліерма Марконі]] падаў патэнт “аб удасканаленьнях апарата бяздротавай сувязі”. У [[1901]] годзе Марконі здолеў атрымаць першы сынгал бяздротавага тэлеграфа праз [[Атлянтычны акіян]].
 
== Апарат Бадо ==
У [[1872]] годзе францускі вынаходнік [[Жан Бадо]] стварыў тэлеграфны апарат шматразовага дзеяньня, які мог перадаваць па аднамуадным дротудроце два і болей паведамленьняпаведамленьні ў адзін бок. Акрамя таго ён стварыў тэлеграфны код ([[код Бадо]]), які потым атрымаў сусьветнае распаўсюджваньне і атрымаў назву Міжнародны Тэлеграфнытэлеграфны Кодкод №1 (ІТА1). Мадыфікаваная вэрсія МТК№1МТК №1 атрымала назву МТК№2МТК №2 (ІТА2). Далейшае разьвіцьцё тэлеграфнага апарата Бадо прывяло да ўзьнікненьня [[тэлепрынтар]]аў ([[тэлетайп]]аў). У гонар Бадо атрымала назву адзінка хуткасьці перадачы інфармацыі — [[Бод]].
 
У [[1872]] годзе францускі вынаходнік [[Жан Бадо]] стварыў тэлеграфны апарат шматразовага дзеяньня, які мог перадаваць па аднаму дроту два і болей паведамленьня ў адзін бок. Акрамя таго ён стварыў тэлеграфны код ([[код Бадо]]), які потым атрымаў сусьветнае распаўсюджваньне і атрымаў назву Міжнародны Тэлеграфны Код №1 (ІТА1). Мадыфікаваная вэрсія МТК№1 атрымала назву МТК№2 (ІТА2). Далейшае разьвіцьцё тэлеграфнага апарата Бадо прывяло да ўзьнікненьня [[тэлепрынтар]]аў ([[тэлетайп]]аў). У гонар Бадо атрымала назву адзінка хуткасьці перадачы інфармацыі — [[Бод]].
 
== Вонкавыя спасылкі ==
159 567

зьменаў