Розьніца паміж вэрсіямі «Юльюш Славацкі»

2533 байты дададзена ,  9 гадоў таму
→‎Крыніцы: дапаўненьне
(→‎Крыніцы: дапаўненьне)
 
Стварыў арыгінальныя вялікія драмы: «[[Кардыян (драма)|Кардыян]]» [[1834]], «[[Балядына]]» 1834 (выд. [[1839]]), «[[Гарштынскі]]» [[1835]], «[[Ліля Вэнэда]]» [[1840]], «[[Мазэпа]]» [[1839]], «[[Срэбраны сон Салямэі]]» [[1843]], «[[Ксёндз Марэк]]» [[1843]], «[[Фантазы]]»; паэмы: «Анхэліі» [[1838]], «[[Бэнёўскі]]» [[1841]] і «[[Кароль-Дух]]». Займаўся выкшталцонай паэтынай прозай — гэта «Генэзіс з Духа» 1844 году. Вяршыня яго паэтычнага генія — цыкль таямнічых генэзійскіх лірыкаў, дзе аўтар выкладае сваю філязоўскую сыстэму — эвалюцыі сьвету ад матэрыі да чыстага духа (паэма« Кароль-Дух» 1845—1849 гадоў). Несамавітым зьдзейсненым прароцтвам Славацкага стаў яго верш «Pośród niesnasków Pan Bóg uderza...» (1848), да якога шамтразова заклікаў [[Ян Павал II]].
 
== Генэзійская філязофія ==
=== Міленарызм Славацкага ===
[[Рамантызм]], а пераважна польскі рамантызм абагачаў цікавасьці рамантыкаў таямніча-сьпірытуальнымі аспэктамі рэчаіснасьці і [[гісторыя|гісторыі]]. Гэта была як бы праграмовая рэакцыя на філязофію рацыянальнасьці эпохі [[Асьветніцтва]]. Разам зь містыцызмам, папулярным было вяртаньне ў кірунку забытых і старых філязофска-рэлігійных канцэпцый. Адной з такіх канцэпцый была раней хрысьціянкая ідэя [[міленарызм]]у, якая ў раньнім [[Сярэднявечча|Сярэднявеччы]] была адкінутая Рымскім Царквой. Цікавасьць да творчасьці Славацкага адрадзілася ў пэрыяд нэарамантычнага руху [[Маладая Польшча (мастацтва)|Маладой Польшчы]]. Належыў да яго Антоні Лангэ (раман «Міранда», эсэ «Жуты»), які абапіраючыся на веды з дысцыплінаў [[акультызм]]у, сьпірытызму і [[будызм]]у даў стымул крытыцы і разьвіцьцю генэзыйскай філязофіі. Лангэ сьцвярджаў, што вызваленьне польскага народу запэўнівае ня творчасьць Міцкевіча, а ўдумлівае вывучэньне «Караля Духа»<ref>Jerzy Poradecki, Wstęp do: A. Lange, Rozmyślania i inne wiersze, Warszawa 1979, str. 20 {{ref-pl}}</ref>. Падобны погляд на гэту справу мелі таксама іншыя паэты гэтага пэрыяду, напр., Вацлаў Роліч-Ледэр ці Багуслаў Адамовіч. Тадэвуш Бой-Зеленскі ў зборніку фельетонаў «Ці ведаеш гэты край?» спачуваў занядбаньню Славацкага ў польскім школьніцтве, ранейшай культуры і чытальніцкай сьвядомасьці поглядам высокай пазыцыі Адама Міцкевіча.
 
== Крыніцы ==
34 504

зьмены