Аршанскае ўзвышша: розьніца паміж вэрсіямі

Змесціва выдалена Змесціва дададзена
д стыль
д вікіфікацыя, шаблёны
Радок 1:
'''Аршанскае ўзвышша'''  — [[узвышша]] на паўднёвым усходзе [[Віцебская вобласьць|Віцебскай]] і паўночным усходзе [[Менская вобласьць|Менскай]] абласьцей [[Беларусь|Беларусі]]. Працягласьць з захаду на ўсход 120  км, з поўначы на поўдзень 10—40  км. Вышыня да 255  м на поўначы, над прылеглымі нізінамі ўзьнятае на 100  м.
 
Мяжуе на поўначы зь [[Верхнебярэзінская нізіна|Верхнебярэзінскай нізінай]], [[Чашніцкая раўніна|Чашніцкай раўнінай]] і [[Лучоская нізіна|Лучоскай нізінай]], на поўдні  — з [[Горацка-Амсьціслаўская раўніна|Горацка-Амсьціслаўскай]], [[Аршанска-Магілёўская раўніна|Аршанска-Магілёўскай]], [[Цэнтральнабярэзінская раўніна|Цэнтральнабярэзінскай раўнінамі]], на захадзе  — зь [[Менскае ўзвышша|Менскім узвышшам]].
 
Узвышша фармавалася на працягу ня менш як трох зьледзяненьняў, а ў паўночнай частцы відавочны ўплыў апошняга [[паазерскае зьледзяненьне|паазерскага зьледзяненьня]]. Паверхня найбольш перасечаная на поўначы, дзе добра выяўленыя канцавыя грады і ўзгоркі. На водападзелах часта сустракаюцца суфазіёныя западзіны. На прыдалінных дзялянках разьвітыя глыбокія галінаваныя яры. Шмат скразных далінаў. Выразна выяўленая [[Усьвіж-Друцкая скразная даліна|Ўсьвіж-Друцкая скразная даліна]] (злучае вярхоўі рэчак Друці ды Ўсьвейкі), утвораная ў выніку даўняга сьцёку адталых [[ледавік]]овых водаў у бок Дняпра.
 
Карысныя выкапні: [[даляміты|далямітызаваныя]] [[вапнякі]], [[керамічная сыравіна]], [[пяскова-жвіровы матэрыял]], падземныя, у тым ліку [[мінэральныя воды|мінэральныя]], воды, [[торф]].
 
Па ўзвышшы праходзіць частка водападзелу паміж басэйнамі рэчак [[Балтыйскае мора|Балтыйскага]] і [[Чорнае мора|Чорнага]] мораў. Да басэйну [[Заходняя Дзьвіна|Заходняй Дзьвіны]] належыць рака [[Усьвейка|Ўсьвейка]] з прытокам [[Чарвінка]], [[Абалянка]] зь [[Нерайшанка]]й, да басэйну [[Дняпро|Дняпра]]  — [[Адроў]] зь [[Дзярноўка]]й і [[Сакалянка]]й, [[Аршыца]] з [[Пачаліца]]й; на поўдні пачынаецца [[Друць]], на захадзе [[Бобр (рака)|Бобр]]
 
Пад лесам да 21 % тэрыторыі вадазбору (пераважаюць [[ельнікі]], [[хваёвыя лясы|суборы]], [[драбналістыя лясы]]). Пад ворывам больш за 45 % тэрыторыі.
 
== Літаратура ==
* Аршанскае ўзвышша // {{Літаратура/Геаграфія Беларусі: энцыклапедычны даведнік/ рэд. кал. Л.В. Казлоўская [і інш.]. — Мн.(Менск, 1992. )|к}} — С. 44.
* Оршанская возвышенность // {{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі}}
* Оршанская возвышенность // Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г.П. Пашков [и др.] ; под общ. ред. И.И. Пирожника. — Мн., 2007. — 648 с. ISBN 978-985-11-0384-9
 
{{Фізыка-геаграфічныя правінцыі Беларусі}}