Розьніца паміж вэрсіямі «Завіша Чорны»

668 байтаў дададзена ,  11 гадоў таму
дапаўненьне з крыніца — http://pl.wikipedia.org/wiki/Zawisza_Czarny_z_Garbowa?oldid=22297864
(паводле крыніца — http://en.wikipedia.org/wiki/Zawisza_Czarny?oldid=371610276)
 
(дапаўненьне з крыніца — http://pl.wikipedia.org/wiki/Zawisza_Czarny_z_Garbowa?oldid=22297864)
[[Файл:Zawisza Czarny z Garbowa.JPG|міні|Zawisza Czarny in a detail of [[Jan Matejko]]'s ''[[Battle of Grunwald (painting)|Battle of Grunwald]]'']]
'''Заві́ша Чо́рны''' [[Суліма (герб)|гербу «Суліма»]] ({{мова-pl|Zawisza Czarny z Garbowa}}; каля [[1379]], [[Стары Гарбуў]], [[Польшча]] — [[1428]], [[Галубацкая крэпасьць]], [[Сэрбія]]) — польскі [[Шляхта|шляхціц]] і [[рыцар]]. Служыў жаўнерам і дыпляматам за польскім каралём[[Стараста]] [[ЯгайлаКрушвіца|Уладыславам IIкрушвіцкі]] і вугорска-багэмскім каралёмз [[Жыгімонт Люксэмбурскі1417|Жыгімонтам1417 Люксэмбурскімгоду]]. Атрымаў мянушку «чорны рыцар» праз колер сваіх валасоў, тварустараста і[[Сьпіш|сьпіскі]] дасьпехаў. Дасьпехі захаваліся і зараз захоўваюцца ўз [[Ясна Гура1420|кляштары ў Яснай1420 Гурыгоду]].
 
Служыў жаўнерам і дыпляматам за польскім каралём [[Ягайла|Уладыславам II]] і вугорска-багэмскім каралём [[Жыгімонт Люксэмбурскі|Жыгімонтам Люксэмбурскім]]. Атрымаў мянушку «чорны рыцар» праз колер сваіх валасоў, твару і дасьпехаў. Дасьпехі захаваліся і зараз захоўваюцца ў [[Ясна Гура|кляштары ў Яснай Гуры]].
 
== Біяграфія ==
Шмат разоў выконваў пасольскія даручэньні [[Ягайла|Уладыслава II]] і [[Жыгімонт Люксэмбурскі|Жыгімонта Люксэмбурскага]]. Быў адным з шасьці дыпляматаў, што рэпрэзэнтавалі [[Каралеўства Польскае]] на [[Канстанцкі сабор|Канстанцкім саборы]]. На ім быў адным з тых нешматлікіх асобаў, якія падтрымалі царкоўныя рэформы [[Ян Гус|Яна Гуса]] і пасьлядоўна выступілі супраць ягонага асуджэньня і пазьнейшага пакараньня.
 
У [[1416]] удзельнічаў у турніры ў [[Пэрпіньян]]е, дзе перамог знакамітага рыцара Джона Арагонскага. У наступным годзе быў прызначаны [[стараста]]м [[Крушвіца|крушвіцкім]]. Неўзабаве ажаніўся з Офкай, удавой брата [[Багемія|багемскага]] караля [[Вацлаў IV|Вацлава IV]].
 
Завіша ўдзельнічаў у [[Гусіцкія войны|гусіцкіх войнах]] на баку караля Жыгімонта. Пасьля паразы караля ля [[Кутна Гара|Кутнай Гары]] Завіша быў паланёны чэхамі і вызвалены пад вялікі выкуп. У [[1428|1428 годзе]] Завіша са сваёй сьвітай далучыўся да Жыгімонта ў змаганьні супраць [[Асманская імпэрыя|туркаў-атаманаў]]. Падчас гэтай катастрафічнай кампаніі каралеўскае войска атрымала паразу ў бітве пад [[Галубацкая крэпасьць|Галубацам]] на беразе [[Дунай|Дунаю]] (цяпер на тэрыторыі [[Сэрбія|Сэрбіі]]). Завіша на чале атраду прыкрываў адступленьне войскаў праз Дунай, і быў забіты туркамі.
 
== Сям’я ==
Меў чатырох сыноў: Завішу, Яна (загінуў ў [[Бітва ля Хойніцаў|бітве ля Хойніцаў]]), Марціна і Станіслава (абодва былі забітыя ў [[Бітва ля Варны|бітве ля Варны]]), а таксама дачку, імаверна названую Барбарай.
 
Бацька — Мікалай з [[Стары Гарбуў|Гарбава]], [[кашталян]] конарскасерадзкі, маці — Дарота. Меў двух братоў: Яна Фарурэя ([[Стараста]] [[Сьпіш|сьпіскі]] i [[стольнік]] [[кракаў]]скі) і Пятра Кручка.
 
Каля 1397 году ажаніўся з Барбарай гербу [[Пілява (герб)|Пілява]] — пляменьніцай кракаўскага біскупа Пётры Выша.
 
Меў чатырох сыноў: Завішу,Марціна Янаі Станіслава (загінуўабодва былі забітыя ў [[Бітва ля ХойніцаўВарны|бітве ля ХойніцаўВарны]] ў [[1444|1444 годзе]]), МарцінаЗавішу, і СтаніславаЯна (абодва былі забітыязагінуў ў [[Бітва ля ВарныХойніцаў|бітве ля ВарныХойніцаў]] у [[1454|1454 годзе]]), а таксама дачку, імаверна названую Барбарай.
 
== Ушанаваньне памяці ==
[[Катэгорыя:Польскія каталікі]]
[[Катэгорыя:Асобы ў Грунвальдзкай бітве]]
[[Катэгорыя:Абезгалоўленыя]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1428 годзе]]
 
139 559

зьменаў