Розьніца паміж вэрсіямі «Якаў Трашчанок»

а сапраўды, кандыдат), дааформіў
(а сапраўды, кандыдат), дааформіў)
'''Якаў Трашчанок''' ('''Трашчонак''') (нар. [[15 лістапада]] [[1931]], [[Менск]])  — пэдагог і гісторык,. ня маеКандыдат гістарычных навуковыхнавук ступеняў і манаграфіяў.<ref name="nc">([http://nchas.iatp.by/arhiv/7/artyk/7.html Канцэпцыя а ля Мураўёў[1971]] // Новы Час, № 2(7), 30.01—12.02.2003</ref> Дацэнтдацэнт ([[1996]]).
 
== Біяграфія ==
У [[1963]] годзе скончыў гістарычна-геаграфічны факультэт Менскага дзяржаўнага пэдагагічнага інстытуту.
У [[1963]] годзе скончыў гістарычна-геаграфічны факультэт Менскага дзяржаўнага пэдагагічнага інстытуту. Кандыдат гiстарычных навук (1971), тэма дысертацыi ["Документальные материалы ЦГАОР БССР как источник по истории рабочего класса Белоруссии в период первой пятилетки(1928-1932). - Автореф. дисс. на соискание ученой степени кандидата исторических наук. - Минск: БГУ, 1971 - 18 с.] З [[1967]] па [[1995]] гады працаваў у Магілёўскім дзяржаўным унівэрсытэце ім. А. Куляшова, дзе выкладаў гісторыю ў [[Аляксандар Лукашэнка|А. Лукашэнкі]].<ref>[http://www.svaboda.org/content/article/1812434.html Лукашэнкіяна ў падручніках] // [[Радыё Свабода]], 1.09.2009</ref> У [[2004]] годзе ўказам А. Лукашэнкі ўзнагароджаны ордэнам Пашаны.
 
У [[1963]] годзе скончыў гістарычна-геаграфічны факультэт Менскага дзяржаўнага пэдагагічнага інстытуту. Кандыдат гiстарычных навук (1971), тэма дысертацыi ["Документальные материалы ЦГАОР БССР как источник по истории рабочего класса Белоруссии в период первой пятилетки(1928-1932). - Автореф. дисс. на соискание ученой степени кандидата исторических наук. - Минск: БГУ, 1971 - 18 с.] З [[1967]] па [[1995]] гады працаваў у Магілёўскім дзяржаўным унівэрсытэце ім. А. Куляшова, дзе выкладаў гісторыю ў [[Аляксандар Лукашэнка|А. Лукашэнкі]].<ref>[http://www.svaboda.org/content/article/1812434.html Лукашэнкіяна ў падручніках] // [[Радыё Свабода]], 1.09.2009</ref> У [[2004]] годзе ўказам А. Лукашэнкі ўзнагароджаны ордэнам Пашаны.
 
Тэма кандыдацкай дысэртацыi ([[1971]]) — «Документальные материалы ЦГАОР БССР как источник по истории рабочего класса Белоруссии в период первой пятилетки (1928—1932)».
 
== Погляды і дзейнасьць ==
Стаіць на скрайніх пазыцыях [[заходнерусізм]]у. Не прымае беларусаў як самастойны народ і разглядае Беларусь як частку [[Расея|Расеі]]. Аднак у адрозьненьні ад ідэоляга «заходнерусізму» [[Міхаіл Каяловіч|М. Каяловіча]] не прызнае гістарычнай адметнасьці беларусаў.<ref name="sah">[http://www.nn.by/index.pl?theme=nn/2003/28&article=06 Цынічная насьмешка з гісторыі] // [[Наша Ніва]], [[2003]]-28</ref>
 
Распрацоўвае новую канцэпцыю выкладаньня гісторыі ў беларускіх навучальных установах, аўтараў папярэдняй называе «нацыянал-радыкаламі», або «нацыяналістамі». Цьвердзіць, што [[Вялікае Княства Літоўскае]] і [[Рэч Паспалітая]] ніякім чынам ня могуць зьвязвацца з нацыянальнай беларускай гісторыяй, таму што гэта дзяржавы каталіцкія, і яны праводзілі дыскрымінацыйную палітыку ў адносінах да беларусаў. Шляхта паводле Трашчанка таксама ня мае ніякіх адносінаў да нацыянальнай гісторыі Беларусі, таму што яна здрадзіла праваслаўю, а хто не здрадзіў праваслаўю, вымушаны быў ісьці на Ўсход да цара маскоўскага прасіць паратунку. Зьмешваючы ўсё такім чынам, аўтар канцэпцыі заклікае ўвесьці праваслаўе як факультатыў у школах. Скрайне нэгатыўна ацэньвае любыя народныя паўстаньні, інтэрпрэтуе іх яшчэ горш, чым было ў савецкія часы.
 
Прапануе сваю структуру гістарычнай адукацыі. Лічыць, што гістарычная адукацыя ў Беларусі мусіць будавацца на трох курсах: першы курс — нацыянальная гісторыя, другі — рэгіянальная, трэці — усеагульная. Але парадокс у тым, што галоўнай зьяўляецца менавіта рэгіянальная гісторыя, а нацыянальная — гэта кароценькі курс гісторыі беларускіх праваслаўных земляў. Рэгіянальная — гэта гісторыя, як піша Трашчанок, «восточных славян, России и СССР» — ільвіная доля ўсёй нагрузкі на вучняў. Усеагульная — сьціслая гісторыя Захаду. Гісторыя ВКЛ і Рэчы Паспалітай мусіць вывучацца, паводле Трашчанка, у курсе ўсеагульнай гісторыі — ня проста адмежавана ад Беларусі, але як чужая. Такую схему плянуецца прыкласці як для школьнай адукацыі, гэтак і для вышэйшай.
 
На думку Трашчанка, пры выкладаньні гісторыі мусіць дамінаваць [[расейская мова]], пры гэтым ён лічыць, што найлепшым варыянтам, увогуле, зьяўляецца пераход на карыстаньне расейскімі падручнікамі.<ref name="nc">[http://nchas.iatp.by/arhiv/7/artyk/7.html Канцэпцыя а ля Мураўёў] // Новы Час, № 2(7), 30.01—12.02.2003</ref> [[Беларуская мова|Беларускай мовай]] не валодае.<ref name="krauc">[http://www.svaboda.org/content/transcript/1789301.html Жыцьцё і сьмерць мітаў: Кастусь Каліноўскі] // [[Радыё Свабода]], 30.07.2009</ref>
 
== Асноўныя працы ==
Трашчанка абвінавачваюць у нячыстасьці мэтадаў дзеля ачарненьня апанэнтаў. У прыватнасьці, у [[1965]] годзе ён даслаў у газэту «[[Советская Белоруссия]]» палітычны данос на беларускага літаратара [[Мікола Прашковіч|Міколу Прашковіча]], у якім падтасаваў факты і прыпісаў М. Прашковічу тое, што той насамрэч не сьцьвярджаў.<ref name="sah"/>
 
Беларускія гісторыкі паказваюць на тое, што ў падручніках Трашчанка зьмешчанызьмяшчаецца цэлы шэраг фальсыфікацыяў і падтасовак.<ref name="smal">[[Алесь Смалянчук]]. [http://www.homoliber.org/ru/rp/rp030402.html Ад Абэцадарскага да Трашчанка або эвалюцыя беларускай «дырэктыўнай гiстарыяграфii» (История Беларуси. В 2-х частях. Ч. 2. Под ред. Я. И. Трещенка. Могилев: МГУ, 2005. — 310 с.)] // Pепрессивная политика советской власти в Беларуси (вып. 3)</ref> Апроч таго, у іх выказваюцца адкрытыя абразы ў бок апанэнтаў і, увогуле, прысутнічае распальваньне міжнацыянальнай варожасьці.<ref name="sah"/>
 
ГісторыкДоктар гістарычных навук [[Алесь Смалянчук|А. Смалянчук]] паказвае на тое, што пiсаць звычайную навуковую рэцэнзiю на падручнiкi Я. Трашчанка проста немагчыма.<ref name="smal"/> Гісторык [[Генадзь Сагановіч|Г. Сагановіч]] характарызуе падручнікі Трашчанка як цынічную насьмешку зь беларускай гістарычнай навукі.<ref name="sah"/>
 
== Крыніцы ==