Розьніца паміж вэрсіямі «Эсўатыні»

6 байтаў выдалена ,  10 гадоў таму
афармленьне
д (робат дадаў: bo:སུ་ཝ་ཛི་ལནཌ།)
(афармленьне)
{{Краіна|
Назва = СвазілэндСўазілэнд |
НазваЎРоднымСклоне = СвазілэндуСўазілэнду |
НазваНаДзяржаўнайМове = Umbuso weSwatini <br /> Kingdom of Swaziland <br /> Каралеўства Свазілэнд |
Сьцяг = Flag of Swaziland.svg |
Герб = Coat of arms of Swaziland.png|
НацыянальныДэвіз = "«Siyinqaba"» («Мы - крэпасьць») |
Месцазнаходжаньне = LocationSwaziland.svg |
АфіцыйнаяМова = [[Ангельская мова|ангельская]], [[Мова свацісўаці|свацісўаці]]|
Сталіца = [[Мбабанэ]] (афіц.адміністрацыйная), [[Лабамба]] - каралеўск.(каралеўская рэзыдэнцыя) |
НайбуйнейшыГорад = [[МанзыніМбабанэ]] |
ТыпУраду = [[абсалютная манархія]] |
ПасадыКіраўнікоў = [[кароль]] |
ІмёныКіраўнікоў = [[Мсваці ІІІIII]] |
Плошча = 17 364 |
МесцаЎСьвецеПаводлеПлошчы = 157-е |
АдсотакВады = 0,9 |
ГодАцэнкіНасельніцтва = 20052009 |
МесцаЎСьвецеПаводлеНасельніцтва = 154-е |
Насельніцтва = 1 032185 000 |
ШчыльнасьцьНасельніцтва = 5968,2 |
ГодАцэнкіСУП = 20052008 |
МесцаЎСьвецеПаводлеСУП = 146 |
СУП = $5,72878 млрд.$ |
СУПНаДушуНасельніцтва = 5 245 $5749 |
Валюта = [[Лілангені]] |
КодВалюты = SZL |
ЧасавыПас = |
ЧасРозьніцаUTC = +2 |
ЧасавыПасУлетку = +2 |
ЧасРозьніцаUTCУлетку = +2 |
НезалежнасьцьПадзеі= ад [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] |
НезалежнасьцьДаты = <br />[[6 верасьня]] [[1968]] |
ДзяржаўныГімн = «Nkulunkulu Mnikati wetibusiso temaSwati» |
АўтамабільныЗнак = SD |
ДамэнВерхнягаЎзроўню = sz |
ТэлефонныКод = 268 |
Дадаткі = [[Файл:Wz-map.gif|цэнтар|250пкс|Мапа Сўазілэнду]]
[[Файл:Wz-map.gif|цэнтар|250пкс|Мапа Свазілэнду]]
}}
'''Свазілэ́ндСўазілэ́нд''' (''Umbuso we Swatini, Kingdom of Swaziland'') невялікая краіна ў [[Паўднёвая Афрыка|Паўднёвай Афрыцы]]. НеНя мае выхаду да [[мора]], мяжуе з [[ПАР|Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікай]] і [[Мазамбік]]ам. Назва краіны мае паходжаньне ад племені [[СуазіСўазі]] з групы [[банту]], якое засяляе гэтыя тэрыторыі.
 
'''Свазілэ́нд''' (''Umbuso we Swatini, Kingdom of Swaziland'') – невялікая краіна ў [[Паўднёвая Афрыка|Паўднёвай Афрыцы]]. Не мае выхаду да [[мора]], мяжуе з [[ПАР|Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікай]] і [[Мазамбік]]ам. Назва краіны мае паходжаньне ад племені [[Суазі]] з групы [[банту]], якое засяляе гэтыя тэрыторыі.
== Гісторыя ==
У І тысячагодзьдзі на тэрыторыю сучаснага СвазілэндуСўазілэнду прыбылі [[бушмэны]]. У [[7 стагодзьдзе|VII стагодзьдзі]] н.э. яны былі выцесьненывыцесьненыя народам [[банту]]. У [[16 стагодзьдзе|XVI стагодзьдзі]] тут была створанаствораная племянная дзяржава народу суазісўазі. Гэтая краіна ваявала за незалежнасьць з [[Бурыбуры|бурамі]], а потым з [[Вялікабрытанія|брытанцамі]].
 
У [[1894]] годзе тэрыторыя СвазілэндуСўазілэнду ўвайшла ў склад брытанскага пратэктарату Брытанскай Паўднёваафрыканскай Рэспублікі. У [[1903]] годзе Вялікабрытаніяй былі анэксаваныя бурскія рэспублікі разам з СвазілэндамСўазілэндам.
 
У [[1929]] годзе узьніклаўзьнікла першая свазілэндскаясўазілэндзкая палітычная арганізацыя, мэтай дзейнасьці якой было атрыманьне незалежнасьці СвазілэндаСўазілэнду. Мэта была дасягнутая ў [[1968]] годзе.
 
У [[1973]] годзе кароль прыпыніў дзейнасьць канстытуцыі, забараніў дзейнасьць палітычных партыйпартыяў і распусьціў парлямэнт. У [[1978]] годзе была прынятая канстытуцыя, якая ўсталёўвала ў краіне абсалютную манархію.
 
Пасьля сьмерці караля [[Сабхуз ІІ|Сабхуза ІІ]] у [[1982]] годзе, уладу атрымала каралева [[Дзелівэ]]. Але каралеўская сям’я не згадзілася з гэтым, разьвязаўшы грамадзянскую вайну.
 
Сытуацыя стабілізавалася ў [[1986]] годзе, калі каралём стаў [[Мсваці ІІІ]]. З [[1989]] годагоду распачаўся працэс дэмакратызацыі краіны. У [[1992]] годзе кароль згадзіўся ўнесьці папраўкі ў канстытуцыю, была зьмененая сыстэма выбараў. У [[1993]] годзе адбыліся першыя з 1973 годагоду шматпартыйныя выбары. У [[2001]] годзе былі спробы вярнуць былую канстытуцыю, аднак яны былі няўдалымі. Два гады пазьней зноў прайшлі выбары, у якіх перамогу атрымаў [[Народны Рух ІмбокодваІмбакодва]], які ў [[2005]] годзе забараніў дзейнасьць іншых партыйпартыяў.
 
== Палітыка ==
СвазілэндСўазілэнд гэта [[канстытуцыйная манархія]]. Сучасная канстытуцыя была прынятая ў [[1978]] годзе, папраўкі былі ўнесеныя ў [[1992]] годзе. Згодна з канстытуцыяй, кіраўніком дзяржавы зьяўляецца [[кароль]], [[выканаўчая ўлада]] належыць [[урад]]у, на чале з [[Прэмпрэм'ер-міністар|прэм’ер-міністрам]]. Прэм’ер-міністра назначае кароль. [[Заканадаўчая ўлада]] належыць двухпалатнамудзьвюхпалатнаму [[парлямэнт]]у. Ніжняя палата складаецца з 65 дэпутатаў (10 назначаецца каралём, 55 выпіраеццавыбіраецца на ўсеагульных выбарах), верхняя палата складаецца з 30 дэпутатаў (20 назначае кароль, 10 выбірае ніжняя палата). Дэпутаты парлямэнтапарлямэнту выбіраюцца на пяцігадовы тэрмін.
 
ДзейнічаючыДзейны кароль [[Мсваці ІІІ]] кіруе краінай з [[25 красавіка]] [[1986]] годагоду. З [[1976]] годагоду дзейнічае забарона на дзеяньне палітычных партыйпартыяў. Дазвол на дзейнасьць атрымала толькі партыя [[Народны Рух ІмбокодваІмбакодва]]. На нелегальным становішчы існуе партыя Аб’яднаны Дэмакратычны Рух.
 
== Адміністрацыйны падзел ==
СвазілэндСўазілэнд дзеліцца на 4 акругі:
 
* [[Хохо]]
Свазілэнд дзеліцца на 4 акругі:
* [[ХохоЛубомба]],
* [[ЛубомбаМанзіні]],
* [[МанзініШысэлвені]],
* [[Шысэлвені]].
 
== Геаграфія ==
Геаграфія краіны вельмі разнастайная, ад гор уздоўж мяжы з Мазамбікам[[Мазамбік]]ам, да [[саванна]]ы на ўсходзе і трапічных [[Леслес|лясоў]] на паўночным захадзе. Самай вялікай ракой краіны зьяўляецца рака [[Лусутфу]]. Клімат [[Субэкватарыяльнысубэкватарыяльны клімат|субэкватарыяльны]], вільготны. Пэрыяд дажджоў цягнецца з [[сакавік]]а да [[красавік]]а.
 
== Эканоміка ==
Будова эканомікі выглядае наступным чынам: [[прамысловасьць]] 43%, [[паслугі]] 41%, [[сельская гаспадарка]] 16%. [[Беспрацоў’еБеспрацоўе]] дасягае узроўнюўзроўню 40% працаздольнага насельніцтва. У краіне існуюць распрацаваныя радовішчы дыямэнтаў.
 
СвазілэндСўазілэнд экспартуе ў асноўным [[цукар]], [[мяса]], [[дрэва]], [[дыямэнт]]ы, [[каменны вугаль]].
 
== Дэмаграфія ==
Насельніцтва СвазілэндуСўазілэнду складаецца з [[свазісўазі]], і невялікай колькасьці [[Зулусызулусы|зулусаў]], эўрапейцаў і мазамбікцаў. Афіцыйнымі мовамі зьяўляюцца свазісўазі і ангельская. Асноўная рэлігія гэта [[хрысьціянства]], якое вызнаецца ў спалучэньні ззь мясцовымі верамі. Існуць невялікія абўчыныабшчыны [[Ісьляміслам|мусульманаў]].
 
У СвазілэндзеСўазілэндзе самая маленькая працягласьць жыцьця ў сьвеце 34,1 годгоду.
 
== Адукацыя і культура ==
 
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons|Category:Swaziland|выгляд=міні}}
<references/>
 
{{Commons|Category:Swaziland}}
{{Краіны Афрыкі}}
 
159 567

зьменаў