Адкрыць галоўнае мэню

Зьмены

прадубляваў тут таблічку са зьмяненьняміі
 
Сучасныя беларускія філёлягі падкрэсьліваюць той факт, што звыш 20 новых правілаў, уведзеных рэформай 1933 году, скажалі ўсталяваныя нормы беларускай літаратурнай нормы шляхам штучнага, ненатуральнага і прымусовага накладаньня на іх правілаў расейскай мовы.<ref name="lk"/>
 
=== Сутнасьць зьменаў ===
{| cellspacing="1" cellpadding="3" style="width: 800px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;"
 
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align="center"
 
| width="270px" | '''Зьмены ў [[Беларускі клясычны правапіс|беларускім правапісе]] <br />(пасьля перагляду праекту 1933 году адмысловай [[Палітычная камісія для перагляду расейска-беларускага слоўніка і новых правілаў правапісу беларускай мовы|Палітычнай камісіяй]])''' || width="265px" | '''[[Акадэмічны праект рэформы беларускага правапісу 1930 году|Акадэмічны праект 1930 году]]''' || width="265px" | '''[[Акадэмічны праект рэформы беларускага правапісу 1933 году|Акадэмічны праект 1933 году]] <br />(да перагляду Палітычнай камісіяй)'''
 
|-style="background:#EEEEEE;" align="center"
 
| colspan="3" | ''' Зьмены ў перадачы пазычаньняў'''
 
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
 
| 1. Перадача складоў [л’а], [л’о], [л’у]) празь цьвёрдае «л». (''напрыклад'': манал'''о'''г замест манал'''ё'''г) || rowspan="4" | [[Файл:Symbol oppose vote.svg|15пкс]] Захоўваліся [[Беларускі клясычны правапіс|існыя правілы]]. || rowspan="2" | [[Файл:Symbol oppose vote.svg|15пкс]] Аўтары праекту характаразуюць дадзеныя прапановы, як «вялікадзяржаўніцкія», «уласьцівыя расейскаму вымаўленьню».<ref name="praekt-33">[http://andrejczyk.blogspot.com/2006/03/1933.html Прадмова] // Акадэмічны праект рэформы беларускага правапісу 1933 году</ref>
 
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
 
| 2. Зьмякчэньне зычных [з], [с], [б], [п], [в], [ф], [м], [н] перад галосным [е] (''напрыклад'': каап'''е'''рацыя, фан'''е'''тыка замест каап'''э'''рацыя, фан'''э'''тыка)
 
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
 
| 3. Замена спалучэньняў -тар, -дар на -тр, -др на канцы словаў (''напрыклад'': лі'''тр''', цэн'''тр''' замест лі'''тар''', цэн'''тар''') || [[Файл:Symbol oppose vote.svg|15пкс]] Захоўваліся існыя правілы.
 
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
 
| 4. Перадача літары «θ» у грэцызмах праз «ф» або «т» у залежнасьці ад правілаў расейскай мовы (мі'''ф''', ка'''ф'''едра замест мі'''т''', ка'''т'''эдра) || [[Файл:Symbol support vote.svg|15пкс]] Гэты захад мусіў адпавядаць агучанаму партыйным кіраўніцтвам патрабаваньню «па замацаваньні расейскай мовы як пасярэдніка для пазычаньняў з трэціх моваў»<ref name="zs">[[Зьміцер Саўка]]. [http://arche.by/by/9/10/204/ Мазаічная артаграфія] // Часопіс «Arche», 16 сьнежня 2008</ref>
 
|-style="background:#EEEEEE;" align="center"
 
| colspan="3" | ''' Зьмены ў артаграфіі ўласнабеларускіх словаў'''
 
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
 
| 1. Скасаваньне пазначэньня асыміляцыйнага зьмякчэньня зычных [з], [с], [ц] (''напрыклад'': (свет, след замест с'''ь'''вет, с'''ь'''лед)|| [[Файл:Symbol oppose vote.svg|15пкс]] [[Файл:Symbol support vote.svg|15пкс]] Дадзеная прапанова зьявілася толькі ў карэктуры (г. зн. пасьля згортваньня палітыкі беларусізацыі — і гвалтоўнага адхіленьня ад кіраваньня праектам акадэміка [[Сьцяпан Некрашэвіч|Сьцяпана Некрашэвіча]], які выступаў катэгарычна супраць яе прыняцьця. Таксама супраць гэтай прапановы быў [[Янка Купала]]<ref name="zs">[[Зьміцер Саўка]]. [http://arche.by/by/9/10/204/ Мазаічная артаграфія] // Часопіс «Arche», 16 сьнежня 2008</ref>|| [[Файл:Symbol support vote.svg|15пкс]] Аўтары абгрунтоўваюць прыняцьцё гэтай прапановы «палягчэньнем і эканоміяй для паліграфічнай справы».<ref name="praekt-33"></ref>
 
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
 
| 2. Скаваньне напісаньня мяккага знаку паміж падоўжанымі зычнымі [з], [с], [ц], [н], [л] (''напрыклад'': насе'''нн'''е, га'''лл'''ё, '''зз'''яе, ры'''зз'''ё, кало'''сс'''е, су'''ддз'''я, жы'''цц'''ё замест насе'''ньн'''е, га'''льл'''ё, '''зьз'''яе, ры'''зьз'''ё, кало'''сьс'''е, су'''дзьдз'''я, жы'''цьц'''ё) || [[Файл:Symbol support vote.svg|15пкс]] Каміся прыняла гэтую прапанову як кампрамісны варыянт — пры ўмове захаваньня пазначэньня мяккасьці ўва ўсіх астатніх выпадках.<ref name="zs"></ref> || [[Файл:Symbol oppose vote.svg|15пкс]] Прапаноўвалася сьцягненьне падвоеных зычных на манер заходнебеларускіх гаворак (''напрыклад'': насе'''н'''е, га'''л'''ё, '''з'''яе, ры'''з'''ё, кало'''с'''е, су'''дз'''я, жы'''ц'''ё)
 
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
 
| 3. Увядзеньне нязьменнага напісаньня часьціцы і прыназоўніка «не» (''напрыклад'': б'''е'''з нас, н'''е''' руш замест б'''я'''з нас, н'''я''' руш) || [[Файл:Symbol oppose vote.svg|15пкс]] Захоўваліся існыя правілы<ref name="zs"/><ref>Беларускі правапіс (проект) / Апрацаваны Правапіснай Камісіяй Беларускае Акадэміі Навук. Менск, 1930. С. 12</ref> || [[Файл:Symbol oppose vote.svg|15пкс]] Захоўваліся існыя правілы.
 
|}
 
== Глядзіце таксама ==