Розьніца паміж вэрсіямі «Вінцэсь Каратынскі»

д
вікіфікацыя, артаграфія
(з наркамаўкі)
 
д (вікіфікацыя, артаграфія)
'''Вінцэнт (Вінцэсь) Аляксандравіч Каратынскі''' ([[15 чэрвеня]] [[1831]], в. [[Селішча]] каля Любчы (цяпер [[Карэліцкі раён]]) — [[7 лютага]] [[1891]])  — беларускі пісьменьнік і перакладчык.
 
Нарадзіўся ў сям'ісям’і былога прыгоннага селяніна Аляксандра Каратая, бацька атрымаў вольную ад свайго пана Яна Залескага, верагодна, на просьбу Марка Татароўскага, апекуна Юзафаты з Далiдовiчаў  — шляхцянкі зь якой Аляксандар Каратай хацеў ажаніцца. Калі ў Аляксандра з Юзафатай было ўжо трое сыноў - — Вінцэсь, Ян і Міхал, ён утапiўся ў [[Нёман]]е, а празь нейкi час Юзафата выйшла замуж за свайго былога апекуна. Адукацыю В. Каратынскі набыў самавукам, пад наглядам мясцовага арганiста. Навучыў чытаць і пiсаць малодшых братоў. Працаваў хатнім настаўнікам. У [[1850]]—[[1862]] быў сакратаром [[Уладзіслаў Сыракомля|У. Сыракомлі]]. За кароткі самавукам атрымаў выдатную адукацыю, апроч беларускай і польскай, валодаў расейскай, чэскай, францускай і нямецкай мовамі, троху ведаў з латыні. Граў на скрыпцы. Разам с расейскім пісьменьнікам М. Лясковым падарожнічаў па Літве (Беларусі). Супрацоўнічаў з польскімі газэтамі і часопісамі, друкаваў артыкулы тэматычна зьвязаныя зь беларускім краем.
 
Дэбютаваў у друку у [[1856]] годзе. Аўтар зборнік паэзіі «Чым хата багата, тым рада» (па-польску, [[1857]]), паэмы «Таміла» (па-польску, [[1858]]), таксама В. Каратынскаму прыпісваюць ананімныя антыцарскія творы «Гутарка старога дзеда» і «Гутарка суседзяў». З беларускамоўных твораў захаваліся вершы «Уставайма, братцы, за дзела, за дзела», «Далі бог-то, Арцём...», «Туга на чужой старане». У [[1994]] годзе выйшаў збонік твораў.
 
Перакладаў на польскую мову творы [[Аляксандар Пушкін|А. Пушкіна]], М. Лермантава, Г. Гейне і інш. Пакінуў шмат біяграфічных нататкаў пра Адама Міцкевіча, гісторыкагістарычна-краязнаўчых нататкаў пра [[Наваградак]] і Наваградчыну.
 
== Бібліяграфія ==
* Каратынскі В. Творы / Уклад., прадм. і камент. У. Мархеля. 2-е выд., дап. Мн., 1994.
 
== Літаратура ==
* [[Адам Мальдзіс|Мальдзіс А.]] Вінцэсь Каратынскі // Мальдзіс А. Падарожжа ў ХІХ стагоддзе. Мн., 1969. С. 64-74. • Каратынскі В. Творы / Уклад., прадм. і камент. У. Мархеля. 2-е выд., дап. Мн., 199464—74.
* Каратынскі В. Творы / Уклад., прадм. і камент. У. Мархеля. 2-е выд., дап. Мн., 1994.
 
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Каратынскі, Вінцэсь}}