Івана-Франкоўская вобласьць: розьніца паміж вэрсіямі

д
стыль
д (Адмененыя рэдагаваньні 193.238.21.225 (гутаркі) да папярэдняй вэрсіі TXiKiBoT)
д (стыль)
| Колер фону парамэтраў = #DEE3FA
| Колер фону герб-сьцяг = #F7EFD9
 
 
}}
 
'''Іва́на-Франко́ўская во́бласьць''' ({{мова-uk|Іва́но-Франкі́вська о́бласть}}) — адміністрацыйнаяадміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ва [[Украіна|Ўкраіне]]. Плошча вобласьці складае 13,928 тыс. км². Насельніцтва — 1 406,1 тыс. чалавек ([[2006]]). Адміністрацыйны цэнтар - [[места]] [[Івана-Франкоўск]] (колішні [[Станіславаў]] - да [[1962]] [[рок (год)|року]]).
 
'''Іва́на-Франко́ўская во́бласьць''' ({{мова-uk|Іва́но-Франкі́вська о́бласть}}) — адміністрацыйная адзінка ва [[Украіна|Ўкраіне]]. Плошча вобласьці складае 13,928 тыс. км². Насельніцтва — 1 406,1 тыс. чалавек ([[2006]]). Адміністрацыйны цэнтар - места [[Івана-Франкоўск]] (колішні [[Станіславаў]] - да [[1962]] року).
 
 
== Геаграфічныя зьвесткі ==
 
=== Месцазнаходжаньне ===
РазьмешчанаРазьмешчаная на паўночным захадзе [[Украіна|Ўкраіны]].
 
На паўночным захадзе мяжуе з [[Львоўская вобласьць|Львоўскай]], на паўднёвым захадзе - з [[Закарпацкая вобласьць|Закарпацкай]], на паўночным усходзе - з [[Чарнавіцкая вобласьць|Чарнавіцкай]], на поўдні - з [[Тэрнопальская вобласьць|Тэрнопальскай]] абласьцямі Ўкраіны. На поўдні вобласьці праходзіць дзяржаўная мяжа з [[Румынія|Румыніяй]].
Разьмешчана на паўночным захадзе [[Украіна|Ўкраіны]].
 
На паўночным захадзе мяжуе з [[Львоўская вобласьць|Львоўскай]], на паўднёвым захадзе - з [[Закарпацкая вобласьць|Закарпацкай]], на паўночным усходзе - з [[Чарнавіцкая вобласьць|Чарнавіцкай]], на поўдні - з [[Тэрнопальская вобласьць|Тэрнопальскай]] абласьцямі Ўкраіны. На поўдні вобласьці праходзіць дзяржаўная мяжа з [[Румынія|Румыніяй]].
 
=== Клімат ===
Клімат умерана кантынэнтальны. У Паднястроўі ды Прыкарпацьці зіма даволі мяккая (сярэдняя тэмпэратура студзеня −5,5 - −4 °C), лета цёплае (ліпень +18 - +19 С). Ападкаў 500—800 мм у рок. Працягласьць вэгетацыйнага пэрыяду да 210—215 дзён. У [[Карпаты|Карпатах]] клімат больш суровы й вільготны ды моцна зьмяняецца з вышынёй; сярэдняя тэмпэратура студзеня −9 - -6 °C, ліпеня +6 - +17 °C; колькасьць ападкаў ад 800 да 1400 мм і больш. [[Вэгетацыйны пэрыяд]] - 90 дзён.
 
Клімат умерана кантынэнтальны. У Паднястроўі ды Прыкарпацьці зіма даволі мяккая (сярэдняя тэмпэратура студзеня −5,5 - −4 °C), лета цёплае (ліпень +18 - +19 С). Ападкаў 500—800 мм у рок. Працягласьць вэгетацыйнага пэрыяду да 210—215 дзён. У [[Карпаты|Карпатах]] клімат больш суровы й вільготны ды моцна зьмяняецца з вышынёй; сярэдняя тэмпэратура студзеня −9 - -6 °C, ліпеня +6 - +17 °C; колькасьць ападкаў ад 800 да 1400 мм і больш. Вэгетацыйны пэрыяд - 90 дзён.
 
=== Рэльеф ===
Вобласьць разьмешчанаразьмешчаная на сутокусутоках [[Усходне-Эўрапейская раўніна|Ўсходне-Эўрапейскай раўніны]] і [[Карпаты|Карпатаў]]. Паводле характару рэльефу тэрыторыя вобласьці падзяляецца на 3 часткі: раўнінную, лесастэпавую — Паднястроўе; сярэднюю прадгорную — Прыкарпацьце; паўднёва-заходнюю горную — Карпаты, якая займае амаль палову тэрыторыі вобласьці. На паўночна-ўсходняй яе ўскраіне ляжаць раўніны Аполья й Пакуцьця.
 
Вобласьць разьмешчана на сутоку [[Усходне-Эўрапейская раўніна|Ўсходне-Эўрапейскай раўніны]] і [[Карпаты|Карпатаў]]. Паводле характару рэльефу тэрыторыя вобласьці падзяляецца на 3 часткі: раўнінную, лесастэпавую — Паднястроўе; сярэднюю прадгорную — Прыкарпацьце; паўднёва-заходнюю горную — Карпаты, якая займае амаль палову тэрыторыі вобласьці. На паўночна-ўсходняй яе ўскраіне ляжаць раўніны Аполья й Пакуцьця.
 
У Чарнагорскім храбты Карпатаў знаходзіцца найвышэйшая гара Ўкраіны — [[Гавэрла]] (2061 м).
 
Глебавы покрыў зьмяняецца з вышынёй. На раўнінах пераважаюць шэрыя лясныя ападзоленыя глебы ды [[чарназём]]ы ападзоленыя, у прадгор'ях — [[дзярнова-падзолістыя глебы]], у горах — бурыя горна-лясныя разнастайнай ступені ападзоленасьці дзярнова-буразёмныя ды горна-лугавыя дзярновыя й тарфяныя.
 
=== Карысныя выкапні ===
 
На тэрыторыі вобласці знаходзіцца Калуска-Гарыскае радовішча [[калійная соль|калійных соляў]].
 
=== Водныя аб'екты ===
Галоўныя рэкі — [[Днестар]] (з прытокамі [[Гнілая Ліпа]], [[Ломніца]], [[Быстрыца (рака)|Быстрыца]]) і [[Прут]] (з асноўным прытокам [[Чарамош]]). Для рэгіёна характэрна разводзьдзе ўвясну ды дажджавыя паводкі ўлетку. Рэкі выкарыстоўваюць як крыніцы гідраоэнэргігідраэнэргі ды для лесасплаву.
 
Галоўныя рэкі — [[Днестар]] (з прытокамі [[Гнілая Ліпа]], [[Ломніца]], [[Быстрыца (рака)|Быстрыца]]) і [[Прут]] (з асноўным прытокам [[Чарамош]]). Для рэгіёна характэрна разводзьдзе ўвясну ды дажджавыя паводкі ўлетку. Рэкі выкарыстоўваюць як крыніцы гідраоэнэргі ды для лесасплаву.
 
 
== Гісторыя ==
З даўніх часоў землі, што супольна падзялілі Івана-Франкоўская, Львоўская ды Тэрнопальская вобласьці маюць гістрычную назву — [[Галічына]]. Насельнікі гэтага края вядомыя сваім высокім узроўнем патрыятызму, нацыянальнай сьвядомасьцю, прагай да волі. Незалежнасьць Украіны [[1990]]—[[1991]] рр. была здабытая не ў апошнюю чаргу дзякуючы масавым дзеяньням і высокай арганізаванасьці галічанаў.
 
З даўніх часоў землі, што супольна падзялілі Івана-Франкоўская, Львоўская ды Тэрнопальская вобласьці — маюць гістрычную назву — [[Галічына]]. Насельнікі гэтага края вядомыя сваім высокім узроўнем патрыятызму, нацыянальнай сьвядомасьцю, прагай да волі. Незалежнасьць Украіны [[1990]]—[[1991]] рр. была здабытая не ў апошнюю чаргу дзякуючы масавым дзеяньням і высокай арганізаванасьці галічанаў.
Івана-Франкоўшчына зьяўляецца бацькаўшынай асьпяваных у [[Слова аб палку Ігаравым|Слове аб палку Ігаравым]] князя Яраслава Асмамысла і княгіні Яраслаўны, дзяўчыны-патрыёткі з Рагатына, што ўваёшла ў гісторыю пад імём Раксаланы і як жонка султана адыграла значную ролю ў палітычным жыцьці Турэччыны XVI ст.
 
Івана-Франокўская вобласьць (Станіслаўская вобласьць) была ўтвораная [[4 сьнежня]] [[1939]] року ў межах УССР.
 
 
== Адміністрацыйны падзел ==
Вобласьць налічвае 14 адміністрацыйных раёнаў, 15 местаў, зь якіх 5 - абласнога значэньня, 24 мястэчкі, 745 вёсак.
 
Вобласьць налічвае 14 адміністрацыйных раёнаў, 15 местаў, зь якіх 5 - абласнога значэньня, 24 мястэчкі, 745 вёсак.
 
=== Месты ===
 
==== Абласнога значэньня ====
* [[Балехаў]]
* [[Тлумач]]
* [[Тысмэныца]]
 
 
== Вонкавыя спасылкі ==
 
{{Commons|Category:Ivano-Frankivsk Oblast|выгляд=міні}}
 
 
{{Івана-Франкоўская вобласьць}}