Розьніца паміж вэрсіямі «Станіслаў Булак-Балаховіч»

д
катэгорыя
д (катэгорыя)
[[Выява:Bałachowicz.JPG|рамка|справа|Станіслаў Булак-Балаховіч]]
'''Станіслаў Булак-Балаховіч''' ('''Станіслаў-Мар’ян Балаховіч''') (ст. стыль [[10 лютага]] [[1883]]  — [[10 траўня]] [[1940]])  — беларускі вайсковы дзеяч.
 
== Паходжаньне ==
Нарадзіўся ў [[Мейшты|Мейштах]]. Паводле афіцыйных зьвестак паходзіў зь сялян [[Відзы|Відзаўскай]] [[воласьць|воласьці]] [[Новааляксандраўскі павет|Новааляксандраўскага павету]] [[Ковенская губэрня|Ковенскай губэрні]]. Сын Мікодыма-Міхала Сільвестравіча і Юзэфы народжанай Шафран Балаховічаў.
 
Бацькі мелі шэсьць дачок і трох сыноў, між іншых і [[Юзаф Булак-Балаховіч|Юзафа]] (у будучым генэрала). Сям’я была неаднароднаю ў нацыянальным складзе  — маці вызнавала сябе як польку, а бацька быў беларусам, моцным беларускім патрыятызмам вызначаўся брат Юзаф.
 
Прозьвішча «Булак-Балаховіч» зьяўляецца штучным і ўтвораным самім Станіславам Балаховічам. Гэткае-ж прозьвішча прыняў і ягоны брат гэнерал Юзаф Балаховіч. У Польшчы быў прыняты адмысловы закон, які дазваляў афіцыйна далучыць «вайсковыя мянушкі» часоў вайны за незалежнасьць Польшчы да прозьвішчаў.
== Вайсковая служба ў Імпэратарскай арміі ==
 
[[18 лістапада]] [[1914]]  — прыбыў і залічаны ў сьпісы 2-га Лейб-уланскага Курляндзкага палка (на 1910 полк быў разьмешчаны ў горадзе [[Кальварыя]]).
 
[[4 чэрвеня]] [[1915]]  — за выдатнасьці ў справах супроць непрыяцеля атрымаў ранг малодшага [[унтэр-афіцэр]]а.
 
У ноч з 8 на [[9 чэрвеня]] [[1915]] падчас выведкі ля вёскі [[Шапалішкі]] асколкамі разрыўной кулі атрымаў скураныя раны левага пляча.
 
[[8 ліпеня]] [[1915]]  — за баявыя выдатнасьці атрымаў ранг [[прапаршчык]]а. 6 лютага 1916 Найвышэйшым прыказам зацьверджна ўзьвядзеньне ў ранг прапаршчыка [[Армейская кавалерыя|армейскай кавалерыі]].
 
[[4 лістапада]] [[1915]]  — камандзіраваны ў партызанскі атрад.
 
[[28 траўня]] [[1916]]  — узьведзены ў ранг [[карнэт]]а.
 
[[24 чэрвеня]] [[1917]]  — узьведзены ў ранг [[паручык]]а.
 
(1917—1918  — [[штабс-ротмістар]]).
 
(1917—1918  — [[ротмістар]]).
 
== Вайсковая служба ў [[Чырвоная армія|Чырвонай арміі]] ==
== Вайсковая служба ў [[Белая армія|Белай арміі]] ==
 
[[2 лістапада]] [[1918]]  — разам з конным атрадам (два дывізіëны, каля 800 шабель) перайшоў ад чырвоных у Пскоўскі корпус, ротмістар.
 
пачатак [[1919]]  — камандзір Коннага палка 2-ой брыгады «Асобнага корпуса Паўночнай арміі».
 
травень [[1919]]  — [[падпалкоўнік]] у Паўночнай, пераўтворанай у [[Паўночна-Заходняя армія|Паўночна-Заходнюю армію]].
 
чэрвень [[1919]]  — [[палкоўнік]].
 
ліпень [[1919]]  — полк пад яго камандаваньнем разьвёрнуты ў 2-і [[корпус]] Паўночна-Заходняй арміі, у які ўваходзілі: 4-я дывізыя, Асобная брыгада і Конны полк Булак-Булаховіча.
 
ліпень [[1919]]  — па прапанове генэрал-лейтэнанта Арсеньнева, камандуючы Паўночна-Заходняй арміяй генэрал-лейтэнант Радзянка надаў Станіславу Булак-Балаховічу ранг [[генэрал-маёр]]а.
 
1919  — камандзір корпуса Паўночна-Захоняй арміі.
 
1919  — пазбаўлены кіраваньнем корпуса, падначалены генэрал-лейтэнанту Арсеньневу.
 
У ноч на [[28 студзеня]] [[1920]] арыштаваў галоўнакамандуючага Паўночна-Захоняй арміі [[генэрал ад інфантэрыі|генэрала ад інфантэрыі]] [[Мікалай Юдзеніч|Мікалая Юдзеніча]].
== Вайсковая служба ў войсках [[БНР]] і «белых» фармаваньнях ==
 
[[14 лістапада]] [[1919]]  — склаў просьбу пра атрыманьне беларускага грамадзянства і прыняцьцë ягонага вайсковага аддзелу на службу БНР.
 
лістапад [[1919]]  — вайсковыя фармаваньні пад кіраўніцтвам С. Булак-Балаховіча атрымалі афіцыйнцую назву, як "«Асобны аддзел войскаў БНР у Балтыі"».
 
[[26 лістапада]] [[1919]]  "«Асобны аддзел"», паводле дамовы беларускіх дыпляматаў з урадам Эстоніі, прыняты на часовае ўтрыманьне Эстоніі, фінансавыя выдаткі залічаны ў якасьці дзяржаўнай пазыкі БНР.
 
лістапад—сьнежань [[1919]]  "«Асобны аддзел"» заняў частку фронту з чырвонымі каля Ізборску, паміж эстонскай і латыскай арміямі.
 
студзень-люты [[1920]]  "«Асобны адзел"», у сувязі вядзеньня перамоваў Эстоніяй і Латвіяй з савецкай Расеяй, разьмясьціўся ў Марыенбургу (Латвія).
 
[[22 студзеня]] [[1920]]  "«Асобны аддзел"» юрыдычна ўключаны Радаю БНР у склад беларускага войска.
 
Паводле дамовы ўрадаў Польскай Рэспублікі і БНР, у складзе польскага войска мусіла быць сфармавана войска БНР.
 
[[23 лютага]] [[1920]]  — паводле дамовы заключанай у Рызе, "«Асобны аддзел"» уваходзіў у склад польскага войска. Аддзел налічваў 884 афіцэра і жаўнера.
 
[[5 сакавіка]] [[1920]]  "«Асобны аддзел"» транспартыраваны з Марыенбурга ў Дзьвінск. Адтуль перавезены ў Берасьце, аддзел налічваў к. 100 афіцэраў і 700 жаўнераў.
 
[[21 чэрвеня]] [[1920]]  — з Эстоніі і Латвіі ў Берасьце перавезена яшчэ к. 200 жаўнераў.
 
[[1920]]  — [[генэрал-лейтэнант]].
 
== Узнагароды Расейскай імпэратарскай арміі ==
 
[[30 траўня]] [[1915]]  — [[Георгіеўскі крыж]] 3 ст. (будучы ніжнім чынам за аказаньне надзвычайных подзьвігаў храбрасьці і самаахвярнасьці).
 
[[26 верасьня]] [[1915]]  — [[ордэн сьвятой Ганны]] 3-яй ступэні з надпісам «За храбрасьць» (за выдатнасьць у справах супроць непрыяцеля).
 
[[8 сьнежня]] [[1915]]  — ордэн сьвятой Ганны 3-яй ступэні зь мячамі і бантам. 25 жніўня 1916 Найвышэйшым прыказам зацьверджна пажалаваньне ордэна.
 
[[4 траўня]] [[1916]]  — ордэн сьвятой Ганны 4-ай ступэні з надпісам «За храбрасьць».
 
== Узнагароды розных дзяржаў ==
== Сям’я ==
 
Першым шлюбам (1905) жанаты з Генрыетай Мартынаўнай Ґарбель († 1918), з 1913 жылі асобна, шлюб скасаваны. У шлюбе дзеці: Алена (па сямейнаму Альдона) (* 18 красавіка 1907), Мэдард-Юльюш (* 1 студзеня 1910) і Генрык-Мартын (* 3 чэрвеня 1911).
 
Другім шлюбам (1918/9) жанаты з Гертай фон Герхард. У шлюбе дочкі: Зоф’я і Марыя.
== Літаратурныя творы С. Булак-Балаховіча ==
 
* Булак-Балахович С.  Н.  Генерал Булак-Балахович о своем деле: как было на самом деле? //Архив гражданской войны. Вып.1. Берлин, 1923.
* [http://lib.na.by/authors/bulak-balachovic/index.shtml Вершы С. Булак-Балаховіча]
 
== Літаратура пра С. Булак-Балаховіча ==
 
* Karpus Z., Łatyszonek O. Życiorys gen. Stanisława Bułak-Bałachowicza // Białoruskie Zeszyty Historyczne. Białystok, 1995. Nr. 2 (4). S. 160-169160—169.
* Cabanowski M. Generał Stanisław Bułak-Bałachowicz. Zapomniany bohater. Warszawa, 1993.
* Paluszyński T. Stanisław Bułak-Bałachowicz w estońskiej wojnie narodowo-wyzwoleńczej w latach 1918-19191918—1919 // Poznańskie Zeszyty Humanistyczne. T. VI. Poznań, 2006. S. 81-99.
* Paluszyński T. Przejście oddziału generała Stanisława Bułak-Bałachowicza z Estonii do Polski (marzec 1920 roku) // Polska i Europa w XIX-XXXIX—XX wieku. Studia historyczno-politologiczne. Poznań 1992. S. 109-124109—124.
* Łatyszonek O. Spod czerwonej gwiazdy pod biały krzyż // Zeszyty Naukowe Muzeum Wojska. Białystok, 1992. Nr 6.
* Simanskij P. Kampania białoruska Rosyjskiej Armii Ludowo-Ochotniczej gen. S. Bułak-Bałachowicza w 1920 r. // Bellona. T. XXXVII. 1931. S. 196-232196—232.
* Cisek J. Białoruskie oddziały gen. Stanisława Bułak-Bałachowicza w polityce Józefa Piłsudskiego w okresie wojny polsko-nolszewickiej (marzec-grudzień 1920). Rozprawa doktorska napisana w 1993 r. w Instytucie Historii Uniwersytetu Wrocławskiego pod kierunkiem prof. Wojciecha Wrzesińskiego.
 
 
* [http://www.bie.ee/historyja/historyja.htm Інфармацыя і фота пра Асобны атрад войск БНР у Эстоніі]
* [http://www.jivebelarus.net/history/new-history/bulack-balahovich-vs-rechitsa.html А. Латышонак - — Штурм Рэчыцы войскамі генерала Станіслава Булак-Балаховіча ў лістападзе 1920 году]
 
[[Катэгорыя{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Беларускія генэралы|Булак-Балаховіч, Станіслаў]]}}
[[Катэгорыя:ДзеячыНарадзіліся БНР|Булак-Балаховіч,ў Станіслаў1883 годзе]]
[[Катэгорыя:ВайскоўцыБеларускія БНР|Булак-Балаховіч, Станіслаўгенэралы]]
[[Катэгорыя:Вайскоўцы БНР]]
[[Катэгорыя:Памерлі 10 траўня]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1940 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Варшаве]]
 
[[be:Станіслаў Булак-Балаховіч]]