Розьніца паміж вэрсіямі «Смаргонскі раён»

д
стыль
д (артаграфія)
д (стыль)
}}
 
'''Смарго́нскі раё́н''' - адміністрацыйнайадміністрацыйная адзінка на паўночным усходзе [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. Плошча раёну складае 1,5 тыс. км². Насельніцтва - 57,5 тыс. чалавек ([[2006]]). Адміністрацыйны цэнтар - [[места]] [[Смаргонь]].
 
== Геаграфічнае становішча ==
Смаргонскі раён мяжуе з [[Ашмянскі раён|Ашмянскім]] і [[Астравецкі раён|Астравецкім]] раёнамі Гарадзенскай вобласьці, [[Валожынскі раён|Валожынскім]], [[Вялейскі раён|Вялейскім]] і [[Маладэчанскі раён|Маладэчанскім]] раёнамі [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]].
 
Раён выцягнуць з поўначы на поўдзень на 67 км і з захаду на ўсход на 35 км. Найбольшая працягласьць тэрыторыі раёну з паўднёвага захаду на паўночны ўсход – 68 км.
 
== Рэльеф і карысныя выкапні ==
Значная частка раёну занятая [[Нарачанска-Вялейская нізіна|Нарачанска-Вялейскай нізінай]], на поўдні — частка [[Ашмянскае ўзвышша|Ашмянскага ўзвышша]]. Пераважаюць вышыні 140—140 — 200 м, максымальная — 320 м (гара [[Мілідаўская]]).
 
Карысныя выкапні: торф, пясочнапяскова-жвірысты матэрыял, пяскі, гліны і суглінкі для грубай керамікі, бузабузы.
 
== Клімат і расьліннасьць ==
Клімат [[умерана кантынэнтальны]]. Сярэдняя тэмпэратура студзеня -6,3 °С, ліпеня 17 °С. [[рок (год)|Сярэднярочная]] колькасьць ападкаў складае 645 мм. Працягласьць [[Вэгетацыйны пэрыяд|вэгетацыйнага пэрыяду]] 189 дзён.
 
Лясы (38% тэрыторыі раёну) пераважна [[хваёвыя лясы|хваёвыя]], [[яловыя лясы|яловыя]], [[бярозавыя лясы|бярозавыя]]. На тэрыторыі раёну знаходзіцца частка нацыянальнага парку [[Нарачанскі (Нацыянальны парк)|Нарачанскі]], біялягічны заказьнік дзяржаўнага значэньня [[Дубатоўскае]].
 
== Гідраграфія ==
Усе рэкі і вадаёмы на тэрыторыі раёну належаць басэйну ракі [[Нёман]], а ў яго складзе - да басэйну [[Балтыйскае мора|Балтыйскага мора]]. Найбуйнейшая рака - [[Вяльля]] з прытокамі [[Ашмянка]], [[Оксна]]. Найвялікшыя азёры ў раёне - [[Сьвірскае]] і [[Вішнеўскае]]. Балоты займаюць 3,8% тэрыторыі.
 
== Насельніцтва ==
Насельніцтва раёну складае 57,5 тысячаў чалавек
 
У Смаргонскім раёне зарэгістраваная і дзейнічак 21 рэлігійная абшчына 5-ці канфэсіяў:
*9 – рымска-каталіцкіх,;
*9 – праваслаўных,;
*1 – Сьведак Еговы,;
*1 – Хрысьціянаў Веры Эвангельскай,;
*1 – Эвангельскіх хрысьціянаў-баптыстаў.
 
== Гаспадарчая дзейнасьць ==
Пад сельгасугодзьдзі занятыя 49,3 % тэрыторыі. Асноўныя галіны сельскай гаспадаркі мясомалочная жывёлагадоўля, вырошчваюць збожжавыя і кармавыя культуры, бульбу, лён.
 
Пад сельгасугодзьдзі занятыя 49,3 % тэрыторыі. Асноўныя галіны сельскай гаспадаркі – мясомалочная жывёлагадоўля, вырошчваюць збожжавыя і кармавыя культуры, бульбу, лён.
 
Прадпрыемствы: будаўнічых матэрыялаў, харчовай, дрэваапрацоўчай і мэталаапрацоўчай прамысловасьці. Цэнтар промыслаў знаходзіцца ў в. [[Крэва]].
 
Па тэрыторыі раёну праходзіць чыгуначная лінія і аўтадарога [[Менск]] - [[Вільня]], места Смаргонь зьвязанае аўтадарогамі са [[Сьвір]]ру, [[Вялейка]]й, [[Маладэчна]], [[Ашмяны|Ашмянамі]].
 
== Выбітныя асобы ==
*[[Алесь Салагуб]] ([[1906]] — [[1934]]) — беларускі паэт, літаратуразнавец, публіцыст
 
== Інфармацыя для турыстаў ==
Музэй-сядзіба [[Францішак Багушэвіч|Францішка Багушэвіча]] «Кушляны», літаратурны музэй-сядзіба [[Міхал Клеафас Агінскі|Міхала Клеафаса Агінскага]] ў в. [[Залесьсе]].
 
Захаваліся помнікі архітэктуры: руіны вялікалітоўскага замка ў в. [[Крэва]], касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы і сядзіба ў в. [[Жодзішкі]], капліца ў в. [[Алянец]], касьцёл сьвятога Тадэвуша ў в. [[Вішнеў]], касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы ў в. [[Войстам]], царква ў в. [[Выгаляненты]], касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы ў д. [[Данюшава]], палацава-паркавы ансамбльансамбаль у в. [[Залесьсе]], царква Ўсіх Смуткуючых у в. [[Кеўлы]], свірансьвіран і сядзіба Ф.Багушэвіча ў в. [[Кушляны]], Сьвята-Пакроўская царква ў в. [[Міхневічы]], касьцёл Маці Божай у в. [[Нястанішкі]], Сьвята-Петра-Паўлаўская царква у в. [[Сьвятляны]], касьцёл Маці Божай Ружанцовай у в. [[Солы]].
 
== Літаратура ==
* Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г.П. Пашков [и др.] ; под общ. ред. И.И. Пирожника. — Мн., 2007. — 648с. ISBN 978-985-11-0384-9
 
== Вонкавыя спасылкі ==