Ільля Гурскі: розьніца паміж вэрсіямі

22 041 байт дададзены ,  3 месяцы таму
дапаўненьне жыцьцяпіс, творчасьць, ушанаваньне памяці, кнігапіс, крыніцы, літаратура
(выява)
(дапаўненьне жыцьцяпіс, творчасьць, ушанаваньне памяці, кнігапіс, крыніцы, літаратура)
Метка: рэдактар вікітэксту-2017
| Сайт =
}}
'''Ільля Гурскі''' (26 красавіка 1899 — 11 жніўня 1972) — беларускі савецкі[[драматург]], [[пісьменьнік]], [[заслужаны дзяяч культуры БССР]] (1969). Выкарыстоўваў псэўданімы: Бушма Л.; Бушма Лявон; Данілавіч І.
 
== БіяграфіяЖыцьцяпіс ==
Ільля Гурскі нарадзіўся ў сялянскай сям’і ў вёсцы [[Замосьце (Узьдзенскі раён)|Замосьце]] [[Узьдзенскі раён|Ўзьдзенскага раёну]]. Працаваў на Абухаўскім заводзе ў [[Санкт-Пецярбург|Петраградзе]]. Удзельнік Грамадзянскай вайны ў Расеі (1917—1923). 3 1924 году ў Галоўнай управе ў справах літаратуры й выдавецтваў Беларускай ССР (Галоўліт БССР), у Галоўрэперткоме Наркамата асьветы, інсьпектрам Галоўмастацтва Наркамасветы. Скончыў літаратурна-лінгвістычнае аддзяленьне [[БДУ]] ў 1932 годзе, потым асьпірантуру пры [[Інстытут літаратуры|Інстытуце літаратуры]]. У 1935—1941 — рэдактар газэты «[[Літаратура і мастацтва]]».
У 1935—1941 — рэдактар газэты «[[Літаратура і мастацтва]]». У гады [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] — рэдактарз 22 чэрвеня 1941 г. па лістапад 1942 г. служыў у Чырвонай Арміі. Затым разам з групай беларускіх пісьменьнікаў быў дэмабілізаваны. Рэдактар газэты «[[За свабодную Беларусь (1942)|За свабодную Беларусь]]» і сатырычнага лістка «Партызанская дубінка». УзначальваўПасьля вайны ў 1944–1960 гг. узначальваў часопіс «Беларусь». Памёр у 1972 годзе.
 
У 1935—1941 — рэдактар газэты «[[Літаратура і мастацтва]]». У гады [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] — рэдактар газэты «[[За свабодную Беларусь (1942)|За свабодную Беларусь]]» і сатырычнага лістка «Партызанская дубінка». Узначальваў часопіс «Беларусь».
 
Памёр у 1972 годзе.
 
== Творчасьць ==
[[Драматург|Аўтар п'есаў]], [[Апавяданьне|апавяданьняў]], [[Аповесьць|аповесьцей]] і [[раман]]аў: «У агні», «Вецер стагоддзя», «Чужы хлеб» і інш. Перакладаў на беларускую мову [[Максім Горкі|М. Горкага]], [[Антон Чэхаў|А. Чэхава]], [[Марк Твэн|М. Твэна]].
 
== Ушанаваньне памяці ==
Аўтар раманаў «У агні», «Вецер стагоддзя», «Чужы хлеб» і інш.
Імем Ільлі Гурскага названая [[Вуліца Гурскага (Менск)|вуліца]] ў [[Менск]]у. Працягласьць вуліцы 1005 мэтраў – ад вуліцы Панамарэнка.({{Каардынаты|53|53|35.67|паўночнае|27|29|03.92|усходняе|тып=пункт}})
На доме, дзе жыў устаноўлена мэмарыяльная дошка. Імя пісьменьніка прысвоена [[Магільна|Магільнянскай сярэдняй школе]] [[Узьдзенскі раён|Ўзьдзенскага раёну]].
У 1973 годзе на магіле пастаўлены помнік — скульптурны партрэт пісьменьніка (бюст).<ref>{{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = Меморыяльная дошка Гурскаму Ільі Данілавічу. №168. |арыгінал = |спасылка = https://orda.of.by/.lib/spik/minsk/135 |адказны =Рэдкал.: [[Станіслаў Марцэлеў|С. В. Марцэлеў]](гал. рэд.) і інш.|выданьне=[[Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=Мінск|выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя |год=1988|выпуск=|том=Мінск|нумар= | старонкі=135|isbn=}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар =Шчарбатаў, А. Г.| частка = |загаловак = Усходнія могілкі (Маскоўская шаша). №558. Магіла Гурскага, Ільі Даніловіча.|арыгінал = |спасылка = https://orda.of.by/.lib/spik/minsk/272 |адказны =Рэдкал.: [[Станіслаў Марцэлеў|С. В. Марцэлеў]](гал. рэд.) і інш.|выданьне=[[Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=Мінск|выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя |год=1988|выпуск=|том=Мінск|нумар= | старонкі=272|isbn=}}</ref>
 
== Сямья ==
Перакладаў на беларускую мову [[Максім Горкі|М. Горкага]], [[Антон Чэхаў|А. Чэхава]], [[Марк Твэн|М. Твэна]].
* Жонка — Марыя Якаўлеўна Гурская ў вайну з сынам Леанідам знаходзілася ў канцлягеры.<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = «...Мы будзем шчаслівы ўбачыць адноўленай нашу краіну». (З перапіскі Якуба Коласа і Янкі Маўра ў 1941 — 1943 гг.) | спасылка = http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash03_2002.pdf | мова = | выданьне =[[Беларускi археаграфiчны штогоднiк]] | тып =часопіс | год = 2002| том = | нумар = 3 | старонкі = 201, 203, 204, 205}}</ref>
* Сын — Леанід Гурскі, (нар. 1936) — доктар тэхнічных навук. Ляўрэат [[Дзяржаўная прэмія Беларусі|Дзяржаўнай прэміі Беларусі]] (1984).<ref>Гурскі, Леанід Ільіч. // {{Літаратура/БелЭн|5}} — С. 538.</ref>
* Унук — Гурскі, Аляксандр Леанідавіч (нар. 1961) — доктар фізыка-матэматычных навук (2000).<ref>[http://dep.nlb.by/jspui/handle/nlb/35489 Паўправадніковыя лазеры рэкамбінацыя (фізіка, хімія). Паўправаднікі, актыўныя асяроддзі. 2000]</ref>
 
==Кнігапіс ==
== Ушанаваньне памяці ==
* {{Кніга|аўтар = Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Драматычныя творы (1828-1934): Качагары; Новы горад; Маці; Большэвіцкая вясна; На крэсах усходніх; Новым шляхам; Дрыгва; Сварка; Сваты |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1936 |том = |старонкі = |старонак = 417 |сэрыя = |isbn = |наклад = 3185}}
* {{Кніга|аўтар = Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Над Нёманам: апавяданні |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1945 |том = |старонкі = |старонак = 167 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}}
* {{Кніга|аўтар = Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Лясныя салдаты: аповесць |арыгінал = |спасылка = |адказны = рэдактар [[Міхась Клімковіч|М. Клімковіч]] |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1945 |том = |старонкі = |старонак = 181|сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}}
* {{Кніга|аўтар = Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = На родных гонях: апавяданні |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1948|том = |старонкі = |старонак = 120 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}}
* {{Кніга|аўтар = Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Зары насустрач: апавяданні |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1949|том = |старонкі = |старонак = 130 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}}
* {{Кніга|аўтар = Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Выбраныя творы |арыгінал = |спасылка = |адказны =Уступны артыкул: [[Міхась Клімковіч|М. Клімковіч]]; мастак Е. Тарас |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1951 |том = |старонкі = |старонак = 718 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}}
* {{Кніга|аўтар = Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = У агні. Раман |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1952 |том = |старонкі = |старонак = 513 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}}
* {{Кніга|аўтар = Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Неспакойныя характары: апавяданні |арыгінал = |спасылка = |адказны =Малюнкі Пучынскага, Юзеф Вульфавіча |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1955 |том = |старонкі = |старонак = 132|сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}}
* {{Кніга|аўтар = Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = У вялікай дарозе: апавяданні |арыгінал = |спасылка = |адказны = мастак Калінін, Пётр Віктаравіч|выданьне =|месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1958 |том = |старонкі = |старонак = 224 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}}
* {{Кніга|аўтар = Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = У агні. Раман |арыгінал = |спасылка = |адказны = мастак Пучынскі, Юзеф Вульфавіч |выданьне = Дапоўненае і перапрацаванае выданьне |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1959 |том = |старонкі = |старонак = 560 |сэрыя = |isbn = |наклад = 8000}}
* {{Кніга|аўтар = Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Родная дарога: апавяданні |арыгінал = |спасылка = |адказны = мастак Пучынскі, Юзеф Вульфавіч |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Народная асьвета|Дзяржаўнае вучэбна-педагагічнае выдавецтва]] |год = 1961|том = |старонкі = |старонак = 208 |сэрыя = Школьная бібліятэка |isbn = |наклад = 6500}}
* {{Артыкул| аўтар = Ілья Гурскі. | загаловак = Праца красіць і славіць. (Аўтабіяграфія)| спасылка = | мова = | аўтар выданьня = складанне і падрыхтоўка тэкстаў [[Янка Казека|Янкі Казекі]] | выданьне = Пяцьдзесят чатыры дарогі: аўтабіяграфіі беларусускіх пісьменнікаў| тып = | месца =[[Менск|Мінск]] | выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] | год = 1963 | том = | старонкі = 157—188| isbn = | issn = }}
* {{Кніга|аўтар = Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Вецер веку: Раман-хроніка |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1966 |том = |старонкі = |старонак = 688 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}}
* {{Кніга|аўтар = Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = На берагах Нявы: апавяданні |арыгінал = |спасылка = |адказны = Іл. Міхаіла Бельскага |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1968 |том = |старонкі = |старонак = 110 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}}
* {{Кніга|аўтар = Илья Гурский. |частка = |загаловак = Ветер века: Роман-хроника |арыгінал = |спасылка = |адказны = Авториз. пер. с белорус. А. Миронова |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]] |год = 1968 |том = |старонкі = |старонак = 563 |сэрыя = |isbn = |наклад = 100000}}
* {{Кніга|аўтар = Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Чужы хлеб: Раман-памфлет|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]] |год = 1971 |том = |старонкі = |старонак = 333 |сэрыя = |isbn = |наклад = 14000}}
* {{Кніга|аўтар = Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Вецер веку: раман-хроніка ў 4 кн. |арыгінал = |спасылка = |адказны = мастак Калінін, Пётр Віктаравіч |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1974|том = 1: кн. 1 і 2 |старонкі = |старонак = 460 |сэрыя = |isbn = |наклад = 11000}}
* {{Кніга|аўтар = Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Вецер веку : раман-хроніка ў 4 кн. |арыгінал = |спасылка = |адказны = мастак Калінін, Пётр Віктараві |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1974 |том = 2: кн. 3 і 4|старонкі = |старонак = 443 |сэрыя = |isbn = |наклад = 11000}}
* {{Кніга|аўтар = Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = На берагах Нявы: апавяданні |арыгінал = |спасылка = |адказны = Іл. Міхаіла Бельскага |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1977 |том = |старонкі = |старонак = 110 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}}
* {{Кніга|аўтар = Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Лясныя салдаты: апавяданні і аповесць |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне =- |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1979 |том = |старонкі = 548 |старонак = |сэрыя = Бібліятэка беларускай прозы |isbn = |наклад = 6000}}
* {{Кніга|аўтар = Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Расцвілі вішні: апавяданні |арыгінал = |спасылка = |адказны = мастак Калінін, Пётр Віктаравіч |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1989 |том = |старонкі = |старонак = 310 |сэрыя = |isbn = |наклад = 8600}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Успаміны пра Ілью Гурскага |арыгінал = |спасылка = |адказны = складаньне і заўвагі Гурская, Марыя Якаўлеўна |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1985 |том = |старонкі = |старонак = 191 |сэрыя = |isbn = |наклад = 2300 }}
* {{Артыкул| аўтар =[[Леанід Гурскi]]. | загаловак = Успамiны пра бацьку| спасылка = | мова = | выданьне =[[Беларуская думка]] | тып =часопіс | год = 1999 | том = | нумар = 4 | старонкі = 158—163 }}
 
== Крыніцы ==
Імем Ільлі Гурскага названая [[Вуліца Гурскага (Менск)|вуліца]] ў [[Менск]]у.
{{Крыніцы|2}}
==Літаратура ==
* {{Артыкул| аўтар = Аляксееў М. | загаловак = Салдат рэвалюцыі. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып =часопіс | год = 1978 | том = | нумар = 2 | старонкі =— }}
* {{артыкул|аўтар = Казлоўская, М. М.| частка = |загаловак = Радзіма Гурскага Ільі Данілавіча. № 3039. |арыгінал = |спасылка = https://orda.of.by/.lib/spik/mi2/254 |адказны =Рэдкал.: [[Станіслаў Марцэлеў|С. В. Марцэлеў]](гал. рэд.) і інш.|выданьне=[[Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=Мінск|выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя |год=1987|выпуск=|том=Мінская вобласць. Кніга 2|нумар= | старонкі=254|isbn=}}
* Гурскі, Ілья Данілавіч. // {{Літаратура/БелСЭ|2}}
* Гурскі, Ілья Данілавіч. // {{Літаратура/БелЭн|5}} — С. 537, 538.
* Гурскі, Ілья Данілавіч. // {{Літаратура/Тэатральная Беларусь|аўтар = |частка = |том = 1|старонкі = 324}}
* Гурскі, Ілья Данілавіч. // {{Літаратура/ЭГБ|3 }} — С. 176.
* Гурскі, Ілья Данілавіч. // {{Літаратура/ЭКБ|3}} — С. 312.
* Гурскі, Ілья Данілавіч. // {{Літаратура/Энцыкляпэдыя літаратуры і мастацтва Беларусі|2 }} С. 234.
* {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак =Гурскі Ілья Данілавіч. |арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/halounaja.html?pubid=22991|адказны = пад рэд. [[Адам Мальдзіс|А. В. Мальдзіса]] ; рэдкал.: І. Э. Багдановіч і інш. ; гал. рэд. [[Барыс Іванавіч Сачанка|Б. І. Сачанка]]|выданьне=[[Беларускія пісьменнікі : біябібліяграфічны слоўнік : у 6 т.]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=[[Менск]] |выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі |год= 1993 |выпуск=|том=2: Верабей - Іваноў|нумар= | старонкі= 285—290 |isbn=5-85700-153-6}}
* {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак =Гурскі Ілья Данілавіч. |арыгінал = |спасылка =http://slounik.org/80911.html|адказны =[[Аляксей Гардзіцкі]]|выданьне=Беларускія пісьменнікі: 1917-1990.|тып=Даведнік|месца=[[Менск]] |выдавецтва=Мастацкая літаратура |год=1994 |выпуск=|том=|нумар= | старонкі= |isbn=ISBN 5-340-00709-X}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Гісторыя беларускай літаратуры ХХ стагоддзя: у чатырох тамах.|арыгінал = |спасылка = |адказны =рэдакцыйная калегія [[Уладзімер Гніламёдаў|У. В. Гніламёдаў]], [[Васіль Зуёнак|В. В. Зуёнак]] і інш. |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Беларуская навука]] |год =2001 |том =3 (1941–1965)|старонкі = |старонак =950 |сэрыя = |isbn =985-08-0449-1 |наклад = }}
* {{Артыкул| аўтар =[[Пімен Панчанка]]. | загаловак = Камуніст. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Беларусь (часопіс)|Беларусь]] | тып =часопіс | год = 1977 | том = | нумар = 4 | старонкі = }}
 
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://bis.nlb.by/ru/documents/128627 Беларусь у асобах і падзеях]
* [https://www.nlb.by/by/news/knizhnyja-vystawki/pismennik-i-chalavek-shchodraga-sertsa/ Кніжная выстава: «Пісьменьнік і чалавек шчодрага сэрца», прысьвечаная 120-годдзю з дня нараджэньня І. Д. Гурскага. 24 красавіка 2019 году.]
* [http://slovo.ws/bio/bel/04/0048.html Гурскі Ілья. Біяграфія]
* [httphttps://knihi.com/Ilja_HurskiIlla_Hurski/ Творы на «Беларускай Палічцы»]
 
{{Накід:Пісьменьнік}}
2470

зьменаў