Канцэнтрацыйны лягер: розьніца паміж вэрсіямі

д
+Крыніца
(Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.8)
д (+Крыніца)
[[Файл:Buchenwald Slave Laborers Liberation.jpg|міні|Вязьні [[Бухэнвальд]]у. У другім шэрагу, сёмы зьлева — [[Элі Візэль]].]]
'''Канцэнтрацы́йны ля́гер''', скарочана '''(канцлягер''', (ад {{мова-en|concentration|скарочана}} — «засяроджаньне, збор») — тэрмін, які вызначае адмыслова створаны цэнтар масавага прымусовага зьняволеньня і ўтрыманьня наступных катэгорыяў грамадзян розных краінаў:
* [[ваеннапалонны]]х і [[інтэрнаваньне|інтэрнаваных]] у час вайны;
* [[палітычны вязень|палітычных вязьняў]] за некаторымі [[дыктатура|дыктатарскімі рэжымамі]], у пазасудовым парадку;
 
Тэрмін у былыя часы таксама выкарыстоўваўся зь іншым сэнсам. Гэтак, у 1904—1914, калі паток імігрантаў у [[Новы сьвет]] перавышаў 5000 чалавек на дзень, «канцэнтрацыйнымі лягерамі» ў [[ЗША]] называліся лягеры для часовага разьмеркаваньня [[Іміграцыя ў ЗША|імігрантаў]].
 
== Нацысцкая Нямеччына ==
У [[Нацыянал-сацыялізм|Нацысцкай]] Нямеччыне і на захопленых у [[Другая сусьветная вайна|2-ю сусьветную вайну]] землях было каля 14 000 канцлягераў, празь якія прайшло 18 млн грамадзянаў 30 краінаў. Дзеці складалі 20 % іх вязьняў. У нямецкіх канцлягерах забілі 60 % вязьняў, зь іх 45,4 % забітых прыпадала на грамадзянаў [[СССР]]. Паводле этнічнай прыналежнасьці, 54,5 % забітых складалі [[жыды]] ([[Галакост]]). Людзей атручвалі ў газавых камэрах. Вязьняў канцлягераў выкарыстоўвалі на прымусовай працы. Іх [[Катаваньне|катавалі]] і марылі [[голад]]ам ды [[Пераахаладжэньне|холадам]], а таксама ставілі на іх мэдычныя [[досьлед]]ы<ref>{{Артыкул|аўтар=Сьвятлана Яскевіч.|загаловак=Забыцьцю не падлягае|спасылка=https://zviazda.by/be/news/20210409/1617988075-adzin-z-samyh-zhorstkih-kanclagerau-hh-stagoddzya-znahodziusya-u-1930-ya-u|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=10 красавіка 2021|нумар=[https://zviazda.by/be/number/67-29436 67 (29436)]|старонкі=[https://zviazda.by/sites/default/files/10kra-5_optim_2.pdf 5]|issn=1990-763x}}</ref>.
 
== Беларусь ==
{{Цытата|Контр-рэвалюцыйны кулацкі актыў — павінен быць немедленна ліквідаваны шляхам заключэння ў конц. лагеры}}
 
У час [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] нацысты стварылі ў Беларусі 191 канцэнтрацыйны лягер<ref>{{Артыкул|аўтар=Дзядзюля А.|загаловак=Сапраўдны твар вайны яшчэ трэба намаляваць|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=82053|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=30 чэрвеня 2011|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2011-06-30 121 (26985)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/82066/30cher-7.indd.pdf 5]|issn=1990-763x}}</ref>, у тым ліку 16 дзіцячых<ref>{{Артыкул|аўтар=Навіцкая Г.|загаловак=Школьныя парты пад адкрытым небам|спасылка=http://golas.sb.by/golas-radz-my/article/shkolnyya-party-pad-adkrytym-nebam-1337778836.html|выданьне=[[Голас Радзімы]]|тып=газэта|год=11 траўня 2012|нумар=[http://golas.sb.by/archive/11052012/ 16 (3280)]|старонкі=|issn=}}</ref>. На жнівень 2013 году ў Беларусі пражывала звыш 30 600 былых вязьняў нямецкіх канцэнтрацыйных лягераў<ref>{{Артыкул|аўтар=Дрыла Н.|загаловак=Пачалася распрацоўка праекта ўказа аб матэрыяльнай дапамозе ветэранам вайны|спасылка=httphttps://zviazda.by/be/news/20130801/1375365084-pachalasya-raspracouka-praekta-ukaza-ab-materyyalnay-dapamoze-veteranam|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=1 жніўня 2013|нумар=[httphttps://zviazda.by/be/number/gazeta-pdf-141-27506-ot-01082013 141 (27506)]|старонкі=[httphttps://zviazda.by/sites/default/files/pdf/2013/08/1375361473_2.pdf 2]|issn=1990-763x}}</ref>.
 
== Глядзіце таксама ==
21 927

зьменаў