Розьніца паміж вэрсіямі «Тытан»

693 байты дададзена ,  3 месяцы таму
дапаўненьне
(дапаўненьне)
(дапаўненьне)
 
|Сымбаль = Ti
|Атамны нумар = 22
|Зьлева = [[Сканд]]
|Справа = [[Ванад]]
|Зьнізу = [[Цыркон|Zr]]
|Выява2 =Ti%2C22.jpg
|Структура крышталічнай краты = [[гексаганальная]] структура
|Апісаньне выгляду = сьветла-шэры мэтал
|Катэгорыя =Мэталы
|Колер фазы = стальны
|Фаза = Мэтал
|Група = [[Падгрупа тытана|IV]]
|Пэрыяд = 4
|Блёк = p
|Атамная маса = 47,867
|Атамная маса = 47,90<ref>{{Кніга|аўтар=Ахметов, Н. С.|загаловак=Общая и неорганическая химия|месца=Москва|год=2001|выдавецтва=Высш. шк., Изд. центр "Академия"|старонак=743|isbn=5-06-003363-5|наклад=15000}}</ref>
|Канфігурацыя электронаў = [Ar]3d²4s²{{Зноска|Никольский|2001|Никольский|343}}
|Электронаў у абалонцы = 2 8 10 2
|Шчыльнасьць пры пакаёвай тэмпэратуры = 4,51
|Тэмпэратура плаўленьня Ц =1660
|Тэмпэратура плаўленьня Ф = 3020
|Тэмпэратура кіпеньня Ц =3287
|Тэмпэратура кіпеньня Ф = 5949
|Ізатопы={{!}}-----
|{{!}} <sup>46</sup>Ti ||{{!!}} 78,9525%
|{{!}}colspan="4" {{!}} Зьяўляецца [[Стабільны ізатоп|стабільным]].
|{{!}}-----
|{{!}} <sup>47</sup>Ti ||{{!!}} 7,7544%
|{{!}} colspan="4" {{!}} Зьяўляецца стабільным.
|{{!}}-----
|{{!}} <sup>48</sup>Ti ||{{!!}} 73,4572%
|{{!}}colspan="4"{{!}} Зьяўляецца стабільным.
|{{!}}-----
|{{!}} <sup>49</sup>Ti ||{{!!}} 5,5141%
|{{!}} colspan="4"{{!}}Зьяўляецца стабільным.
|{{!}}-----
|{{!}} <sup>50</sup>Ti ||{{!!}} 5,3418%
|{{!}}colspan="4"{{!}} Зьяўляецца стабільным.
 
|Ступені атляняньня=-1, 0, +2, +3, +4
|Электраадмоўнасьць=1,32 ([[Шкала Паўлінка]])
| Электрычны супор = 0,576·10<sup>-6</sup>
}}
'''Тытан''' ({{мова-la|Titanium}}) '''Ti''' — [[хімічны элемэнт]] IV групы [[Пэрыядычная сыстэма элемэнтаў|пэрыядычнай сыстэмы]]; атамны нумар 22. [[Атамная маса]] 47,867<ref>Раков Э. Г. ТИТАН // Большая российская энциклопедия. Электронная версия (2017); https://bigenc.ru/chemistry/text/4193242 Дата обращения: 10.10.2020</ref>. Срабрыста-белы [[мэтал]], падобны з выгляду на [[сталь]]. Упершыню адкрыты ў 1795 годзе [[Марцін Генрых Клапрот|Марцінам Г. Клапротам]]{{Зноска|Шымановіч|1996|Шиманович|450}}. Клапрот высьветліў, што мінэрал руціл зьяўляецца прыродным вокіслам мэтала<ref>{{Літаратура/Вялікая Савецкая Энцыкляпэдыя (3 выданьне)|спасылка=http://alcala.ru/bse/izbrannoe/slovar-T/T12201.shtml|артыкул=Титан (хим. элемент)}}</ref>, які ён назваў у гонар [[Тытаны|тытанаў]].
{| width="35%" border="2" cellspacing="0" cellpadding="4" rules="all" class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1" style="float:right; clear:right; margin:5px 0 1em 1em; border-style: solid; border-width: 1px; border-collapse:collapse; font-size:87%; empty-cells:show"
! colspan="2" style="background-color:#00CD00" | <font size="+1">Ізатопы</font>
|-----
| colspan="2" |
{| width="100%" cellspacing="0" cellpadding="2" border="1" style="background-color:#f9f9f9;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse;"
! [[Ізатоп]]{{Зноска|Шымановіч|1996|Шиманович|450}}
! [[Натуральная частотнасьць|NH]]
! Заўвага
|-----
| <sup>46</sup>Ti || 7,95%
| Зьяўляецца [[Стабільны ізатоп|стабільным]].
|-----
| <sup>47</sup>Ti || 7,75%
| Зьяўляецца стабільным.
|-----
| <sup>48</sup>Ti || 73,45%
| Зьяўляецца стабільным.
|-----
| <sup>49</sup>Ti || 5,51%
| Зьяўляецца стабільным.
|-----
| <sup>50</sup>Ti || 5,34%
| Зьяўляецца стабільным.
|}
|}
[[Файл:Ti%2C22.jpg|250пкс|міні|Тытан]]
'''Тытан''' ({{мова-la|Titanium}}) '''Ti''' — [[хімічны элемэнт]] IV групы [[Пэрыядычная сыстэма элемэнтаў|пэрыядычнай сыстэмы]]; атамны нумар 22. Срабрыста-белы [[мэтал]], падобны з выгляду на [[сталь]]. Упершыню адкрыты ў 1795 годзе М. Г. Клапротам{{Зноска|Шымановіч|1996|Шиманович|450}}.
 
== Прыродныя крыніцы ==
Адно з самых распаўсюджаных у [[зямная кара|зямной кары]] рэчываў — 10-е месца сярод іншых элемэнтаў (0,57% мас.паводле [[Маса|масы]]). Адносіцца да рассеяных элемэнтаў і не ўтварае буйных радовішчаў[[радовішча]]ў{{Зноска|Никольский|2001|Никольский|344}}. Радовішчы ў [[Аўстралія|Аўстраліі]], [[Канада|Канадзе]], [[Нарвэгія|Нарвэгіі]], [[ЗША]], [[Расея|Расеі]], [[Індыя|Індыі]], [[Бразылія|Бразыліі]], [[Украіна|Украіне]]. Асноўныя прыродныя [[Злучэньне|злучэньні]] — TiO<sub>2</sub> (руціл, брукіт; анатаз); FeTiO<sub>3</sub> (ільмяніт); FeTiO<sub>3</sub>×nFe<sub>3</sub>O<sub>4</sub> (тытанамагнетыт){{Зноска|Шымановіч|1996|Шиманович|451}}, CaTiO<sub>3</sub> (пераўскіт){{Зноска|Никольский|2001|Никольский|344}}. Таксама сустракаецца ў [[мэтэарыт]]ах<ref>{{Спасылка|загаловак=Titanium|назва праекту=Encyclopædia Britannica|выдавец=Encyclopædia Britannica, inc.|дата публікацыі=August 16, 2019|url=https://www.britannica.com/science/titanium|дата=9 кастрычніка 2020}}</ref>.
 
== Прымяненьне ==
Авія-, ракета-, суднабудаўніцтва. Выраб тытанавых бялілаў — найлепшай белай [[фарба|фарбы]]. Некаторыя сплавы ўжываюцца ў хірургіі для пратэзаваньня суставаў. Сплавам на аснове TiNi уласьцівы эфэкт памяці, вырабы зь іх могуць пасьля дэфармацыі аднаўляць зыходную форму пры нагрэве. [[Нітрыды|Нітрыд]] тытана ўяўляе сабой хімічна вельмі інэртны агнеўпорны матэрыял, які выкарыстоўваецца для вырабу цігляў, сопел для распыленьня мэталаў, устойлівых да [[карозія|карозіі]] пакрыцьцяў і да т. п.{{Зноска|Никольский|2001|Никольский|345}}
 
== Крыніцы ==
 
== Літаратура ==
* {{Кніга|ref =Шымановіч|аўтар=Шиманович, И. Е.; Павлович, М. Л.; Тикавый, В. Ф.; Малашко, П. М.|назва=Общая химия в формулах, определениях, схемах|месца=Минск|год=1996|старонак=548|выданьне=2 изд.}}
* {{Кніга|ref =Никольский|аўтар=Никольский, А. Б.; Суворов, А. В.|загаловак=Химия: учебник для вузов|месца=СПб.|выдавецтва=Химиздат|год=2001|старонкі=343}}
 
5994

зьмены