Розьніца паміж вэрсіямі «Дукшты»

1247 байтаў дададзена ,  1 год таму
дапаўненьне, стыль, удакл.
(шаблён, афармленьне)
(дапаўненьне, стыль, удакл.)
|Сайт =
}}
'''Дукшты''' ({{мова-lt|Dūkštas}}) — [[горад|места]] ў [[Летува|Летуве]], непадалёк адкаля возера [[Дукшты (возера)|Дукшты]]. Цэнтар [[Дукштанскае староства|староства]] [[Ігналінскі раён|Ігналінскага раёну]] [[Уцянскі павет|Уцянскага павету]]. Насельніцтва на 20092020 год — 932737 чалчалавек. Знаходзяцца за 27 км ад [[Ігналіна|Ігналіны]]; чыгуначная станцыя на лініі [[Вільня]] — [[Дзьвінск]]. Аўтамабільныя дарогі на [[Ігналіна|Ігналіну]], [[Вісагіня|Вісагіню]], [[Езяросы]].
 
Дукшты — даўняе [[мястэчка]] [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыны]], на [[беларусы|беларускай]] [[Этнічная тэрыторыя|этнічнай тэрыторыі]].
 
== Гісторыя ==
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
Упершыню Дукшты згадваюцаўпамінаюцца ў XVIXV стагодзьдзі як уладаньне [[Гедройцы|Гедройцаў]] у [[Браслаўскі павет|Браслаўскім павеце]] [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]]. У 1573 годзе мясьцінаяны перайшлаперайшлі да [[Рудаміны-Дусяцкія|Рудамінаў-Дусяцкіх]].
 
У 1601 годзе Ян Рудаміна-Дусяцкі фундаваў у Дукштах драўляны касьцёл.
У 1647 годзе Дарота з Гедройцаў фундавала ў Дукштах каталіцкую капліцу. У 1772 годзе манахі-піяры збудавалі тут касьцёл, неўзабаве пераўтвораны на парафіяльны.
 
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
У выніку [[трэці падзел Рэчы Паспалітай|трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай]] (1795 год) Дукшты апынуліся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], у [[Віленскі павет (Расейская імпэрыя)|Віленскім павеце]]. У 1813 годзе мясьцінаяны перайшлаперайшлі да Бяганскіх і Даўгілаў. У 1835 годзе тут жыў [[Ян Рустэм]], пахаваны на мясцовых могілках. У 1862 годзе адкрылася станцыя Дукшты на чыгунцы [[Пецярбург]] — [[Варшава]]. У 1901 годзе маёнтак перайшоў да [[Заны|Занаў]].
 
У 1862 годзе адкрылася станцыя Дукшты на чыгунцы [[Пецярбург]] — [[Варшава]]. У 1901 годзе маёнтак перайшоў да [[Заны|Занаў]].
Згодна з [[Рыская мірная дамова 1921 году|Рыскай мірнай дамовай]] (1921) Дукшты апынуліся ў складзе міжваеннай [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польскай Рэспублікі]], дзе зрабіліся цэнтрам гміны Сьвянцянскага павету [[Віленскае ваяводзтва (1923—1939)|Віленскага ваяводзтва]].
 
=== Найноўшы час ===
У 1939 годзе Дукшты апынуліся ў складзе [[Летува|Летувы]], дзе 28 сьнежня 1956 году атрымалі статус места.
25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Дукшты абвяшчаліся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад [[БССР|Беларускай ССР]]<ref name="at">{{Літаратура/150 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі}}</ref>. У 1920 годзе Дукшты апынуліся ў складзе [[Сярэдняя Літва|Сярэдняй Літвы]], у 1922 годзе — у складзе міжваеннай [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польскай Рэспублікі]], дзе сталі цэнтрам гміны Сьвянцянскага павету [[Віленскае ваяводзтва (1923—1939)|Віленскага ваяводзтва]].
 
З пачаткам [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў верасьні 1939 году ўлады СССР перадалі Дукшты Летуве. 28 сьнежня 1956 году яны атрымалі статус места.
 
<gallery caption="Мястэчка на старых здымках" widths="150px" heights="150px" class="center">
Dukšty, Trajeckaja. Дукшты, Траецкая (1916).jpg|Агульны выгляд, 1916 г.
Dukšty, Trajeckaja. Дукшты, Траецкая (1915).jpg|Царква-[[мураўёўкі|мураўёўка]], 1915 г.
Dukšty, Čyhunačnaja. Дукшты, Чыгуначная (1916).jpg|Чыгуначная станцыя, 1916 г.
Dukšty, Kaplica. Дукшты, Капліца (1915-18).jpg|Капліца, 1915—1918 гг.
</gallery>
 
== Насельніцтва ==
=== Дэмаграфія ===
* '''XIX стагодзьдзе''': 1866 год — 73 чал.<ref>Wejssenhof J., Łopaciński A. Dukszty (2) // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/213 213].</ref>
* '''XX стагодзьдзе''': 1914 год — 726 чал.; 1921 год — 1076 чал.; 1959 год — 1968 чал.; 1970 год — 1444 чал.; 1974 год — 1500 чал.; 1979 год — 1633 чал.; 1985 год — 1600 чал.; 1989 год — 1193 чал.
* '''XXI стагодзьдзе''': 2001 год — 1070 чал.; 2010 год — 923 чал.
=== Славутасьці ===
* Касьцёл Сьвятога Станіслава Косткі (1936)
* Царква ПрасьвятойСьвятой Тройцы (1871; [[Мураўёўкі]])
* Сядзіба Бяганскіх (1820)
* Царква Прасьвятой Тройцы (1871)
 
== Асобы ==
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
 
== Літаратура ==
* Dukszty // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/213 213].
 
== Вонкавыя спасылкі ==