Розьніца паміж вэрсіямі «Біятэхналёгія»

2015 байтаў дададзена ,  11 месяцаў таму
крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Biotechnology?oldid=927548923
(крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Biotechnology?oldid=927548923)
 
[[Файл:Insulincrystals.jpg|міні|Крышталі [[інсулін]]у.]]
'''Біятэхналёгія''' — навука, якая вывучае магчымасьці выкарыстаньня жывых [[арганізм]]аў, іхіхных сыстэмаў ці прадукты іхіхнае жыцьцядзейнасьці дзеля вырашэньня тэхналягічных задачаў, а таксама магчымасьці стварэньня жывых арганізмаў зь неабходнымі ўласьцівасьцямі з дапамогай [[генная інжынэрыя|геннай інжынэрыі]]. На працягу тысячагодзьдзяў чалавецтва выкарыстоўвала біятэхналёгіі ў [[сельская гаспадарка|сельскай гаспадарцы]], вытворчасьці прадуктаў харчаваньня, працэсах зьмяненьня навакольнага асяродзьдзя й [[мэдыцына|мэдыцыне]]<ref>[http://www.public.asu.edu/~langland/biotech-intro.html ''«Incorporating Biotechnology into the Classroom What is Biotechnology?»''] Incorporating Biotechnology into the High School Classroom through Arizona State University's BioREACH program.</ref>.
 
Біятэхналёгіей часьцяком называюць выкарыстаньне геннай інжынэрыі ў XX—XXI стагодзьдзях, але тэрмін адносіцца й да больш шырокага комплексу працэсаў мадыфікацыі біялягічных арганізмаў дзеля забясьпячэньня патрэбаў чалавека, пачынаючы з мадыфікацыі расьлінаў і свойскіх жывёлаў шляхам [[штучны адбор|штучнага адбору]] й [[гібрыдызацыя|гібрыдызацыі]]. З дапамогай сучасных мэтадаў традыцыйныя біятэхналягічныя вытворчыя комплексы атрымалі магчымасьць палепшыць якасьць харчовых прадуктаў і павялічыць прадуктыўнасьць жывых мікраарганізмаў.
 
Панятак, як мяркуецца, было ўведзены ва ўжытак у 1919 годзе вугорскім інжынэрам [[Карай Эрэкі|Караем Эрэкі]]. Да 1971 году тэрмін «біятэхналёгія» выкарыстоўваўся да харчовай прамысловасьці й сельскай гаспадаркі. З 1970 году навукоўцы выкарыстоўваюць слова ў дачыненьні да лябараторных мэтадаў.
 
Біятэхналёгія заснавана на [[генэтыка|генэтыцы]], [[малекулярная біялёгія|малекулярнай біялёгіі]], [[біяхімія|біяхіміі]], [[эмбрыялёгія|эмбрыялёгіі]] й [[вузная біялёгія|вузнай біялёгіі]], а таксама на хімічнай і інфармацыйнай тэхналёгіях і [[робатэхніка|робатэхніцы]].
 
У [[Беларусь|Беларусі]] біятэхналёгіі распрацоўваюцца ў шэрагу наступных ўстановаў:
* Інстытут біяфізыкі й вузнай інжынэрыі Нацыянальнай акадэміі навук;
* Інстытут мікрабіялёгіі Нацыянальнай акадэміі навук;
* [[Інстытут генэтыкі і цыталёгіі]] Нацыянальнай акадэміі навук;
* Беларускі навукова-дасьледчы інстытут эпідэміялёгіі й мікрабіялёгіі Міністэрства аховы здароўя.
 
ВытворчыяРаней вытворчыя прадпрыемствы былі аб’яднаныя ў Беларускібеларускі дзяржаўны канцэрн па вытворчасьці й рэалізацыі фармацэўтычнай і мікрабіялягічнай прадукцыі (канцэрн «[[Белбіяфарм]]»), які ў 2011 годзе быў ліквідаваны<ref>[https://nn.by/?c=ar&i=62147 ''«Канцэрн „Белбіяфарм“ спыніць сваё існаванне 1 лістапада»'']. Наша Ніва.</ref><ref>[https://belaruspartisan.by/bel/economic/189440/ ''«Канцэрн Белбіяфарм ліквідаваны»'']. Беларускі партызан.</ref>.
 
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
 
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons|Category:Biotechnology}}
* [http://www.fbae.org/ Фундацыя біятэхналягічнай дасьведчанасьці й адукацыі]{{ref-en}}.
* [http://www.fao.org/docrep/006/y5160e/y5160e00.HTM Справаздача па сельскагаспадарчай біятэхналёгіі]. Food and Agriculture Organization of the United Nations{{ref-en}}.
* [https://web.archive.org/web/20110725193049/http://www.economics.noaa.gov/?goal=ecosystems&file=users%2Fbusiness%2Fbiotech Эканамічныя перавагі выкарыстаньня біятэхналёгіі ў ЗША для бізнэсу і грамадзтва]. NOAA Economics{{ref-en}}.
 
[[Катэгорыя:Біятэхналёгія| ]]
32 367

зьменаў